FNP en FvD hebben nog vragen over zonneweide Stiens – Hoe zit het met netcongestie, de bijdrage aan een aardgasvrij Stiens, de financiële haalbaarheid, batterijveiligheid, bluswater, rook- en rampscenario’s en wildroutes?

(tekst: FNP en FvD)

Schriftelijke vragen FNP Ljouwert en FVD: Zonneweide Wurgestroom Stiens

FNP Ljouwert & Forum voor Democratie

Schriftelijke vragen aan het College van Burgemeester en Wethouders zoals bedoeld in artikel 42 van het Reglement van Orde van de Gemeenteraad Leeuwarden

Leeuwarden, 8-09-2026

Geacht college,

In Stiens is een ontwerp-omgevingsvergunning in procedure voor Zonneweide Wurgestroom. Het project omvat niet alleen een zonneweide op landbouwgrond nabij het Stienser bos en De Wurge, maar ook technische installaties en een energieopslagsysteem.

In de beschikbare stukken blijven naar onze mening essentiële vragen bestaan over netcongestie, de bijdrage aan een aardgasvrij Stiens, de toepassing van de zonneladder, de financiële haalbaarheid, batterijveiligheid, bluswater, rook- en rampscenario’s, wildroutes, ecologie en de financiële en juridische aansprakelijkheid bij incidenten, faillissement of einde levensduur.

FNP Ljouwert en Forum voor Democratie hebben daarom de volgende vragen aan het college:

1. Netcongestie en Liander-capaciteit

Gaat het college over de aansluitovereenkomst, of is dit iets tussen Liander en de Stienzer Energykoöperaasje? Kan het college de definitieve aansluit- en transportovereenkomst met Liander overleggen waaruit blijkt dat Zonneweide Wurgestroom voldoende teruglever- én afnamecapaciteit heeft, zonder extra druk op het stroomnet in Stiens en zonder nadelige gevolgen voor woningen, bedrijven en toekomstige aansluitingen?

2. Netverzwaring en effect op bestaande netproblemen

Is juridisch vastgelegd dat aanleg, aansluiting en ingebruikname pas mogen plaatsvinden nadat Liander schriftelijk heeft bevestigd dat de noodzakelijke netverzwaring is gerealiseerd en dat voldoende transportcapaciteit daadwerkelijk beschikbaar is? Kan het college daarnaast technisch en juridisch onderbouwen dat de zonneweide inclusief batterijopslag geen negatieve invloed heeft op bestaande of toekomstige netcongestie, terugleverproblemen, spanningsproblemen of aansluitmogelijkheden voor inwoners, bedrijven en maatschappelijke voorzieningen in Stiens?

3. Bijdrage aan een aardgasvrij Stiens

Hoe draagt Zonneweide Wurgestroom volgens het college significant bij aan het aardgasvrij maken van Stiens richting 2050, terwijl het grootste deel van het aardgasverbruik ziet op verwarming in de wintermaanden en juist in die maanden de opbrengst van zonnepanelen minimaal is? Op welke berekening, planning of energiesysteemanalyse baseert het college deze bijdrage?

4. Toepassing van de zonneladder

Heeft het college de zonneladder aantoonbaar en volledig toegepast? Waarom wordt gekozen voor het volleggen van landbouwgrond in het buitengebied, terwijl er in en rond Stiens nog ongebruikte daken, bedrijfspanden, parkeerplaatsen, geluidswallen, overhoeken en andere reeds bebouwde of verharde locaties beschikbaar kunnen zijn? Welke alternatieven zijn concreet onderzocht en waarom zijn die afgevallen?

5. Rentabiliteit, negatieve stroomprijzen en concurrentie met inwoners

Is het project financieel rendabel, ook als rekening wordt gehouden met terugleverproblemen, negatieve of lage stroomprijzen in zonnige zomermaanden, afnemende saldering, groei van particuliere thuisbatterijen en het feit dat inwoners met zonnepanelen hun stroom op piekmomenten soms nauwelijks of alleen tegen ongunstige voorwaarden kwijt kunnen? Concurreert deze zonneweide niet met bewoners die al zonnepanelen hebben en straks ook met steeds meer huishoudens met een thuisbatterij, waardoor de rendabiliteit van het project en de publieke baten verder onder druk komen te staan?

