Pensioenfondsen en minister investeren in gaswinning Waddenzee

(tekst: persbericht)

Pensioenfondsen en minister investeren in gaswinning Waddenzee

Waddenvereniging roept financiële instellingen op keuze te maken voor behoud Werelderfgoed

Harlingen, 22 juni 2016 – Op 23 juni publiceert de Waddenvereniging een rapport over de rol van grote financiële instellingen bij nieuwe gaswinningsplannen in het waddengebied. Twaalf grote instellingen, waaronder drie Nederlandse, investeren in gaswinning onder de Waddenzee. De financiële winst door gaswinning verdwijnt dan naar Londen, Montreal, Brussel of Luxemburg. De schade door de winning en de protesten van bewoners, lokale bestuurders en de Tweede Kamer zijn geen reden voor deze financiële instellingen om hun investeringen in gaswinning te stoppen. Vaak verschuilen ze zich achter bestaand beleid van regeringen. Zo lang gaswinning wordt toegestaan lijken zij niet te aarzelen er geld mee te verdienen. Met de publicatie van dit rapport wijst de Waddenvereniging grote internationale banken als Barclay’s en de Royal Bank of Canada, maar ook de Nederlandse pensioenfondsen ABP, PFZW en Delta Lloyd, op de macht die ze hebben om het tij te keren. De Waddenvereniging vraagt elke investeerder om nu duidelijk te maken of zij een wettelijk verbod voor het zoeken en opboren van olie- en gasvoorraden onder kwetsbare gebieden als het Werelderfgoed Waddenzee kunnen en willen steunen. Het eerste exemplaar van het rapport wordt donderdag 23 juni om 12:30 aangeboden aan mevr. Andrée van Es, voorzitter van de Nederlandse UNESCO Commissie.

Nog meer gas weghalen onder de Waddenzee betekent schade aan de Waddennatuur ter plekke en draagt ook nog eens bij aan het broeikaseffect. Toch zijn vier internationale mijnbouwbedrijven van plan om extra aardgas te winnen onder of bij het Werelderfgoed Waddenzee. Het gaat om het Nederlandse bedrijf Tulip Oil (Terschelling), de Franse multinational Engie. (Schiermonnikoog), het Canadese bedrijf Vermillion Energy Inc. (Harlingen) en het Nederlands/Amerikaanse bedrijf NAM (Ternaard). Stuk voor stuk particuliere bedrijven, die hun plannen alleen kunnen uitvoeren met het geld van investeerders. Die grote investeerders zitten zijn tot ver buiten het Werelderfgoed Waddenzee te vinden. De Waddenvereniging wist er twaalf op te sporen en stuurde ze in februari een brief met de oproep hun investeringen in gaswinning in en bij het Werelderfgoed Waddenzee te heroverwegen. Via de website www.waddenvereniging.nl/waddensea/fossilfree kon het publiek de oproep delen via e-mail en social media. Uiteindelijk reageerde de helft van de investeerders op de oproep.

Het rapport zet de reacties van de investeerders op een rij. Over het algemeen blijkt dat investeerders liever geen standpunt innemen over de gaswinningsprojecten die ze financieren. Maar al te gemakkelijk wordt verwezen naar de Nederlandse overheid. Zo liet Barclays, geldschieter voor de gaswinningplannen bij Terschelling, weten dat doorgang van het project af hangt van de nieuwe Mijnbouwwet. Wel meldde Baclays erbij dat het ‘essentieel is dat er voldoende draagvlak is onder de stakeholders’. In de praktijk betekent die uitspraak niets. Ondanks alle protesten tegen de Terschellinger gaswinningsplannen, trekt de bank zich niet terug uit het project. Opvallend is de houding van de Franse overheid, de grootste aandeelhouder van Engie; het bedrijf dat gas wil winnen bij Schiermonnikoog. In eigen land wil de Franse regering geen vergunningen meer afgeven voor de winning van fossiele delfstoffen. Kennelijk heeft diezelfde regering er geen bezwaar tegen om gas te winnen dat nu nog onder Schiermonnikoog zit.

De titel van het rapport, The steering power of money (or lack of it), verwijst naar de kracht van geld in het maken en ondersteunen van bedrijven waar in belegd wordt. Deze ‘steering power of money’ wordt door met name pensioenfondsen steeds vaker ingezet om bedrijven duurzamer te maken en meer te laten doen aan CO2 reductie. De Waddenvereniging ziet die drijvende kracht van geld ook weggelegd bij het beschermen van het Werelderfgoed Waddenzee. Bedrijven die nu nog plannen hebben voor het boren naar aardgas onder of bij de Waddenzee denken alleen aan korte termijn winst. Terwijl investeerders op zoek zijn naar langdurende opbrengsten en dus minder geld zouden moeten stoppen in de winning van fossiele brandstoffen.

Arjan Berkhuysen, directeur van de Waddenvereniging: “Nu 80% van fossiele reserves wereldwijd in de bodem moet blijven zitten, kan je als investeerder niet volstaan met wijzen naar bestaand overheidsbeleid. Het beleid moet veranderen. Een wettelijk verbod op nieuwe winningen van fossiele brandstoffen die nu nog onder de Waddenzee zitten is hard nodig. Minister Kamp zal dit nooit uit zichzelf voorstellen hebben we nu gemerkt. Logisch ook, want onder zijn politieke verantwoordelijkheid investeert de Nederlandse regering zelf ook in gaswinning onder de Waddenzee. Vandaar onze oproep aan alle grote financiële instelling om ons te helpen zo’n wetswijziging voor elkaar te krijgen.”

Een wettelijk verbod op de winning van gas dat nu nog onder het waddengebied zit is geen onredelijke vraag. Dat blijkt ook uit het feit dat Shell dit beleid al vanaf 2003 heeft ten aanzien van olie- en gaswinning bij Werelderfgoederen. Shell is 50% eigenaar van NAM en een van de grootste mijnbouwbedrijven ter wereld. Desondanks wil NAM met steun van Shell en Shell’s aandeelhouders een nieuwe gasmijn slaan onder de Waddenzee bij het Friese dorp Ternaard