Verscherpt toezicht inspectie op Erasmushiem

(tekst: Noorderbreedte)

Reactie op instellen verscherpt toezicht door Inspectie voor de Gezondheidszorg Erasmushiem: meer werk maken van verbeteren werkwijze

De Inspectie voor de Gezondsheidszorg (IGZ) geeft een duidelijk signaal dat Erasmushiem op de goede weg is, maar dat het centrum er nog niet is. Het woonzorgcentrum gaat nog meer werk maken van het verbeteren van de werkwijze. Intussen staat Erasmushiem voor verantwoorde zorg aan zijn cliënten.

Dat is de reactie van het management van Erasmushiem op het instellen van verscherpt toezicht voor door de IGZ voor een periode van een half jaar. Interim-locatiemanager Annemiek Damen: ‘Wij zijn er niet blij mee, maar wij weten wat ons te doen staat. De Inspectie meldt niet voor niets dat het besef er is bij het management.’

De Inspectie zegt dat de zorgleefplannen beter moeten aansluiten bij de behandeling van de cliënt. ‘Medewerkers krijgen veel scholing, en begeleiding bij het maken van de zorgleefplannen, vooral in de praktijk’, aldus Damen. Tevens zegt de Inspectie dat de aanspreekcultuur moet verbeteren, en heeft er vertrouwen in dat het bestuur en directie lukt zaken op orde te krijgen. Damen: ‘Het gaat erom dat afspraken worden nagekomen en daarop moeten medewerkers elkaar leren aanspreken. Dit heeft tijd nodig. Ik heb er waardering voor hoe onze medewerkers het oppakken.’

De directie van Noorderbreedte, waar Erasmushiem onder valt, erkent dat er te weinig voortgang is geboekt. De directie zal nog meer dan tot dusver richting geven aan en ondersteuning bieden bij de verbeteringen.

Over Erasmushiem Erasmushiem is een woonzorgcentrum op humanistische grondslag in Leeuwarden. Het woonzorgcentrum biedt continue (verpleeghuis)zorg in combinatie met een beschermde woonomgeving. Het centrum is sterk verbonden met de wijk. Daarnaast heeft Erasmushiem een dagcentrum. Het verscherpt toezicht gaat niet over de aanleunwoningen. Erasmushiem is onderdeel van Noorderbreedte. Noorderbreedte omvat Noorderbreedte Thuiszorg, veertien zorgcentra in Noord-Fryslân en woonvormen voor bijzondere doelgroepen. Vanuit de zorgcentra wordt zorg en service geboden aan mensen uit de wijk of dorp. Ze maken steeds vaker deel uit van multifunctionele centra met een divers aanbod van voorzieningen. Daarnaast wordt (kleinschalige) verpleeghuiszorg geboden aan mensen die intensieve zorg nodig hebben.

Samen met het Medisch Centrum Leeuwarden en ziekenhuis De Tjongerschans maakt Noorderbreedte onderdeel uit van Zorgpartners Friesland. www.erasmushiem.nl

++++++++

(tekst: Stadsblad Liwwadders – januari 2011 – aanvulling van voorlichter Frits Mosterd van Nooderbreedte: het betreft in onderstaand verhaal de aanleunwoningen van het Erasmushiem)

Oud-wethouder Gijs de Vries is boos

‘Ze kopen pannenkoeken om de maag te vullen’

‘Ze trekken zich van deze arme donders niks aan.’  Gijs de Vries, bewoner van het Erasmushiem in Leeuwarden en oud-PvdA-wethouder in Leeuwarden, is boos op de directie van het zorghuis, Noorderbreedte. Hij verwijt hen de bewoners veel te veel te laten betalen voor hun woon- en energiekosten. De Vries: ‘Het gaat niet om mij. Ik heb een goed pensioen, maar ik zie de stille armoede om mij heen. En ik ben bang dat het steeds erger wordt. We zien de rijkdom rondom ons, maar vergeten de armoede naast de deur. Noorderbreedte stelt zich op als commerciële in plaats van sociale verhuurder.’

Erasmushiem in de wijk Aldlân bestaat uit twee afdelingen: een zorgcentrum en een wooncentrum. Het wooncentrum is een gebouw met aanleunwoningen, waar de ouderen zelfstandig wonen. Het Erasmushiem is in de jaren zeventig ontstaan. ‘Het is het eerste humanistisch tehuis in Friesland’, vertelt de oud-wethouder van Leeuwarden in zijn ruime woning met uitzicht op de Wirdumervaart en de school van Piter Jelles. Al enige tijd maakt De Vries zich als secretaris van de Vereniging van Bewoners van de Aanleunwoningen Erasmushiem druk om de financiële gang van zaken in het tehuis. Die financiën deugt niet, zo zegt hij stellig. Hij vindt maar weinig gehoor bij de directie. ‘Noorderbreedte verdient aan de woningen. In plaats dat zij zich druk maken voor ouderenhuisvesting zijn ze commercieel verhuurder geworden. We krijgen te weinig inzicht in de jaarverslagen. Als ik ernaar vraag, krijg ik een uittreksel.’

