Isabelle en Huub op terras – Isabelle, het wordt niks zonder jou

(tekst: kunsthistoricus Huub Mous op zijn weblog)

Isabelle bedoelt het goed 2 juni 2011

Na mijn openingswoord gisteren, ondertekenden wethouder Isabelle Diks en erfgenaam Gerard de Koo de aangepaste overeenkomst tussen de familie De Koo en de gemeente Leeuwarden uit juli 1925. Voortaan is het weer mogelijk om wisselende tentoonstellingen te organiseren in het Pier Pander Museum. Deze tentoonstellingen mogen niet meer dan 50 procent van het oppervlak bedragen. Een heel redelijke eis van de erven, zo lijkt mij. Eind jaren tachtig ging dat heel anders. Toen organiseerde Pieter de Vries, de broer van de huidige HCL-directeur Geart de Vries, een aantal tentoonstellingen in het Pier Pander Museum onder de titel Tegen de Keer.

Daarvoor werden alle beelden van Pander terzijde geschoven. Gerard Groenewoud maakte bij die gelegenheid een foto van de beelden, die hij als vormgever twee jaar later gebruikte als cover voor de uitgave Beeldende Kunstenaars in Friesland. Bij de presentatie van die uitgave ontdekte ik tot mijn schrik, dat een van de beelden op de achtergrond een Hitler-snorretje op had. Jentjse Popma maakte zich daar toen heel boos over op de radio. Vervolgens moest ik komen uitleggen dat het beslist niet zo bedoeld was.

Na afloop van het gebeuren gisteren was het een gezellige bedoeling met hapjes en drankjes in het HCL. Zo raakte ik nog aan de praat met wethouder Isabelle Diks, onder andere over Parnas. Voorafgaande aan de bijeenkomst in het HCL was er een persconferentie geweest over de �Omvorming cultuur in verband met kunst en cultuureducatie�. Isabelle was er nog helemaal vol van. Voor ik het wist werd ik door haar op sleeptouw genomen op weg naar het terras in de Prinsentuin. Daar werd mij het gemeentelijk beleid inzake Parnas nog eens klip en klaar uiteengezet. En na kwartiertje kwam het hoge woord eruit. Die column van mij over �subsidievreter Jan de Waard� was echt beneden alle peil.

Een ambtenaar kan zich niet verdedigen, aldus Isabelle, en als ik voortaan weer iets over een van haar ambtenaren te melden had, dan kon ik haar beter even bellen, dan dit soort dingen op internet voor Jan en alleman ventileren. Dit is wat je noemt geen stijl, vond zij. Ik moest eerlijk toegeven dat ze hiermee een punt had. Maar � zo bracht ik hiertegen in: wat te doen als dit soort geruchten mij van meerdere kanten ter ore komen en niemand durft er wat van te zeggen? Laat mij dan maar de klokkenluider zijn. Dat lucht op. En bovendien, ik heb toch niets meer te verliezen.

Maar hoe moet het nu verder met Parnas? Het college van B&W zet de hakken in het zand, zo heb ik inmiddels begrepen. Isabelle wees mij op dat de financi�le voorwaarden die de Raad vooraf heeft gesteld. Daarbinnen heeft zij het optimale voor Parnas proberen te behouden. Als de Raad het nu zonodig anders wil, dan moeten ze het maar zeggen, en vooral aangeven waar het geld d�n vandaan moet komen. Isabelle stoort zich eraan dat ze nu als cultuurbarbaar wordt neergezet, terwijl ze toch echt hart voor de zaak heeft, ook voor de toekomst van de kunsteducatie in deze stad.

Leeuwarden zit in zwaar weer, dat werd me wel duidelijk uit haar verhaal. Het is een gemeente met relatief erg veel mensen die een bijstandsuitkering hebben en de druk op deze regeling neemt nog dagelijks toe. De tering moet naar de nering worden gezet, en er komen nog meer maatregelen aan. Binnenkort komt er een brief van de staatssecretaris die een ravage zal aanrichten op het terrein van de podiumkunsten, hoewel de grootste klappen op dit gebied in de Randstad zullen gaan vallen.

