Noorden in de top met bijstandsafhankelijkheid
CBS: Bijstandsafhankelijkheid neemt vooral in Noord-Nederland toe
Sinds 2004 is het percentage mensen met een bijstandsuitkering vooral toegenomen in gemeenten in het noorden. Dat zijn veelal gebieden waar de bevolking krimpt. Aan de randen van het land waar de inwonersaantallen ook dalen, is het aandeel mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering hoog. Dit maakt het CBS vandaag bekend.
In 31 gemeenten is de bevolking tussen 2004 en 2014 met minimaal 4 procent gekrompen. In deze krimpgemeenten is het aandeel van de 15 tot 65-jarigen met een bijstandsuitkering of een uitkering voor ziekte of arbeidsongeschiktheid hoger dan elders in Nederland. Bovendien zijn de verschillen tussen deze krimpgemeenten en de rest van Nederland de laatste jaren toegenomen. In de voornaamste krimpgemeenten week het bijstandsgebruik in 2004 nauwelijks af van het Nederlands gemiddelde van 4 procent. In 2014 is het aandeel bijstandsuitkeringen in de krimpgemeenten gestegen tot gemiddeld 5 procent, terwijl het in de overige gemeenten van Nederland gemiddeld op 4 procent bleef. Ook wat betreft uitkeringen voor ziekte of arbeidsongeschiktheid zijn de krimpgemeenten verder achterop geraakt bij de overige gemeenten in Nederland. Tussen 2004 en 2014 daalde in Nederland het gebruik van deze uitkeringen tot onder de 7 procent, terwijl dit in de krimpgemeenten nauwelijks is gedaald en in 2014 gemiddeld nog steeds boven de 10 procent ligt.
Het ruimtelijke patroon van het aantal 15- tot 65-jarigen met een bijstandsuitkering is de afgelopen tien jaar veranderd. In de vier grote steden hebben relatief veel mensen een bijstandsuitkering, maar dat aandeel is sinds 2004 wel gedaald. Het aandeel mensen met een bijstandsuitkering is juist toegenomen aan de randen van Nederland en dan vooral in de noordelijke provincies. Zo nam het aandeel met een bijstandsuitkering met ruim 2 procentpunt toe in Pekela en Oldambt. Ook in veel andere gemeenten in Noord-Nederland nam het aandeel met een bijstandsuitkering met 1,5 procentpunt of meer toe. Een uitzondering is de stad Groningen, daar nam het aandeel bijstandsontvangers sinds 2004 af.
15- tot 65-jarigen met bijstandsuitkering, mutatie tussen 2004 en 2014 (%)
Aan de randen van Nederland hebben ook relatief veel 15- tot 65-jarigen een uitkering voor ziekte of arbeidsongeschiktheid. In mei 2014 had bijna 7 procent van de potentiële beroepsbevolking in Nederland een dergelijke uitkering . In vijf gemeenten in Zuid-Limburg liggen deze aandelen tussen 11,6 en 13,2 procent. Ook in veel gemeenten in Groningen en Drenthe zijn deze percentages ziekte- en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen relatief hoog.
15- tot 65-jarigen met een uitkering voor ziekte/arbeidsongeschiktheid, mei 2014 (%)
Verslechterde economische omstandigheden en selectieve migratie
De toename van de uitkeringsafhankelijkheid in krimpgebieden hangt samen met de verslechterde economische omstandigheden. Zo ging de werkgelegenheid in deze krimpgebieden bovengemiddeld hard achteruit, en is het moeilijker geworden om in de omgeving een baan te vinden.
Daarnaast speelt zogeheten selectieve migratie een rol. Mensen met goede carrièreperspectieven trekken naar de steden in het westen. Deze interregionale verhuizers zijn hoofdzakelijk jongvolwassenen en mensen in de gezinsvormende leeftijd. Een vertrekoverschot gaat daarom in een regio vaak gepaard met versnelde vergrijzing van de bevolking. Bij een sterker vergrijsde beroepsbevolking neemt de kans op ziekteverzuim en een verhoogde arbeidsongeschiktheid toe.