Erasmushiem is ontstaan in de nadagen van de verzuiling. De noodzakelijk geachte bezuinigingen in de zorg noopte het rijk in de jaren negentig van de vorige eeuw tot het samenvoegen van zorginstellingen.  ‘Met de confessionele zorgtehuizen was men snel klaar. Die clusterden hun bezittingen tot grote eenheden. In Friesland viel er een aantal niet-confessionele zorginstellingen buiten de boot. Dat waren het ziekenhuis Triotel, het verzorgingstehuis Abbingahiem en nog een aantal instellingen. Die gingen verder onder de vlag van Noorderbreedte. Later, zo rond 1998, is Erasmushiem hier ook aan toegevoegd. Sinds die tijd is het misgegaan.’

Volgens De Vries besteedt de nieuwe beheerder steeds meer aandacht aan stenen en cement in plaats van aan de zorg. ‘Noorderbreedte heeft Erasmushiem in handen gekregen en daarmee de kip met de gouden eieren. Zelf zeggen ze overigens dat het ‘peanuts’ zijn wat ze aan de verhuur aan de ouderen overhouden.’ De Vries stelt dat de 120 bewoners van de aanleunwoningen van Erasmushiem ieder jaar tussen de 165.000 en 180.000 euro teveel ophoesten. In tien jaar tijd is er een pot ontstaan van een dikke miljoen euro. ‘Hoe ik dat weet? Dat haal ik uit het jaarverslag. Daarover heb ik als secretaris een brief gestuurd maar hierop nooit antwoord gekregen. Toen Noorderbreedte huisbaas werd, mocht deze binnen een bepaalde bandbreedte de huur vaststellen. En wat gebeurde er? Noorderbreedte is onmiddellijk aan de hoge kant gaan zitten.’

De argwaan van De Vries wordt versterkt door een plotseling verzoek tot bijbetaling van de energierekening. ‘We kregen een navordering van 30.000 euro op ons bord. Ik heb toen de Woonbond ingeschakeld en daarna zijn er nieuwe calculaties gemaakt. Uiteindelijk is het bedrag door een controller teruggebracht naar 18.000 euro. U snapt wel dat deze schommeling geen vertrouwen inboezemt.’

De Vries is inmiddels een beetje de gebeten hond in het Erasmushiem. Eerder was hij dat al in Aldlânstate waar hij, ook als bewoner,  de kat de bel aanbond. De ouderen voor wie hij strijdt willen het liefst niet al te veel drukte om de zaak maken. De Vries snapt die houding wel. ‘Als je oud bent wil je niet te veel gedoe, maar ik weet dat die mensen zich doodongelukkig voelen. Dat vertellen ze me op de gang. Sommigen waren gewend een briefje van vijf euro aan hun kleinkinderen te geven. Dat kan niet meer, zo vertellen ze mij. Anderen kopen kant-en-klare maaltijden bij de Poiesz en verdelen die in drie porties voor drie dagen. Ja, hoe vind je dat? Bij de rijdende winkel van Jan de Vries kopen ze dan nog een paar pannenkoeken om de maag te vullen. Als ik dat zie, dan hoef je mij niet veel meer te vertellen.’

Volgens De Vries kregen de bewoners van het Erasmushiem in het verleden het overschot van hun servicekosten keurig teruggestort op hun rekening. ‘Een paar jaar kregen we een bedrag van ongeveer 150 euro terug. Daar konden dan nog enkele plezierige dingen mee worden betaald. Zo hoort het ook te gaan. Ik heb regelmatig over deze zaak aan de bel getrokken, maar je krijgt er geen poot tussen. Overleg gaat moeizaam. Men heeft de mond vol over transparantie maar echte helderheid verstrekken, ho maar. In het verleden zijn het managers geweest die de opdracht hebben gekregen Erasmushiem in de nieuwe organisatie in te voegen. Noorderbreedte heeft naar mijn oordeel stelselmatig en bewust de spelregels gefrustreerd.’

Directeur Martin Kirchner van Noorderbreedte kent de bezwaren van De Vries en ontkent de spaarpot die is samengesteld uit te hoge huuropbrengsten. ‘De huurwoningen zijn onderworpen aan een puntenstelsel. Zo worden de huurverhogingen bepaald. Per woning kan dat verschillen. Daar komt de jaarlijkse index nog overheen. Zo gaat dat met alle sociale woningverhuur.’

Dat De Vries met de jaarrekening in de hand en de ervaring van de energierekening weinig vertrouwen heeft in die verklaring brengt Kirchner niet tot inkeer. ‘Je moet toch reserveren en investeren in onderhoud van de woningen.’ Volgens Kirchner is er regelmatig overleg gevoerd met de vereniging van bewoners waar een en ander is uitgelegd. ‘Daar hebben we de opbouw van de kosten uitgelegd.’ Hoe het jaarlijkse verschil is te verklaren, daar zegt Kirchner niet over de details te beschikken. Over de energierekening zegt hij: ‘De bevoorschotting was in 2008 aan de lage kant en dat is in 2009 gecorrigeerd.’ Dat de Woonbond hierover nog oneffenheden in heeft geconstateerd zegt de directeur niks. ‘Dat verhaal ken ik niet. De zaak is voorgelegd aan de landelijke huurcommissie en die heeft dit goedgekeurd.’

‘Ach, zo gaat dat’, zo stelt De Vries die ook al een partijgenoot in de raad hierover aanschoot. ‘Niet dat dat geholpen heeft. Ik ben ook al op met matje geroepen bij de directrice. Ik was ziek, maar ze stond erop om langs te komen.’

Andries Veldman