‘Waarom bouwen we niet een nieuwe jachthaven in het Wad?’

‘Er moet op een andere manier dan gewoonlijk nagedacht worden over het Werelderfgoed de Waddenzee.’ Het verhaal, het gevoel moet gaan over zelfvoorzienende eilanden, over het gebruik van grondstoffen, over de producten die er worden verbouwd, over sfeer en het aangename verblijf. Kortom: over de verduurzaming van de economie in brede zin. Johan van de Gronden, directeur van het Wereld Natuurfonds, was vanochtend tijdens de Waddenfondsdag in het Fries Natuurmuseum in Leeuwarden ingehuurd als externe criticus. De directeur/filosoof vond dat het fonds niet mocht blijven steken in het honoreren van projectjes. Er moest verder gekeken worden dan de horizon. Zet de natuur voorop. ‘De economie moet inpasbaar zijn.’ In die volgorde moet worden geredeneerd. Van de Gronden: ‘Natuur komt altijd achteraan, maar voor een gebied van internationale klasse kan dit niet de attitude zijn.’

Ook Bas Eenhoorn (allround bestuurder) nam het Waddenfonds op het eigen feestje op de korrel. De VVD’er ging ook al op de natuurtoer: ‘Alle menselijke actie is een bedreiging voor het Wad.’ De uitspraak leidde bijna tot een staande ovatie van de directeur van de Waddenvereniging. Oeds Bijlsma van de provincie Friesland wilde weten welke projecten niet voor subsidie in aanmerking zouden komen. Zorg voor grote projecten, Zorg voor coalities, werd gemeld. Meteen stond de burgemeester van Texel op: ‘Ik wil niet dat er badinerend gedaan wordt over kleine projecten.’ En dat vindt het fonds eigenlijk ook want het Noord Hollandse eiland hengelde stevig uit subsidiepot.

Het Waddenfonds komt langzaam los van de grond. Vorig jaar werd er 60 miljoen euro verdeeld (goed voor 170 miljoen euro aan investeringen) in de drie noordelijke provincies die aan de Waddenzee grenzen. Jaarlijks is er zo’n 30 miljoen euro te verdelen om een duurzame en kwalitatieve impuls te geven aan ecologie en economie van het Waddengebied. Het is nog een beetje pionieren. Want is een speeltuin in het Lauwersmeergebied nu echt niet uit andere middelen te financieren? Ander punt van kritiek: vaak is de focus van de aanvrager gericht op óf ecologie óf economie. Beter is te koersen op ecologie én economie. Ook is clustering van projecten aan te bevelen.

Burgemeester Van de Berg van Ferwerderadiel had weinig boodschap aan de critici. Hij wenste meer vrijheid en snelle investeringen. Kijk eens naar het Duitse Wad, daar kan veel meer. ‘Waarom zouden we niet een extra jachthaven mogen bouwen? Wij zetten alles op slot.’ Directeur Bram van de Klundert van het Waddenfonds verdedigde de keuze van zijn fonds. Ook het bestuur van het Waddenfonds keek met tevredenheid terug op het laatste jaar. Na de moeizame start begint het fonds langzaam op gang te komen. Belangrijke voorbeeldprojecten zijn het Automooring project Veerboten van de TESO, Project Vismigratie van Aa’s tot Zee, Zonnecollectief Ameland en het waddenbrede project Rust voor vogels ruimte voor mensen.