Waar blijft het Wielenpôlle bier?

Waar blijft het bier?

Waar blijft het Wielenpôlle-bier. Big Society forever.

(Van een medewerker)

In februari 2012 beloofde Piet Kramer ons in de Leeuwarder Courant het Wielenpôllebier. Berlijn met stadsdeel Neukölln diende als voorbeeld. Een eigen brouwerij in de wijk. De winst ging ten goede komen aan sociale activiteiten.

Het was de optimistische stemming in het gebied Schepenbuurt-Wielenpôlle. Er verscheen een uitgebreid rapport “Burgerschap, Welvaart en Winst, Big Society in Wielenpôlle en Schepenbuurt”. Met als ondertekenaars Sip de Haan van Stichting Wijkcomité Schepenbuurt, Piet Kramer van Stichting Wijkpanel Wielenpôlle, en Bea Moed, van het bedrijf Socversity BV. Een indrukwekkend rapport van maar liefst 67 bladzijden, waarvan een groot deel gevuld met samenvattingen van het werk van de socioloog Abram de Swaan, filosoof Hans Achterhuis, socioloog Herman Vuijsje, socioloog Helmut Schelsky, zelfs Bismarck met zijn verzekeringswetten in het “jonge Duitsland” komt eventjes voorbij. En vervolgens gaan we naar het Engelse Big Society, van David Cameron. Inmiddels mislukt, u kon daarover onlangs op Liwwadders lezen.

Geen brouwerij. Wel ruzie in de tent.

Het moet Kramer en De Haan vele avonden gekost hebben om de in het rapport verwerkte literatuur tot zich te nemen. Hoe dan ook, de nieuwe benadering leidde in deze wijken tot oprichting van een diversiteit van stichtingen, die niet zelden op voet van oorlog lijken te verkeren. Een nieuwe stichting Schepenbuurt poogde zelfs tot voor de rechter het schamele wijkpanelbudget van de oude Stichting Schepenbuurt af te pakken. Dat mislukte. De verhoudingen verstoord, maar dat verhindert de gemeente niet om zijn tevredenheid uit te spreken over alles wat onder de kapstok van Big Society plaatsgrijpt. Nicolai van GroenLinks diende enkele maanden terug een motie in, die breed door de raad werd gesteund. Waar het kan, zou de vertegenwoordiging van de wijken – in belang van draagvlak en legitimatie – een verenigingsvorm moeten hebben. Merkwaardig dat Nicolai de gelegenheid laat lopen om dit te concretiseren, nu het Leeuwarder Big Society-experiment in de raad wordt besproken.

Het werd heel stil rond de winstgevende brouwerij. Terwijl er toch groot is gedacht. In het rapport van 67 bladzijden schetst Mr. Allard Slagman, notaris te Leeuwarden, alvast de rechtsvorm voor de komende wijkonderneming. Een wijkonderneming, die veelomvattend is en zich niet beperkt tot een brouwerij. Kern van deze onderneming is dat deze (mede) geleid wordt door de bewoners zelf, immers ook zij hebben recht op een gedeelte van de behaalde “winst”. De notaris plaatst hier “winst” tussen aanhalingstekens. Een vooruitziende blik. En verder gaat het dan over het Big Society-model, waarbij burgerschap met ondernemerschap wordt verenigd, met een Raad van Toezicht, een Bestuur en Werkgroepen. Alles met hoofdletters. Het bestuur gaat ook 50% externe bestuurders (vanwege hun “expertise’) tellen. Er wordt gerept van “contacten met externe specialisten c.q. bedrijven”.

Gemeente mag alles betalen

Wat is daarvan nu terecht gekomen. Weinig, voor zover bekend. In de brief die b. en w. naar de raad stuurden, als toelichting op de evaluatie, horen we er allemaal niets meer van. Deze brief rept merkwaardig genoeg ook nauwelijks over aan de projecten toegekende bijdragen of subsidies. Of over de oorspronkelijke opzet, met ook externe financiering. Er had toch op zijn minst moeten worden gesignaleerd, dat tussen de oorspronkelijke ambities, en wat er van terecht is gekomen, een immens gat gaapt. En dat, wat er uiteindelijk dan is gerealiseerd, alleen wordt gefinancierd door de gemeente. De gemeente, die tegelijkertijd in publicaties en brieven van Socversity c.a. als eigenlijk overbodig, lastig, bureaucratisch en stoorzender wordt afgeschilderd. Als Socversity er in was geslaagd om ook andere geldbronnen aan te boren, dan zou men nog een verhaal hebben gehad. Nu dus niet.

Dit had een serieus discussiepunt in de evaluatie moet zijn

Zoals gezegd, vertellen b. en w. dat allemaal niet aan de raadsleden in de stukken. In een eerdere – interne – ambtelijke rapportage, waar Liwwadders op stuitte, gebeurde dat, summier getoonzet, wel.