Maar waarom dan op Parnas bezuinigen en niet op de Harmonie? vroeg ik. Je moet toch investeren in de toekomst en in de jeugd. Dat dure cultuurpaleis voor de podiumkosten heeft bovendien ook nog eens grote financi�le tekorten! Het Gemeentebestuur, zo begreep ik, stond voor een duivels dilemma. Het rapport destijds over �The big six� � de zes grote cultuurinstellingen van Leeuwarden � gaf aan, dat al deze instellingen een optimale output hebben binnen de financi�le beperkingen die zijn gesteld. Met de kaasschaaf bezuinigen, kon dus niet. Er moest met de hakbijl worden gewerkt.

Het blijft voor mij onbegrijpelijk, dat dan de kunsteducatie het eerste slachtoffer wordt. Maar daar kwamen we niet uit gisteren op het terras in De Prinsentuin. Ik vroeg nog aan Isabelle, hoe het toch mogelijk is, dat er in Leeuwarden allerlei dure panden niet optimaal gebruikt worden, terwijl Parnas nu haar centrale huisvesting zou moeten sluiten. Dat snapt een gewone burger niet. Neem nou die �Blauwe Doos� van de Infirmerie. Die heeft de Provincie met veel geld nieuw laten bouwen, nota bene voor de amateurkunst, maar wat gebeurt daar eigenlijk mee? Praat ze wel eens met haar collega Jannewietske de Vries over samenwerking tussen Provincie en Gemeente en een meer effectieve en integrale aanpak van de kunsteducatie? De scheiding van eerste- en tweedelijnsvoorzieningen is geen argument, want dat is ooit wel eens anders geweest.

Er wordt wel degelijk overlegd tussen Provincie en Gemeente, zo begreep ik van Isabelle. Jammer alleen dat we daar van buitenaf zo weinig over horen. Het lijkt erop dat Parnas eerst in het stof moet bijten, en dat we daarna pas opnieuw kunnen beginnen. Wat zonde toch, dat het allemaal zo moet gaan, terwijl het met een beetje goede wil misschien ook anders zou kunnen. Maar misschien ben ik weer te somber. Isabelle bedoelt het goed. En bovendien had ze gelijk, voortaan zal ik eerst even bellen, als ik weer iets vervelends over een van haar ambtenaren te melden heb. No hard feelings. Sterker nog, Isabelle, het wordt niks zonder jou.

7 Reacties �
josse de haan2 juni 2011 op 14:08
De Groene hie ofrune wike in tal stikken oer de subsydzjes foar it betelle fuotbal yn Nederlan. Heerenveen scoart heech. Ek Ljouwert hat garant stien foar Cambuur, en sil as ik it goed lezen haw eventueel grun keapje der�t Cambuur op spilet.

Fuotbal is in foarm fan kultuer, nim ik oan, mar in ynstelling as Parnas ut soarte ek. Yn de ofwaging fan snije en amputearje les ik nea wat oer it snijen yn fuotbalsubsydzjes. Gemeenten yn Nederlan halde foar miljoenen fuotbalclubs boppe wetter (om de gemiddelde salarissen fan sa�n 375000 Euro de man jiers te beteljen).

Fansels, bole en boartsjen mei baltsjes halde regearingen yn it pluche, mar we libje dochs net mear yn de Romeinske tiid.
Neffens my is Parnas like weardefol as Cambuur, of rin ik no mei in sinnebril tefolle op �e kop?

Huub Mous2 juni 2011 op 15:00
Niet alleen Cambuur, maar ook Stadsschouwburg De Harmonie is een bodemloze put. Het blijft schimmig op grond van welke criteria uiteindelijk de bezuinigingsafwegingen worden gemaakt. Het zou me niet verbazen als het College van B&W straks gaat dreigen dat het onkruid in de stad niet meer gewied kan worden, als de centrale huisvesting van Parnas blijft voorbestaan. Het wordt dus onkruid of cultuureducatie, ofwel: de dood of de gladiolen. Overigens begreep ik van Isabelle Diks dat ook het �elitaire imago� van Parnas een rol speelt. Tenminste, zoals dat speelt in haar beleving. Zelfs komt ze uit de omgeving van Apeldoorn en is van eenvoudige komaf. Als kind keek ze altijd huizenhoog op tegen het Kunstencentrum aldaar waar je echte schilderles kon krijgen. Dat is natuurlijk een absurd argument lijkt mij. De kunsteducatie stamt uit de tijd van de wederopbouw en was van begin af aan juist bedoeld voor alle sociale klassen (het Werkschuit-ideaal).