6. Batterijopslag, brand, rook en evacuatie

Kan het college exact aangeven welke batterijtechniek en batterijchemie wordt toegepast, welke risico’s daarbij bestaan op thermal runaway, langdurige batterijbrand, explosie en toxische rookontwikkeling en welke concrete maatregelen verplicht in de vergunning worden opgenomen? Is er een locatiespecifieke rook- en gifwolkberekening gemaakt voor een incident met het energieopslagsysteem, inclusief effecten richting woningen, Stienserbos, De Wurge, fietsroutes en omliggende percelen en welke gevolgen heeft dit voor alarmering, evacuatie en rampenbestrijding?

7. Bluswater, vervuild bluswater en rampscenario’s

Kan het college garanderen dat er jaarrond voldoende bluswater beschikbaar is voor een incident met de zonneweide en/of het energieopslagsysteem, ook bij droogte, dichtslibbing, achterstallig onderhoud of beperkte bereikbaarheid van watergangen? Waar wordt bij brand of thermal runaway vervuild bluswater opgevangen en hoe wordt voorkomen dat dit terechtkomt in bodem, sloten, De Wurge, oppervlaktewater of grondwater? Zijn deze punten vastgelegd in concrete, handhaafbare vergunningvoorschriften?

8. Wildroutes en barrièrewerking van hekwerk

Waar is onderzocht welke routes reeën, hazen, marterachtigen en ander wild gebruiken tussen het Stienserbos, De Wurge en de omliggende landbouwpercelen en wat het effect is van hekwerk, panelen, onderhoudspaden en technische installaties op deze routes?

9. Nader ecologisch onderzoek vóór vergunningverlening

Is het college bereid de vergunning niet te verlenen zolang geen volledig, seizoensgeschikt en soortgericht onderzoek is uitgevoerd naar wildroutes, waterspitsmuis, poelkikker, vleermuizen, kleine marterachtigen en andere relevante soorten? Zo nee, waarom acht het college het huidige ecologische dossier voldoende?

10. Aansprakelijkheid bij StEK U.A., faillissement, brand en vervuiling

Wie is juridisch en financieel verantwoordelijk bij faillissement van StEK, de exploitant of een project-B.V. en wie betaalt bij brand, bodemvervuiling, vervuild bluswater, schade aan derden, ontmanteling, recycling, herstel van landbouwgrond en het ruimen van de installatie na een ramp of aan het einde van de levensduur? Is hiervoor een harde, geïndexeerde bankgarantie, verzekering of waarborgfonds geregeld en hoe voorkomt het college dat deze kosten uiteindelijk bij de gemeente, grondeigenaar of inwoners terechtkomen?

11. Bestemmingsplan

Het vigerende bestemmingsplan geeft aan dat de bestemming “Agrarisch” is en met deze bestemming is een zonneweide niet mogelijk. Een wijziging van het bestemmingsplan naar een andere bestemming lijkt onmogelijk. Is het college voornemens een tijdelijke vergunning af te geven in de bestemming “Agrarisch”? Zo ja, hoe verhoudt zich dat dan tot de Provinciale Zonneladder? Welke tijdspanne heeft het college voor ogen bij een tijdelijke vergunning? Hangt dit af van de mogelijke opbrengsten in relatie met de investeringskosten van StEK en de tijdspanne die daarmee gemoeid is?

12. Financiële gevolgen overeenkomst StEK met grondeigenaar

StEK is geen eigenaar van de grond waar de beoogde zonneweide is gepland. De grondeigenaar kan zijn grond niet gebruiken voor opslag van zijn activiteiten. Het is dan ook logisch dat StEK huurpenningen moet betalen aan de grondeigenaar. Bovendien is het zeer plausibel dat de grondeigenaar, vanuit het ondernemerschap, een percentage van de revenuen van de zonneweide in de overeenkomst met StEK heeft vastgelegd. E.e.a. zal consequenties hebben voor de exploitatie van StEK en dus ook invloed zal hebben op de termijn dat de exploitatie rendabel wordt. Hoe verhoudt dit zich met hetgeen onder punt 11. vermeld is. (zie ook punt 5.)

Jan-Willem Tuininga (FNP)
Kevin Oudhuis (FVD)