Een voortgangsrapportage van de Dienst Welzijn van april 2015 meldt: “Sinds het begin van de Big Society beweging in de wijken Wielenpôlle en Schepenbuurt is de gemeente zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau betrokken. Bij de start waren ook partijen als Ministerie van BZK, TNO, Deloitte, Friesland Campina, Friesland College, de Bernard van Leer Foundation en Palet betrokken. Uiteindelijk is tot op dit moment de gemeente de enige partij die financieel bijdraagt aan de plannen in de beide wijken. In beide wijken gebeurt veel en er zullen veel positieve resultaten worden geboekt, maar het is lastig deze inzichtelijk te maken.“

Niet meedoen aan aanbesteding, wel incasseren

Ongeveer op hetzelfde moment sluit de gemeente (vertegenwoordigd door de burgemeester) een overeenkomst met mevrouw Moed, van Socversity. In een ambtelijke toelichting hierop vernemen we, dat “ ……Socversity als wijkteam of in aanvulling op de sociale wijkteams in de genoemde wijken zou opereren. Hierover zijn gedurende het jaar 2014 veelvuldig gesprekken geweest tussen de gemeente, de coöperatie Amaryllis en Socversity b.v. ………. Socversity b.v. heeft als gevolg van het karakter en de invulling van deze gesprekken geen inschrijving gedaan voor de aanbesteding Sociaal Domein. Uiteindelijk is in januari 2015 door Socversity B.V. – als gevolg van de richting van de gesprekken met de gemeente en de coöperatie Amaryllis – besloten dat de door hen te bieden ondersteuning beter past in het verlenen van de voorziening Thuisondersteuning. …. Hiertoe hebben we ….. onderhandelingen gevoerd wat heeft geleid tot dit voorstel. We stellen u voor om Socversity b.v. voor de onderstaande vormen van dienstverlening te contracteren:

Dienst Tarief

a. Counselling € 90,-

b. Coaching € 90,-

c. Specialistische ondersteuning € 90,-

d. Huishoudelijke ondersteuning € 20,-

Uit de ambtelijke toelichting blijkt dat de tarieven werkzaamheden per uur betreffen en exclusief btw zijn. Het totaalbedrag uit deze middelen voor Socversity is € 136.240,-.

Uitzondering of regel

Vermeld wordt verder dat deze overeenkomst uitdrukkelijk een uitzondering op de regel is en slechts geldt voor het jaar 2015. “Voor het jaar 2016 zal Socversity mee moeten doen met de aanbestedingsprocedure ………. sociaal domein.” De te leveren ondersteuning zal binnen de door de gemeente gestelde kaders moeten plaatsvinden.

Onduidelijk is hoe deze bijdrage zich verhoudt tot de bedragen genoemd in de bovenvermelde rapportage Dienst Welzijn van april 2015. Daar lezen we, dat vanuit de dienst Welzijn voor de Schepenbuurt in 2014 € 91.000,- beschikbaar is gesteld en voor de Wielenpôlle € 69.000,-. In 2015 zijn dezelfde middelen beschikbaar gesteld. Vermoedelijk mogen de bijdragen bij elkaar worden opgeteld.

Hier en daar is, terloops, in bijeenkomsten van de raad meer recent even aan de orde geweest wat er nu komt van de financiering van Big Society Wielenpôlle en Schepenbuurt. Wethouder Ekhart (PvdA) riep in elk geval al eens – op een vraag van Tamara Bok (PvdA), als we het goed hebben – dat Socversity niet had meegedaan aan de aanbestedingsprocedure 2016. Waarom niet? Joost mag het weten. De wethouder vertelde het niet. Hij zei, dat Socversity misschien als onderaannemer nog ergens kon worden ondergebracht. Is de uitzondering op de regel in 2015 voor Ekhart niet zo uitzonderlijk?

Het lijkt er op alsof niemand meer goed voor ogen heeft wat er wel en niet gebeurt, en of het verstandig is om op deze manier door te gaan. Tijdens de forum-bijeenkomst over de evaluatie vertelde wethouder Van der Molen (CDA) ineens trots dat de Bernard van Leer Foundation nu onderzoek ging bekostigen. Er waren geweldige inspanningen verricht om dat zover te krijgen. Het hoe en wat mochten we verder naar raden. Wethouder Van der Molen sprak over een aanpak , waarbij “onderzoekers niet zo maar wat rondlopen, maar ook echt met de mensen gaan praten.” Aldus op zijn eigen manier bijdragend aan de al heersende spraakverwarring. Zeker als we in aanmerking nemen dat Socversity weigerde mee te doen aan de evaluatie door bureau Partoer, uitgevoerd in opdracht van de gemeente.

Alsjeblieft, Piet Kramer, begrijp jij het nog? Kunnen we ook terug naar het begin en dan alleen de brouwerij op de agenda zetten? De gemeente heeft wel geld! Proost!

Big Society