Was er maar een school voor moeilijk-lerend Leeuwarden

(tekst: ict-ondernemer Wietse Elzinga op zijn weblog)

Lerend Leeuwarden

Zonder ambities geen vooruitgang en daarom heb ik mij voorgenomen mee te doen aan de Slachtemarathon van volgend jaar. Mijn hardlooprondje loopt deels parallel aan de Groningerstraatweg en voert over het watertje dat de woonwijk Cammingaburen scheidt van het recreatiegebied de Groene Ster. De brug aan de zuidzijde lag tot een paar jaar terug even verderop in het weiland, leidend van niks naar nergens.

Plannenmakers hadden in een ver verleden bedacht dat daar weleens een woonwijk zou kunnen verschijnen. Leeuwarden zou immers doorgroeien naar 200.000 inwoners. Als hardloper heb ik geleerd dat je conditie in het begin het snelst groeit en dat die groei vervolgens afvlakt, zo werken wel meer dingen in het leven.

Ooit was er in Leeuwarden een fietsbrug gepland ter vervolmaking van de museumhaven. Welke haven? Wegens een gebrek aan museale schepen is de museumhaven er nooit gekomen, de fietsbrug is dus destijds heel verstandig afgeschoten. Van het uitgespaarde geld kon vervolgens de Blokhuispoortbrug betaald worden, ook een verstandig besluit. De plannenmakers hadden bedacht dat die fietsbrug onderdeel zou vormen van een fietsroute van het stadskantoor naar een geheel nieuwe wijk ten zuiden van Leeuwarden. Daar zou immers een geweldige groei plaatsvinden.

Onlangs konden we in diverse media vernemen dat de gronden aldaar die vooruitlopend op die gewenste groei door de gemeente Leeuwarden zijn verworven, zijn afgeboekt tot agrarische waarden. De gedroomde groei zal zich naar verwachting nooit meer voordoen. De weilanden gaan gehuurd worden door de Dairy Campus die in de buurt van de proefboerderij Nij Bosma Zathe wordt ontwikkeld. Deze zuivelcampus wordt door de provincie Friesland en de gemeente Leeuwarden als een paradepaardje gekoesterd: de verwachting is dat de zuivelsector … jawel, gaat groeien.

Toen in de vorige eeuw het rapport ‘Grenzen aan de groei’ van de Club van Rome verscheen leken de vooruitzichten niet geweldig. Gelukkig kwamen de voorspellingen niet uit, bij nader onderzoek bleek dat er verkeerde (voorspel)modellen waren gebruikt. Een goed model verklaart gebeurtenissen uit het verleden en voorspelt die in de toekomst. De kwaliteit van een model blijkt veelal achteraf. Destijds was er veel minder bekend over het maken van (voorspel)modellen dan nu. De tak van sport staat ook wel bekend als systeemdenken. Peter Senge schreef er in het kader van lerende organisaties een reeks boeken over waarvan de eerste ‘The Fifth Discipline’ misschien wel de bekendste is. De kern van het denken in systemen is misschien wel te omschrijven als: niks groeit ombeperkt door, er zijn altijd factoren actief die zorgen dat groei afvlakt. Het is de kunst de oorzaken van groei en de beperkende factoren te achterhalen, want dan kun je een systeem sturen.

Afgaand op de plannen voor de zuivelcampus is de gemeente Leeuwarden nog altijd geen lerende organisatie. Meer melk betekent lagere prijzen. Hoe je daar als regio welvarender van kunt worden is mij een raadsel. Was er maar een school waar je moeilijk-lerend Leeuwarden naartoe kon sturen.