Raad voor Veiligheid maakt gehakt van bouwers Grolsch Veste Enschede

(tekst: persbericht)

Niet inzien van risico�s leidde tot instorten dak Grolsch Veste

Het dak van het Grolsch Veste-stadion is tijdens de bouw ingestort doordat essenti�le onderdelen ontbraken. Deze gevaarlijke situatie is door niemand herkend. Het veiligheidsbesef in de bouwsector zal sterk moeten verbeteren om soortgelijke ongevallen in de toekomst te voorkomen. Dat blijkt uit het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, dat vandaag is gepubliceerd. Bij het ongeval vielen twee doden en negen gewonden, waarvan enkelen ernstig gewond raakten.

De veiligheid van constructies in de bouw heeft de bijzondere aandacht van de Onderzoeksraad. In april 2011 publiceerde de Raad zijn onderzoek naar het instorten van een verdiepingsvloer van de woon-/ en winkeltoren B-Tower in Rotterdam. Dit onderzoek vertoont parallellen met de bevindingen uit het onderzoek naar De Grolsch Veste. Het blijkt dat bij dergelijke complexe bouwprojecten de verantwoordelijkheid voor veiligheid niet duidelijk is belegd. Hierdoor voelt in de praktijk niemand zich verantwoordelijk voor de veiligheid van het bouwproject. Zowel bij de B-Tower als bij De Grolsch Veste werd hierdoor een incomplete, instabiele bouwconstructie in gebruik genomen en belast.

Bij het voetbalstadion De Grolsch Veste werd in de zomer van 2011 een uitbreiding van de tribune gebouwd. Het ontwerp van deze uitbreiding was gebaseerd op de eerdere, gelijke uitbreiding en werd door dezelfde bedrijven uitgevoerd. Deze bedrijven vertrouwden op hun ervaring met het eerdere bouwproject in plaats van de nieuwe bouwconstructie tijdens de bouw te blijven controleren. De hoofdaannemer had een co�rdinatie- en controleverplichting, maar nam geen maatregelen om de stabiliteit van de bouwconstructie te waarborgen terwijl er zichtbaar onderdelen ontbraken. Bovendien besloot de hoofdaannemer onder druk van de opleverdatum de oorspronkelijke planning los te laten en de afbouw van de tribune parallel te laten uitvoeren met de opbouw van constructie.

Instabiel

Op de dag van het ongeval ontbraken alle koppelstaven aan de achterzijde in het rechte deel van de primaire constructie. Deze koppelstaven waren weggelaten vanwege het uitgelopen werk aan de trappenhuizen. Om de afbouw met dakplaten te vergemakkelijken, was op het dak ook een aantal stabiliteitsverbanden weggelaten. Om dit te ondervangen, waren weliswaar enkele tijdelijke voorzieningen aangebracht in de vorm van staalkabels, maar in de ochtend van 7 juli werd ��n van deze kabels weer verwijderd om het werk van de nettenbouwers te vergemakkelijken. Hierdoor werd spant 8 van de constructie niet langer gestabiliseerd. Instabiliteit is de hoofdoorzaak van het ongeval geweest. Uit het onderzoek blijkt bovendien dat de verschillende onderdelen van de constructie niet goed op elkaar pasten. Desondanks is de bouw voortgezet, waardoor de stalen onderdelen met kracht gemonteerd moesten worden en vervormd raakten. Hierdoor is de belastbaarheid van de gehele constructie afgenomen.

Hoewel essenti�le onderdelen ontbraken, werd de staalconstructie van het dak in aanbouw al wel belast. Aan de constructie hingen twee hangbruggen (samen circa 3.000 kilo). Op het dak lagen dakplaten (35.000 kilo). De videowall die werd opgehangen, weegt ruim 8.000 kilo. Daarnaast werd het dak belast met het gewicht van de tien werknemers die aan de afbouw werkten. Rond het middaguur stortte op 7 juli het dak in. Op dat moment waren twaalf mensen aan het werk op of onder het dak. Twee medewerkers zijn omgekomen en negen raakten gewond, waarvan enkele ernstig. E�n persoon liep geen lichamelijk letsel op.

Aanbevelingen

De Onderzoeksraad vindt dat opdrachtgever FC Twente en gedelegeerd opdrachtgever The Stadium Consultancy bij toekomstige werkzaamheden vooraf in kaart moeten brengen onder welke omstandigheden alle partijen de geplande werkzaamheden realistisch kunnen uitvoeren. Zij moeten erop toezien dat de afspraken met betrekking tot veiligheid daadwerkelijk zijn belegd en worden gehandhaafd.

De Bouwcombinatie (Te Pas Bouw, Dura Vermeer en Trebbe) en Voortman Staalbouw moeten aan de Onderzoeksraad laten weten wat de zwakke plekken zijn bij samenwerking waardoor de veiligheid in het geding komt. Zij moeten de verantwoordelijkheid nemen om die zwakke plekken op te lossen.

Brancheorganisatie Bouwend Nederland moet de met een actieplan het initiatief nemen om te zorgen dat de taken tussen de uitvoerende partijen in een bouwproces beter worden toebedeeld. De brancheorganisatie moet daarbij ook zorgen dat bedrijven die niet bij Bouwend Nederland zijn aangesloten deelnemen aan dit verbeterproces.

http://www.onderzoeksraad.nl