PvdA-achterhoede lijkt buik vol te hebben van dirigisme Feitsma en Zwart

(ingezonden)

PvdA-fractieleider Feitsma creëert zijn eigen minderheid

Een heuglijke avond.  Maandag, 2 september 2013. In het stadhuis gebeurde eindelijk iets ongewoons. De PvdA – landelijk en in Leeuwarden bekend om een genadeloze fractiediscipline – was sterk verdeeld over het Europaplein. Erger nog, de fractievoorzitter Feitsma, en prominent fractielid Klaas Zwart, de woordvoerder op dit dossier, vormden samen de minderheid. De backbenchers ontpopten zich in de fractie als  de grote meerderheid. Dit opmerkelijke verschil van inzicht is een vervolg op de merkwaardige eerdere move: eerst instemming laten afhangen van een positief advies van Hûs en Hiem (idee van Klaas Zwart), en als dat er niet komt, daar weer onderuit willen draaien, onder aanvoering van Klaas Zwart. Naar verluidt is binnen de fractie sprake geweest van erg gebrekkige communicatie tussen het duo Feitsma en Zwart, als aanvoerders van de lijn van “altijd trouw aan het college”, en de rest van de fractie. De “gewone” fractieleden werden onvoldoende geïnformeerd. Terwijl er wel volop communicatie tussen het genoemde elite-duo en de wethouders plaats vond. Dit was een belangrijke reden voor de opstand van de backbenchers.

Trucs en wethouders

Er worden trucs vermoed. De verkiezingen komen er aan. De PvdA hoopt hiermee tijd te hebben gewonnen. Komt tijd, komt raad, en na de verkiezingen – met overal, ook in de PvdA, de nodige vrees voor de uitslag – kan de college-lijn alsnog gaan zegevieren. Want vergeet niet: de beide wethouders van de PvdA, Deinum en Ekhart, staan hoog op de lijst. Beide hebben het niet gewild, of gewaagd om binnen het college een afwijkend standpunt in te nemen. Zij staan, samen met de fractieleiders Feitsma en Zwart, allebei ook hoog op de lijst. En lijken klaar om straks na de verkiezingen de onvrede in eigen gelederen drastisch te smoren. Ekhart heeft, zelfs van de eigen fractie, in de raad al enkele draaien om de oren gehad. Wat heeft hij in huis om zijn gram te gaan halen? De rebellerende fractiemeerderheid doet er goed aan zich voor te bereiden op deze periode.

Komende college-onderhandelingen moeten met openbaarheid van stukken

Laat alvast vastleggen, dat de (ambtelijke) stukken – die bij de collegeonderhandelingen gewoonlijk van meer invloed zijn dan partij-programma’s en eigen standpunten – openbaar zijn. Dat belemmert spelletjes, zoals bij de vorige verkiezingen, toen de culturele sector, met name Parnas, bij voorbaat op de slachtbank is gelegd. En zorg voor eerlijke verhalen bij de formatie, als de leden van de eigen partij-afdeling, hun advies mogen geven. En spreek in die bijeenkomsten als gewoon fractielid mee. Vorige keer was het een tweemans-shuffle, van lijsttrekker Florijn, en Sjoerd Feitsma. Ofwel: na een enkel woord droeg Sjoerd de microfoon over aan Marco. Die stond deze spreekbuis niet weer af. Management by speech. De leden lagen in aanbidding. Dat moet niet weer zo.

Een zalvend Groen Links

Verdeeldheid ook bij Groen Links. Zalvend onderscheidde fractievoorzitter Hoogterp in deze kwestie in elk geval twee  “kernwaarden” – althans door hemzelf tot “kernwaarden” gebombardeerde standpunten – van Groen Links. Enerzijds de monumenten-lijn, de PAL-kant noemde hij dat, en anderzijds de positie van de fietsers. Kernwaarden, geliefde gemeenteleden, en dan hebben we ook nog een derde kernwaarde: de democratie. Waardering voor de burgers en hun participatie, maar van Hoogterp moest deze laatste lijn nu maar eens sneuvelen. In het hele proces – en de resulterende verdeeldheid bij Groen Links – ontwaarde Hoogterp, ondanks alles, nog vele mooie dingen. De politieke vroomheid stond voorop. Geplaagd door enkele interrupties droop Hoogterp tenslotte af: hij liet zich door  “andere partijen niet in de war brengen”, was zijn slotwoord, haastig het spreekgestoelte verlatend.

