Fryske jongerein praat noch in soad streektaal
(tekst: provincie Friesland)
Fryske jongerein praat noch in soad streektaal
Op 18 desimber is de streektaalatlas fan Fryslân ferskynd, mei gebrûk en behearsking fan de ferskate streektalen yn de Fryske streektaalgebieten. Deputearre fan provinsje Fryslân Jannewietske de Vries presintearre de atlas yn it Bilt, dêr’t de eigen streektaal tige wichtich is, sa docht bliken út it ûndersyk.
Der hat yn 2014 in enkête ûnder hast 19.000 húshâldens west. Yn it Bilt wie de respons it heechst. Fryslân hat njonken de Fryske en Nederlânske taal in grut ferskaat oan streektalen: it Biltsk, Stellingwerfsk, Amelânsk, Aastersk, Midslânsk, Westersk, Skiermûntseagersk, Hylpersk en it Stedsfrysk, yn acht farianten.
Stekproef
De streektalenatlas jout in oersjoch fan it behearsingsnivo (ferstean, prate, lêze en skriuwe) en it gebrûk fan de ferskate streektalen troch de ynwenners fan de Fryske streektaalgebieten. Dêrfoar hat de provinsje op basis fan in stekproef 18.782 enkêtes ferstjoerd nei in aselekt tal húshâldens. Der binne 5.975 brûkbere enkêtes ynfold, wêrmei’t in totale respons helle is fan 32%. Yn it Bilt (39,1%) en Hylpen (37,3%) wie de respons it heechst.
Gjin grut ferskaat yn âldens
Mei dit streektaalûndersyk binne foar it earst de streektalen fan Fryslân op de selde wize yn byld brocht. De streektaalatlas foarmet dêrmei in wichtige basis om it streektaalbelied yn de provinsje breder fuort te sterkjen. De atlas biedet in stikmannich konklúzjes. In pear foarbylden:
– It ferskil yn gebrûk fan de streektaal nei âldens is net grut. Alderein brûke it krekt wat mear as jongerein (krekt ûnder en krekt boppe de 50%);
– It gebrûk fan de streektaal ferskilt bot per streektaalgebiet. It persintaazje ynwenners dat oanjout regelmjittich oant altyd de streektaal te brûken yn it deistich libben rint fan 22% op Skiermuontseach oan 83% op it Amelân;
– Stedsfrysk wurdt it meast brûkt yn Starum en it minste yn Ljouwert.
– Yn alle streektaalgebieten wurdt de streektaal goed of hiel goed ferstien. Op it Amelân en yn it Bildt troch mear as 90% fan de befolking, Skiermuontseach skoart it leechst mei 55%;
Streektaalatlas digitaal
Foar mear ynformaasje en de streektalenatlas sels, sjoch op: www.fryslan.frl/streektaalatlas
Meer berichten
- Britse doofpotschandaal, waarbij we de onthullende cijfers achter de 250.000 slachtoffers blootleggen
- Het is niet de bedoeling dat u denkt dat JA21 een vriendenclub is
- Welzijnscoach bekijkt wat er nog wel kan (nadat huisarts niks kan vinden)
- Jacques Monasch: De ondergang van de PvdA begon met het voortrekken van allochtonen
- Het front in Oekraïne is ons front
- Plein Publiek – Ellen de Bruin wendt zich tot de kunstwereld en weet deze goed te tarten
- Gerhard Bakker lost onoplosbare dampuzzel op (na 240 jaar)
- Nog maar 100 gemeenten heffen hondenbelasting
- Hoe je als journalist continu door de politiek wordt gebruikt
- Klein coronanieuws en andere zaken – Besluit over ROL had niet genomen mogen worden – Plantenwand legt het loodje – Rapen gaar nu Fries op site dreigt te verdwijnen – Gebak van Holtkamp bij DE
- Van Haersma Buma ten overstaan van de Koning beëdigd op Paleis Noordeinde
- Ljouwerter Kampioenschap op vrijdag en de Donateursdag op zaterdag gaan niet door
- Kijk vooruit hoe werk verandert – Focus ligt nog te weinig op banen van de toekomst
- Uitgaven gezondheidszorg 6,1 procent hoger in 2025
- Natuurmuseum vrijdag dicht. Het wordt gewoon te warm
- Sicko Klaver had eerder moeten doorpakken met de Stienser Vecht
- Misschien moet ik mijn oordeel over voetballiefhebbers een beetje bijstellen, denk ik
- Werken in de koele Grote Kerk? Voel je vrij om te komen
- Het verhaal dat niet op je broodzak staat – Ontdek alles over goed graan bij de Graanbroeders
- Hoera! Vrij reizen! Zijn we vergeten waar dit genereuze aanbod vandaan komt?
- Waarom heeft het meer dan 5 maanden geduurd voordat er reactie is gegeven op de aangenomen motie van de FNP Ljouwert GBL van 7 mei 2025?
- Friesland behaalt doelstelling voor nieuw bos ruimschoots
- Mijn schermtijd ging van 7 naar 3 uur – AFAS-medewerkers op digital detox
- Koopwoningen in mei ruim 4 procent duurder dan jaar eerder
- Tien jaar Brexit: rem op Britse groei, Nederland profiteert
- Ondernemersvertrouwen het laagst in afgelopen 3 jaar
- Meer mensen stoppen met werken en verlaten de arbeidsmarkt
- Nederlandse e-commerce start officieel met verkoop via TikTok Shop
- Open dag bij 80-jarig Elzinga: kijkje achter de schermen in Uithuizermeeden
- Logistieke sector hoeft niet wakker te liggen van AI
- Lokale voorrang lost het woningtekort niet op, maar zet de woningmarkt verder op slot
- Streamen van voetbal hapert vaker: app-kijkers twee keer zo vaak de pineut
- Onderzoek: de ideale lengte voor de Nederlandse man ligt tussen 1,85 en 1,89 meter
- Dus als je ‘Casta Diva’ voor de tweede keer hoort weet je hoe laat het is
- Arbeidsmarkt Friesland koelt langzaam af
- Wat willen we nu eigenlijk op de radio en tv? NPO vraagt om uw mening
- Geu Luik-Schalk nieuwe fractievoorzitter van VVD Leeuwarden
- Hoe verlies de blinde vlek werd van de politiek
- Lautenbag Borren Staalenhoef Architecten bij beste bureaus Nederland
- Studenten en Moes dagen studenten uit meer groente en fruit te eten
