Experiment dakloze jongeren weer naar school

(tekst: persbericht)

Nieuwe impuls voor toekomst zwerfjongeren: Kick-off ‘Van de Straat’

Voor elke dak- en thuisloze jongere een eigen plan om van de straat te komen, dat is de ambitie van het programma Van de Straat. Van de Straat is vanuit het principe ‘verbindend mobiliseren’ de aanjager voor een fundamentele verandering van de situatie van zwerfjongeren.

Op 12 december 2013 lanceren de Stichting Zwerfjongeren Nederland, de Federatie Opvang en de Stichting Kamers met Kansen met ondersteuning van Skanfonds een nieuw programma om dakloze jongeren ‘van de straat’ te krijgen. Een persoonlijk plan voor elke dakloze jongere moet leiden tot onderdak, opleiding en ontplooiing van talent. De start van dit programma is in Noord-Nederland. De ambitie is om dit in heel Nederland mogelijk te maken. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de wetenschappelijke inzichten vanuit transitiekunde.

In de afgelopen maanden heeft het projectteam van ‘Van de Straat’ gesprekken gevoerd met diverse partijen in de regio Friesland/Groningen. Er is gesproken met organisaties en personen die zich inzetten voor opvang, huisvesting, onderwijs, inkomen en werk voor (dreigend) dakloze jongeren. Uit deze gesprekken blijkt dat er in de noordelijke regio veelbelovende initiatieven zijn opgestart. Er is geen gebrek aan plannen en vernieuwende ideeën. Van de Straat gaat samen met de regionale partijen onderzoeken hoe we de vernieuwing vast kunnen houden en hoe goede ideeën en aanpakken verduurzaamd kunnen worden. Ook de gevolgen van de veranderingen in het zorgstelsel (de 3 decentralisaties) worden hierin mee genomen.

Ondanks de mooie plannen lopen partijen in Friesland en Groningen ook aan tegen de grenzen van samenwerking of tegen wettelijke grenzen. Toch zal verandering vanuit partijen en gemeenten zelf moeten komen. Daarom wil Van de Straat vanuit deze kracht en creativiteit starten en dit versterken en verbreden naar andere regio’s in het land. Ons doel daarmee is om de systematische uitsluiting van zwerfjongeren een halt toe te roepen en om de landelijke beleidsagenda te voeden.

Van de Straat wordt bij dit proces ondersteund door DRIFT (onderzoeksinstituut aan de Erasmus Universiteit Rotterdam). Drift is toonaangevend op het vlak van transitiekunde en brengt haar kennis en kunde in binnen Van De Straat. Transitiekunde is een wetenschappelijke discipline die zich richt op het ontrafelen van lange termijn processen. Ook worden hierbinnen praktische methoden ontwikkeld om transitieprocessen op de korte en middellange termijn te beïnvloeden.

Een greep uit het programma van de kick-off op 12 december in Leeuwarden (volledig programma in de bijlage)
 Jongeren tekenen een overeenkomst om de komende tijd als ervaringsdeskundigen hun bijdrage aan het programma te leveren
 Derk Loorbach, directeur van DRIFT geeft zijn analyse op het probleem rond zwerfjongeren en plaatst de aanpak van Friesland/Groningen in een landelijke context en de actualiteit. Ook gaat hij met aanwezigen in discussie: wat is de urgentie? En wat is onze richting?
 Presentatie van de experimenten in Noord-Nederland en bespreking met de aanwezigen. Hieronder drie van de vijf experimenten.
Open Talent: een benadering naar Engels model waarbij de talentontwikkeling van zwerfjongeren centraal staat en niet de complexe problemen. Van de Straat brengt een uitwisseling tot stand met de Foyer Federation die dit model al jaren met succes hanteert. Ook worden talent-ontwikkeltrajecten met en door jongeren uit Groningen en Friesland opgestart.

‘Ik kan het zelf’: de overgang van jeugdzorg naar volwassenenzorg (18-/18+): het starten van een pilot om te zorgen dat jongeren die de jeugdzorg verlaten omdat zij 18 worden, huisvesting, inkomen, opleiding en werk vinden met begeleiding op maat zoals een goede ouder die zou bieden.

‘Ik wil een diploma’: Onder een 30-tal dakloze jongeren is een onderzoek uitgevoerd om te horen wat zij willen voor hun toekomst. Bijna allemaal spraken ze de wens uit om weer naar school te kunnen. Het volgen van
onderwijs is voor zwerfjongeren niet vanzelfsprekend vanwege o.a. schulden, problemen met huisvesting en verslaving. Ook is het vaak onmogelijk om midden in een schooljaar in te stappen. In Friesland start hiervoor een experiment.

In 2014 werkt Van de Straat samen met genoemde regionale partijen de experimenten uit, betrekt landelijke partijen en brengt uitwisseling tot stand.

Waarom nu?

Nederland telt bijna 9.000 dak- en thuisloze jongeren. Door de economische crisis en bezuinigingen in de zorg is een toename te verwachten. De urgentie is hoog. Bovendien staat er de komende jaren veel te gebeuren in het sociale domein. Gemeenten bereiden zich voor op drie decentralisaties; de Jeugdzorg, de AWBZ en de Participatiewet. Alle drie hebben ze consequenties voor de opvang van dak- en thuisloze jongeren. Dit is dan ook hét moment om samen te werken en duurzame oplossingen te bedenken.

Van de Straat is een landelijk initiatief van Federatie Opvang, Stichting Zwerfjongeren Nederland, Kamers met Kansen en DRIFT (Erasmus Universiteit Rotterdam). Skanfonds ondersteunt het programma.