Feddema jaagt Zwart op de kast

Voor een aantal partijen, zoals de NLP, was het een rustige avond. Raadslid Feddema bracht met een enkele opmerking raadslid Zwart van de PvdA nog in staat van beroering. Feddema mocht niet zulke subjectieve opmerkingen maken. Terwijl Zwart met zijn verondersteld objectieve benadering nog niet eens zijn eigen fractie achter zich had weten te krijgen.

Leuk, zo’n debat. En veel mooier dan al die debatten waarin de coalitiepartijen al bij voorbaat alles hebben geregeld, en zich met meel in de mond en  hypocriete zwijgzaamheid als er ergens opheldering over wordt gevraagd, achter het college scharen. Schouder aan schouder achter de leiding.

Wethouder Koster haar eigen minder aangename zelf

Het moet anders. En omdat  het anders moet, moeten we ook af van bestuurders als Thea Koster. Humorloos, van haar  gelijk altijd overtuigd , ging zij niet in op eigen falen bij dit dossier.  Enkele malen nam burgemeester Crone in de loop van twee jaar, het al even van haar over. Maar geen enkel blijk van de hand  in eigen boezem, maandagavond. Het lag aan de raad. Die had haar op het verkeerde been gezet. Terwijl het voor de raad toch zo eenvoudig zou zijn geweest. Gewoon doen, wat b. en w. decreteren, ter meerdere eer van de wethouder. Hier en daar een klein cadeautje voor de buurt, en dan – op basis van nog steeds omstreden cijfers – de bulldozers er overheen. De druiven waren  zuur, voor deze wethouder, van wie de toekomst in de Leeuwarder politiek op dit moment  nogal onzeker is. Alleen steun vanuit de eigen partij voor een vervolg, zal ditmaal onvoldoende zijn.

En denk er om, deze kwestie is met het verloop van het debat dan wel over de verkiezingen heen getild, maar kan even goed een belangrijke rol in de campagne gaan spelen.

Er ligt een hele serie dossiers, die gevoelig liggen, niet in de laatste plaats omdat de PvdA, als sterkste partij in raad en college, in de afgelopen jaren weinig profiel heeft getoond.

Naast het Europaplein, zijn het wijkenbeleid, een kwestie als Caparis, innovatie (vergelijk het nog steeds uitblijven van de nota “creatieve industrie”, met als verantwoordelijk wethouder Henk Deinum) , de leegstand van winkels en kantoren, wederom Deinum (zelfs in een hoofdredactioneel commentaar van de LC is het gebrek aan discussie en  uitblijven van een gemeentelijke visie aan de kaak gesteld), alles voorbeelden van gebrek aan overtuiging en inspiratie. Misschien is het eens tijd voor een systeemwisseling. Houd op met dat geforceerde coalitie versus oppositie – gedoe, en geef ruimte voor verschillen van inzicht, ook binnen fracties. Voorwaarde voor een dergelijke wisseling in de Leeuwarder politieke cultuur, is onderdrukken van de behoefte om allerliefst een wethouder te willen leveren. Als de partijen dat niet meer als de  hoogste vorm van politiek geluk beschouwen, dan zal er heel veel gewonnen zijn. De huidige lijn van de VVD in Leeuwarden, waar  bepaalde uitingen van fractieleden,  en bijvoorbeeld ook het lichtelijk arrogante optreden van leider Hollander in het debat over het Europaplein, op wijzen, baart hier zorgen. De voorbarige “oankrûperij” in de richting van  de PvdA, die je hier en daar in VVD-kringen bespeurt, doet onprettig aan.