Ook is het vreemd dat hoogwaardige cultuurvoorzieningen zoals de Harmonie worden gespaard ten koste van meer sociale gerichte cultuurvoorzieningen . Kortom: Parnas is niet sexy. De Harmonie wel, ook al heeft Arthur Oostvogel een gat in zijn hand. De instrumentalisering van het cultuurbeleid is ergens in de jaren tachtig begonnen. Sindsdien wordt cultuurbeleid primair gekoppeld aan een economische legitimering ( vestigingsklimaat, citymarketing), maar niet aan linkse idealen zoals de sociale kunstspreiding. Het is tragisch dat dit verlies van idealen juist bij linkse politici is waar te nemen. Met het afleggen van de ideologische veren ten tijde van het kabinet Kok is ook het ideaal van de sociale kunstspreiding compleet gedevalueerd.

Eind jaren tachtig zag je die tendens voor het eerst opduiken bij het Herenakkoord. Destijds hebben Provincie en Gemeente de kunstacademie en het conservatorium ingeruild voor de nieuwbouw van de Harmonie en het agrarisch HBO-onderwijs. De pragmatische PvdA-politicus Johanneke Liemburg liep hierbij voorop. Nu gaat weer de Harmonie vrijuit � ondanks het wanbeleid van Arthur Oostvogel � en wordt Parnas het slachtoffer van de bezuinigingsdrift. Het maakt tegenwoordig echt niet meer uit of er een linkse of een rechtse bestuurder aan het roer zit. �It�s all economy, stupid�, zei Bill Clinton al in de jaren negentig. Misschien heeft hij het in Achlum deze woorden nog eens herhaald. Het moet kennelijk voor eens en altijd afgelopen zijn met wat ooit �de geiten-wollensokken-cultuur� werd genoemd. Maar dat natuurlijk pure demagogie. Het tragische is dat zelfs links geen cultuuridealen meer heeft.

We mogen hopen dat de PvdA-fractie in de Gemeenteraad straks dwars op de rails gaat liggen. Zo niet, dan zie ik het er van komen dat de PvdA bij de komende Gemeenteraadsverkiezingen in Leeuwarden compleet wordt weggevaagd. Let wel; er komen andere tijden.

Zie ook:
http://www.huubmous.nl/2010/10/06/blijf-met-je-poten-van-parnas-af/

W. Kleefstra2 juni 2011 op 15:23
Het kan nu eenmaal niet altijd Kerstmis zijn.
Zie http://www.ubuweb.com/film/rubin_christmas.html

Henk van der Veer2 juni 2011 op 17:00
Ondertussen komme �t Sneek hele andere gel�den: �Alhoewel het zware tijden zijn voor het theater in het algemeen, gloren er mooie en uitdagende tijden voor het in aanbouw zijnde theater in Sneek dat volgend jaar oktober wordt geopend.� Was getekend Ben van der Knaap.

Andere minsen an ut roer in Sneek?

Huub Mous2 juni 2011 op 17:29
Sneek heeft geen voetbalclub, Henk.
Alleen ONS kent ONS, no.
http://www.youtube.com/watch?v=Ng1VhlV2e24&feature=related

Henk van der Veer2 juni 2011 op 18:04
Mar dy r�de sichself nou?! En w�r kwam dy klup ok al wear wech dy�t oait Algemeen Amateurkampio�n wurde? En w�r komt de popul�rste speuler fan SCC fut??

Huub Mous2 juni 2011 op 18:36
Het mooiste van Snits is de laatste trein naar Ljouwert, no.