Relatieve bevolkingsontwikkeling per gemeente tussen mei 2004 en mei 2014 (%)
Bron: Bevolking van vertrekregio’s blijft sociaal-economisch achter
Meer berichten
- Architect Johan Sijtsma: we bouwen de kleren van de keizer
- Wonen in Leeuwarden – Wat zijn de knelpunten in de woningmarkt en waardoor zijn de problemen veroorzaakt?
- Groene koplopers en grijze hekkensluiters: de duurzaamste gemeenten – Leeuwarden bungelt onderaan
- Een zomeravondgesprek in hotel ‘t Anker waar de PvdA vraagt: Wat mankeert ons? – Douwe Hoogland: Ik ben teleurgesteld in de kiezer
- Jochem van der Schoot (Eurohotel): Als het goed gaat, zijn banken je vrienden
- Bijna honderd aanmeldingen voor verzorgde vakantie Kleine Wielen
- Zelf heb ik lang niet een hotel in gedurfd nadat ik het boek The Shining had gelezen
- Van Drie Zwaantjes naar een stervende zwaan – Je verstrekt geen vergunning voor appartementen boven een levend dorpscafé
- Online 7,5 procent meer omgezet
- Zondagnacht gingen we na het werk naar Parijs om verse kruiden en groenten te kopen voor ons restaurant Agadir
- ‘De bus, de man aan de knoppen en een zangeres zijn de drie grootste plagen waar bandjes onder te lijden hebben’
- Bij wie kun je nog terecht als je in conflict komt met de overheid?
- Ik zie hoe boos u bent en vind het knap dat u zich zo heeft weten te beheersen
- Jos gaat los – Je herkent de signatuur van een krant misschien nog wel beter aan wat er niét in staat
- Stichting Martenastate bestaat dit jaar 60 jaar – Podwalk: een tijdreis door Martenastate
- ‘Lokale financiering is de sterkste vorm van onafhankelijkheid’
- Politieke onrust kost Europa miljarden. Nederland uitzondering
- De onfeilbare mens van de linkse systeemkerk
- Vakantiepark De Kleine Wielen schenkt drie gezinnen een volledig verzorgde vakantieweek
- 50 jaar correspondent in Brussel: Wat ik van Europa opstak
- Even overweeg ik te zeggen dat het niet te koop is omdat ik het eerst zelf wil lezen. Maar ik begin als beginnend boekverkoper al een beetje aan beroepsdeformatie te lijden en verzin een prijs zodat de man het kan kopen.
- 1 op de 8 woningen opnieuw te koop tegen lagere vraagprijs
- Economische zelfmoord door energietransitie?
- Liefhebbers Italië past vakantie aan door sterk stijgende prijzen
- Cultuurexplosie ART Leeuwarden 22 augustus
- Het afgelopen kwartaal kwamen er in het openbaar bestuur 6 duizend banen bij, in de cultuur, recreatie en overige diensten 4 duizend
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Eatcorner Potmarge: Ja, je mutte wat met de tyd met
- Watertekort? Zorgvuldigheid wordt een alibi om niet te hoeven kiezen
- Max van der Velde: Leeuwarden heeft de boot gemist
- Tienduizenden vierkante meters vergeten stadsruimte bieden kansen voor vergroening
- We drinken minder bier – Brouwers klagen
- Vakkenvuller, horeca- en verkoopmedewerker ook in zomer meest voorkomende jongerenberoepen
- 9 op de 10 volwassenen vinden het leven de moeite waard
- De burgemeester van Leeuwarden heeft een verstandige vrouw
- Anke van den Hurk nieuwe eigenaar The Friezinn in Westhoek
- Speciaalbierkafee It Wapen fan Fryslân Oentsjerk: Als de meute naar rechts gaat, dan gaan wij naar links
- De val van minister Dennis Wiersma: was dit een incidenteel conflict of een structurele sabotage vanuit de ambtenarij?
- Jelle en Tineke Pietersma van snackbar De Centrale: Als iets goed is dan hou ik dat vast
- Gratis street art speurtocht
