Zorgen bij Cliëntenraad over wijkteams

(tekst: ingezonden)

De gemeenteraad van Leeuwarden
Postbus 21000
8900 JA  Leeuwarden

Betreft: functioneren sociale wijkteams
Leeuwarden, 2 juni 2016

Geachte gemeenteraad,

Inmiddels functioneren de sociale wijkteams al enige tijd en hebben ook de leden van onze achterban daar regelmatig mee te maken. Er bereiken ons diverse (geen incidentele) verontrustende berichten over de werkwijze van deze wijkteams en als Cliëntenraad vinden wij het daarom van belang de gemeenteraad middels deze brandbrief hiervan in kennis te stellen.

Huidige werkwijze van Amaryllis:

• Klantbezoek.
• Sociaal werkers hebben vooraf aan bezoek cliënt geen enkele info.
• Weten niet of iemand in het verleden keer op keer om wat voor reden dan ook ontheffing heeft gekregen ja of nee.
• Werken volgens het motto:
• “We kijken niet naar wat iemand niet kan maar wat iemand wel kan.”
• “Iedereen kan wat of is het maar een bakje koffie drinken.”

Lijkt mooi, maar werken volgens genoemd motto doet geen recht aan de ernst van de problemen waar sommige mensen mee te kampen hebben en getuigt van weinig inzicht en respect. Stel je hebt een aangeboren stoornis, hebt jarenlang therapie gehad en van alles in de praktijk geprobeerd. Steeds weer heb je geprobeerd en de steeds weer ben je tegen de muur van je beperkingen opgelopen. Uiteindelijk heb je noodgedwongen geleerd om te accepteren en hebt een broos evenwicht gevonden.

Dan komt een sociaal werker bij je binnen en ondervraagt je 2 uur lang over je niet participeren. Alsof dit nog niet genoeg is komt de sociaal werker na 3 weken terug om opnieuw een verhoor af te nemen. Wat je ook zegt, het komt niet over.

De sociaal werker verweert zich door te zeggen dat hij zich moet verantwoorden en dus een bewijs moet hebben dat cliënt momenteel een therapie volgt of onder behandeling is. Cliënt zegt voor de zoveelste maal dat de diagnose aangeeft dat hij/zij een aangeboren stoornis heeft waar helaas geen verbetering in te verwachten is.

Sociaal werker verzoekt dan of de door cliënt bij het gesprek uitgenodigde bekende, het nodige op papier kan zetten zodat hij zich kan verantwoorden.

Mensen die kwetsbaar zijn, wellicht niet goed voor zichzelf kunnen opkomen, zullen de werkwijze van de sociaal werker als kwetsend ervaren. Tevens veroorzaakt het onnodig veel onrust in het leven van een cliënt die met moeite heeft geleerd om te leven met zijn/haar beperkingen.

De sociaal werker wrijft door zijn werkwijze de cliënt nog eens heel duidelijk in dat hij/zij te kort schiet.

Het betreft hier wel een groep van zeer kwetsbare mensen, mensen met een broos evenwicht die reeds de nodige therapieën achter de rug hebben en al door veel verschillende bedrijfsartsen onderzocht zijn voordat ze ontheffing kregen.

“Wij willen een organisatie zijn die de betutteling voorbij is. Wij gaan uit van vertrouwen . . .” staat op de website van Amaryllis.

Mooi uitgangspunt, in die geest mag je verwachten dat mensen die in een gesprek eerlijk en duidelijk met onderbouwing hun beperkingen aangeven, ook serieus genomen worden.

Participatie is er om elkaar te helpen en niet om elkaar af te breken omwille van het participeren.

De verantwoordelijkheid van een sociaal werker binnen het wijkteam is groot. Wij als leden van de Cliëntenraad begrijpen dan ook totaal niet hoe het kan dat voor onaangekondigde huisbezoeken stagiaires (ongediplomeerde studenten van amper 19 jaar) op pad worden gestuurd. Dit geeft naar onze mening duidelijk aan hoe onder aansturing van Amaryllis over kwetsbare groepen mensen wordt gedacht.

Bezoek aan het Sociaal Wijkteam.

Daarnaast vinden wij het zorgelijk dat mensen die voor een oriënterend gesprek, ongeacht het onderwerp, bij het wijkteam komen standaard gevraagd wordt of er bij hen sprake is van verslaving en/of schuldenproblematiek. Een van de medewerkers gaf te kennen dat dit wordt gevraagd om zodoende de mate van participatie vast te kunnen stellen.

Gedurende het gesprek worden allerlei gegevens gevraagd van eventueel betrokken personen, scholen of instanties (dossiervorming).

Na deze eerste kennismaking wordt de vraag van de betrokkene binnen het hele team besproken waarna vervolgens de uitkomst aan de betreffende wordt teruggekoppeld.

Hoewel het misschien zo lijkt is hier geen sprake van op de vraag gerichte hulpverlening maar is het meer een vorm van op aanbod-gestuurde hulpverlening.

Om iemand met een hulpvraag goed te kunnen helpen is een vertrouwensband van essentieel belang. Iemand met een hulpvraag stelt zich vaak kwetsbaar op en moet zich veilig voelen en weten dat hij of zij vrijuit kan spreken in het besef dat hetgeen besproken wordt vertrouwelijk is en ook als zodanig zal worden behandeld.

Indien echter een oriënterende gesprek, waarbij al vele gegevens van de betrokkene zijn opgevraagd, vervolgens in een heel team worden besproken, kan er geen sprake zijn van een vertrouwensband of iets wat daar ook maar op lijkt.

Zeker niet als tussen neus en lippen door aan de betrokkene gevraagd wordt om toestemming te verlenen zodat zijn of haar gegevens met scholen en instanties (denk aan GGZ en Jeugdzorg) gedeeld mogen worden. Voor de betrokkene kan dit echter bijzonder verregaande gevolgen hebben die hij of zij vooraf niet heeft kunnen overzien. Een voorbeeld hiervan is dat Jeugdzorg zich ineens met de opvoeding van je kinderen gaat bemoeien.

Al met al een hele procedure die verregaande consequenties kan hebben voor iemand die het wijkteam bezoekt voor slechts een oriënterend gesprek. Echt zorgelijk hoe met privé gegevens wordt omgegaan. Alleen al het binnenstappen bij een wijkteam met een vraag maakt iemand ‘verdacht’ met betrekking tot schulden, verslaving of onvoldoende participatie.

Met vriendelijke groet,

De Cliëntenraad Werk en Inkomen

wijkteams