Rekenkamer kan hoog en laag springen, college zegt: wij doen het niet

(tekst: gemeente Leeuwarden)

Persbericht Rekenkamer: Dialoog met omwonenden blijft moeilijk

De Rekenkamer van Leeuwarden heeft onderzoek gedaan naar het locatiekeuzebeleid Maatschappelijke Opvang van de gemeente Leeuwarden. Maatschappelijke opvang zijn activiteiten bestaande uit het tijdelijk bieden van onderdak, begeleiding, informatie en advies aan personen die, door een of meerdere problemen, al dan niet gedwongen de thuissituatie hebben verlaten en niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. Op 11 september bespreekt de gemeenteraad de rekenkamerrapportage in de commissie Welzijn.

De gemeente Leeuwarden is een centrumgemeente voor maatschappelijke opvang en verantwoordelijk voor het aanbieden van een samenhangend aanbod van maatschappelijke opvang.  Realisering van dit beleid is ingewikkeld omdat concrete voorstellen vaak weerstand van de wijk oproepen. In 2007 formuleerde de gemeenteraad een vernieuwende aanpak voor de keuze van dit soort locaties. Een van de doelstellingen daarin was omwonenden in een vroegtijdig stadium bij het proces rond locatiekeuze te betrekken.

Conclusies

De Rekenkamer heeft geconcludeerd dat het in 2007 gevormde beleid een goede aanzet op het moeilijke gebied van maatschappelijke opvang was en spreekt o.a. haar waardering uit voor het streven om met direct betrokkenen een dialoog aan te gaan. Toch is een aantal belangrijke punten van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid niet of slechts ten dele bereikt.

• Uit het  onderzoek naar de ervaringen van omwonenden blijkt dat de beoogde dialoog meer gericht is op de vraag hoe een voorziening moet worden gerealiseerd, dan op de vraag of op de voorgestelde locatie een voorziening moet komen.
• De Rekenkamer constateert dat het beleid onvoldoende duidelijk is als het gaat om de vraag welke voorzieningen wel of niet onder het beleid vallen. Ook wijst de Rekenkamer er op dat – zeker vanuit het perspectief van burgers – niet duidelijk is welk gemeentelijke orgaan (b. en w. of de gemeenteraad) bevoegd is (wie beslist uiteindelijk of en waar een voorziening komt).
• Gelet op de in het beleid genoemde criteria en uitgangspunten wijst de Rekenkamer er op dat vrijwel alle locaties in de binnenstad liggen en dat realisering van het beleid niet heeft geleid tot de beoogde spreiding van locaties over de gehele stad.
• Een beoogde centrale en eenduidige klachtenregistratie over mogelijke overlast ontbreekt: er kan niet nagegaan worden in hoeverre zich feitelijk overlast voordoet en of eventuele overlast gerelateerd kan worden aan een voorziening voor maatschappelijke opvang.
• De Rekenkamer is ten slotte van mening dat de sturende rol van de gemeenteraad is beperkt door de summiere informatie die de gemeenteraad ontvangt in de jaarstukken. Zo is de toezegging om per kwartaal informatie aan de gemeenteraad te verstrekken niet nagekomen.

Aanbevelingen

De Rekenkamer beveelt de gemeenteraad daarom onder andere aan:

• Om de nota locatiekeuzebeleid Maatschappelijke Opvang te evalueren en op basis daarvan een actuele nota Locatiekeuzebeleid dan wel een nieuw beleidsstuk te maken. Dit beleidsstuk moet voorzien in de wijze van locatiekeuzes waarvan redelijkerwijs aangenomen kan worden dat  die weerstanden of verzet bij de (wijk)bevolking oproepen.
• Om na te gaan hoe alsnog de oorspronkelijke bedoeling van het beleid om de dialoog met omwonenden aan te gaan, gerealiseerd kan worden.
• Om vanuit de gemeente duidelijk te maken dat het overleg met omwonenden zich primair richt op randvoorwaarden en overlastbeperking in plaats van op een dialoog over de vraag of in de betreffende wijk een voorziening gevestigd moet worden.
• Om de besluitvormingsprocedure te verhelderen door een ontwerpbesluit van het college altijd aan de gemeenteraad voor te leggen voor wensen en bedenkingen, zodat de gemeenteraad invulling kan geven aan zijn volksvertegenwoordigende rol. Dit biedt voor omwonenden ook een gelegenheid om te kunnen inspreken.

Reactie college van b. en w.

Het college geeft in haar bestuurlijke reactie aan drie van de vier aanbevelingen niet te willen overnemen. Het betreft de aanbevelingen met betrekking tot het besluitvormingsproces, de dialoog met de burger en het evalueren van het locatiekeuzebeleid. Deze reactie van het college van b. en w. is voor de Rekenkamer geen aanleiding om de aanbevelingen aan de gemeenteraad te wijzigen.

Rekenkamer De Rekenkamer is een onafhankelijke commissie die onderzoekt of het gemeentebestuur het geld goed besteedt en of het beleid werkt. Daarmee ondersteunt de rekenkamer de gemeenteraad. De Rekenkamer doet twee à drie onderzoeken per jaar.