Broei bij Leeuwarder PvdA – Fractieleider Tamara Bok afgeserveerd

De temperatuur bij de Leeuwarder afdeling van de PvdA is tot ver voorbij zomerse waarden gestegen. Het broeit bij de sociaal-democraten die zaterdag de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen, in november, zonder programma vaststelden. Tijdens de vergadering ging veel mis. Achter de schermen werd veel getelefoneerd om kandidaten een betere plek te geven. Leden uit de dorpen trommelden PvdA’ers op om tegen het advies van de kandidaatstellingscommissie in ‘hun’ raadslid in de Leeuwarder raad te krijgen. En dit alles zonder dat er een programma ligt. Oud-raadslid Jelmer Staal: ‘Ik zie de kop al voor me: ze willen de stad besturen, maar kunnen nog niet eens hun eigen ledenvergadering in goede banen leiden.’

Nog nooit eerder vertoond. ‘Beschamend voor zo’n partij’, aldus Hessel Veldstra uit Grou. Veldstra maakt aan het begin van de vergadering enkele opmerkingen. Oud-statenlid Gea van Dijk en oud-wethouder Cees Geerds stellen vragen over de gang van zaken. Voorzitter a.i. Rolie Groninger, teruggekeerd van ziekteverlof, probeert de gemoederen te bedaren. Welke koers de raadsleden moeten varen is niet bekend, want het programma komt pas na de zomer. Wethouder Sjoerd Feitsma kondigt nog allerlei praatsessies aan om tot een voorstel voor de ledenafdeling te komen. Lutz Jacobi, de nieuw gekozen lijsttrekker, hult zich tijdens de bijeenkomst in stilzwijgen. In de pauze zegt ze desgevraagd: ‘Eerst maar eens de verkiezingen.’ Op de vraag of zij wethouder wil worden geeft Jacobi ook al geen duidelijk antwoord. Of het neo-liberalisme van de PvdA met haar aan het roer eindigt? Of de bibliotheek in Bilgaard dan weer open gaat? Jacobi: ‘We gaan voor mini-biebs.’

Die onduidelijkheid betekent dat de nieuwe lijstaanvoerder van PvdA Leeuwarden alle programmatische en personele opties openhoudt. Lutz schudt het liefst handen. Opmerkelijk, omdat er in een eerder overleg tussen zittende wethouders en Jacobi gesproken is over haar positie. Tijdens dit overleg heeft het voormalig Tweede Kamerlid gezegd geen aanspraak te zullen maken op de felbegeerde wethouderszetel. ‘Anders was het oorlog geworden’, aldus een PvdA’er die anoniem wenst te blijven en een parallel trekt met de opstelling van VVD’ster Rita Verdonk. Verdonk sprak met Mark Rutte af dat ze niet mee zou doen in de race om partijleider te worden. Op het moment dat zij bemerkte aanmerkelijk meer stemmen te hebben behaald dan de nummer één (Rutte), veranderde ze van opstelling. ‘Niemand kan Jacobi beletten om straks wethouder te worden.’ Want dat wordt door de nieuwe fractie bepaald. De fractie hoeft geen rekening te houden met eerder gemaakte afspraken tussen, in dit geval, Jacobi en de zittende wethouders.

Hoe die fractie eruit komt te zien is voor een deel bepaald door Lutz Jacobi en wethouder Sjoerd Feitsma. Voorzitter Johan Schagen van de kandidaatstellingscommissie vertelde zaterdag dat Jacobi en Feitsma vooroverleg hadden gevoerd met de commissie over de conceptlijst. Een vreemde zaak, aldus een bron. Ook Hessel Veldstra vindt de gang van zaken opzienbarend. Veldstra: ‘Wat een bende. Dit is verschrikkelijk.’ Ook over de telling van de stemmen was zaterdag veel gedoe. Bij de eerste stemming bleek er een verschil van tien stemmen te zijn tussen officieel geregistreerde leden en de ingeleverde stembriefjes. Veldstra: ‘Er liepen allemaal leden rond die blauwe briefjes uitdeelden. Er werd niet bijgehouden wie aan wie een briefje uitdeelde, of hoeveel. Het waren ongenummerde Post It-briefjes. Ook werd de presentielijst niet bijgehouden. Lutz bleek de lijst niet te hebben getekend.’

Gemor is er te horen over de positie van fractievoorzitter Tamara Bok. De alom als kwaliteitsraadslid omschreven politica lijkt bruut te zijn afgeserveerd. Naar verluidt heeft fractievoorzitter Tamara Bok wel degelijk gesolliciteerd naar een plek op de lijst. Toen zij bemerkte dat ze op een lage plek op de conceptlijst stond, trok ze zich terug. Volgens betrokkenen stond Bok ‘ergens rond plek tien.’ Een schok voor de politica. Tamara Bok is een dossiervreter die niet schroomde om haar eigen wethouders (Henk Deinum, Sjoerd Feitsma en Andries Ekhart) het vuur na aan de schenen te leggen. Een bron binnen de partij zegt dat de wethouders er niet rouwig om zijn dat Bok (bijna) is vertrokken. Naar nu blijkt niet uit eigen wil.

De partij lijkt er rekening mee te houden dat er bij de komende verkiezingen een stevig verlies wordt geleden en dat men mogelijk niet terugkeert in het stadsbestuur. De PvdA’er: ‘Men rekent op acht, negen zetels (nu twaalf). En dan heb je bagger in de fractie. Dat zijn dan mensen die niet gewend zijn om oppositie te voeren, een standpunt in te nemen en dit te verdedigen.’ Deze PvdA’er ergerde zich aan de actie die gevoerd werd voor Ursula de Voogd. ‘Met een bus vol leden komen ze aanzetten om deze dorpeling in de raad te krijgen.’ Ook de vierjaarlijkse steunbetuiging van de familie De Haan (en fans) voor hun zoon Hein wekt steeds meer weerzin op.

Oud-wethouder Cees Geerds was benieuwd of de zittende drie wethouders ook in de raad zullen plaatsnemen. Hij houdt rekening met een verlies voor zijn partij en een oppositionele rol. Uniek voor de partij in Leeuwarden, net zoals het presenteren van kandidaten zonder programma en het laten meebeslissen door de top van de lijst over de conceptlijst.

Andries Veldman