Princessehof aan gemeente: blijf investeren in museum

(tekst: brief Princessehof aan college)

Aan het College van B&W
Postbus 21000
8900 JA LEEUWARDEN

Kenmerk
afdeling
Leeuwarden
SB/RW/69
directie

15 juni 2011

Onderwerp
Keramiekmuseum Princessehof

Geacht College,

Met het verschijnen van de brief �Meer dan kwaliteit, een nieuwe visie op cultuurbeleid� van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, de heer H. Zijlstra, is duidelijk geworden dat Keramiekmuseum Princessehof vooralsnog door het rijk financieel kan worden ondersteund. Dat is mede dankzij uw inspanningen. Wij zijn u hiervoor zeer erkentelijk.

Wij schrijven bewust vooralsnog. Dit omdat de bezuinigingen nog geen gelopen race zijn en de behandeling en de besluitvorming in de Tweede Kamer nog moet plaatsvinden. Maar bovenal omdat de eisen die de komende jaren aan de musea gesteld worden streng zijn. Wij vragen u als gemeente om onze partner te zijn in het voldoen aan de eisen. Wij zullen de belangrijkste eisen en ook de kansen in kort bestek toelichten.

Voor de musea is de eigen inkomstennorm een absoluut criterium. Voor de jaren 2010 en 2011 is de norm gemiddeld 17,5% en de jaren erna oplopend met 1% absoluut per jaar. Musea die onder de norm blijven worden gekort op hun hele presentatiebudget. Deze musea moeten zelf op zoek naar oplossingen voor het onderbrengen van hun collectie. Voor uw informatie: de gemeente Leeuwarden is juridisch eigenaar van 30% van de collectie die Keramiekmuseum Princessehof beheert.

De eigen inkomstennorm vormt de komende jaren de grootste bedreiging voor het Princessehof. Wij steunen de basisgedachte dat musea zich moeten inspannen om minder afhankelijk te worden van subsidies en meer externe gelden moeten gaan verwerven. Eind vorig jaar hebben wij een nieuw Strategisch Beleidsplan opgesteld, waarin publieks- en marktgericht werken uitgangspunt is.

Echter, de norm is voor musea in de Randstad met wereldberoemde collecties, veel toeristen, een grote bevolkingsdichtheid en veel bedrijven, hetzelfde als voor een gespecialiseerd museum in de regio met een lage bevolkingsdichtheid en weinig grote bedrijven.
De afgelopen jaren hebben wij de norm gehaald. Een belangrijke factor was daarbij de extra financiering van SNN en de Provinsje Frysl�n voor het programma Keramiek en Publiek. Hierdoor konden we grote publiekstentoonstellingen organiseren met activiteiten en een marketingcampagne, die substantieel publiek naar Leeuwarden trokken. Willen wij deze norm blijven halen, zullen dergelijke investeringen in een publieksgericht programma nodig zijn. Investeringen die zich overigens op ander vlak weer uitbetalen. Bezoekers van Scherven & Geluk gaven ruim � 48,00 per bezoeker uit in Leeuwarden (30.000 bezoekers x � 48,00 = � 1.440.000 ).

Binnen het huidige budget van het museum is de organisatie van grote publieksgerichte tentoonstellingen met een substanti�le opbrengst voor Leeuwarden niet realiseerbaar. De kortingen die de afgelopen jaren zijn opgelegd zijn 3,4% per jaar (matchingsregeling) en circa 3,25% (niet uitkeren van prijs- en looncompensatie). De kortingen zullen de komende jaren oplopen met nog eens 5% extra. Naast de huur, salarissen, organisatie- en collectiekosten is het budget voor de programmering, educatie en marketing onvoldoende om grote projecten te dragen. Door de integratie met het Fries Museum wordt er al een maximale effici�ntie bereikt en worden BackOffice kosten zo laag mogelijk gehouden.

Wij vragen u dan ook een bijdrage te leveren aan het vergroten van de mogelijkheden om de eigen inkomstennorm te halen en gaan hierover graag in gesprek.

De nota biedt ook een tweetal kansen. Deze liggen op het gebied van internationalisering en cultuureducatie.
Ten aanzien van internationalisering zijn de volgende twee punten in de nota genoemd:

 het blijven versterken van het Nederlands economisch belang, door verbanden tussen cultuur, handel en economie te benadrukken
 culturele diplomatie: kunst en cultuur benutten voor buitenlandse betrekkingen.

Wij denken dat we met een collectie van internationale betekenis in samenwerking met de gemeente hier zeker uitwerking aan kunnen geven en zowel voor het museum, de gemeente, het rijk en het bedrijfsleven in Leeuwarden en Friesland een meerwaarde te genereren. Wij hebben in een brief aan de staatssecretaris naar aanleiding van het advies van de Raad voor Cultuur al het volgende aangegeven: �Keramiekmuseum Princessehof wordt het internationale keramische visitekaartje voor cultuur, economie en politiek vanuit de historische en hedendaagse internationale positie van Nederland�.
Cultuureducatie wordt door het kabinet belangrijk gevonden. Geconstateerd wordt dat er nog versnippering is. In de nota staat dat �het kabinet kiest voor een nieuwe aanpak om een stevig fundament voor cultuureducatie te bieden, een aanpak die duidelijkheid schept. Duidelijkheid over wat er van scholen en culturele instellingen wordt verwacht op het gebied van cultuureducatie, bijvoorbeeld door het borgen van doorlopende leerlijnen. Duidelijkheid over de verantwoordelijkheidsverdeling tussen rijk, provincies en gemeenten. Daarvoor neemt het kabinet maatregelen die scholen en culturele instellingen in staat stellen de kwaliteit van cultuureducatie te versterken. Het kabinet legt daarbij de nadruk op het primair onderwijs. Daar ligt het fundament voor de persoonlijke ontwikkeling en voor de creativiteit die cultuur losmaakt. Het kabinet komt met een programma �Cultuureducatie met kwaliteit���

Onderdeel van het programma is een goede afstemming tussen rijk, gemeente en provincie. Provincies en gemeenten worden uitgenodigd om met plannen te komen. Van de instellingen in de basisinfrastructuur wordt verwacht dat zij een visie ontwikkelen op cultuureducatie. In onze eerdere brief over de omvorming Kunst en Cultuur hebben wij aangegeven dat we vanuit het Fries Museum en Museum Princessehof bezig zijn om een doorlopende leerlijn voor het onderwijs te ontwikkelen. Wij denken graag met u mee over de vormgeving van de cultuureducatie in Leeuwarden en wij kunnen als musea daar een stevig aandeel in leveren.

Over alle drie de onderwerpen -inkomstennorm, cultuureducatie en internationalisering- gaan wij graag op korte termijn met u in gesprek. Wij zullen hiertoe het initiatief nemen.

Met vriendelijke groet,
drs. S.M. Bak,
Algemeen directeur Keramiekmuseum Princessehof
Ir. R. Woering,
Zakelijk directeur Keramiekmuseum Princessehof