Bestuurlijk fatsoen op beleidsterrein cultuur is in feite zoek

Propaganda-offensief Culturele Hoofdstad 2018 Frysl�n

(Van een correspondent)

– waarom laat de Leeuwarder Courant zich op sleeptouw nemen

– aard van de personele banden binnen netwerk CH 2018 Frysl�n verdient verdere analyse

– evaluaties Culturele Hoofdsteden niet meer dan �glossy catalogues�

– bestuurlijk fatsoen is op beleidsterrein cultuur zoek

Onverwacht en plotseling kwam de afgelopen dagen de Leeuwarder Courant met een aaneenrijging van artikelen over de zegeningen van Culturele Hoofdstad 2018. Dat liep van een warrige mini-column van Wio Joustra, via een Te Gast van Hylke Speerstra (waarbij familiebanden met een betrokkene van het Friese projectbureau wijselijk worden verzwegen) tot en met een artikel van Jacob Haagsma, waarin als deskundige onder meer Yoram Krozer wordt geciteerd. Wat de laatste betreft: Krozer is een originele geest en een bereisd man, met bekende en minder bekende verdiensten. Maar zolang Krozer niet in het openbaar en volledig opening van zaken heeft gegeven over de ondergang van het Cartesius Instituut (dat instituut zou ook de �economische transitie� van Frysl�n gestalte geven, zoals nu de Culturele Hoofdstad), zou enige bescheidenheid hem passen. De politieke verstrengeling tussen provincie (gedeputeerde De Vries) en Leeuwarden (wethouder Deinum) laten we dan nog maar buiten beschouwing. Maar hoe de LC zich zo op sleeptouw laat nemen, mag toch de wenkbrauwen doen fronsen.

Er wordt van alles geroepen over de resultaten die de Culturele Hoofdstad gaat opleveren. Economisch (innovatie, toerisme) en door naamsbekendheid, e.d. Hoe betrouwbaar is dat alles?

In een scriptie �A sense of pride and belonging� van S.H. Hoexum (RUG; 2011) komt de evaluatie van de Europese dimensie van Culturele Hoofdsteden van Europa aan bod. Op blz. 35/36 van dit behartenswaardige werkstuk lezen we onder meer:
�Palmer/Rae Associates en Sassatelli (onafhankelijke onderzoeksbureau�s) zijn zeer kritisch over de bestaande evaluatierapporten van Culturele Hoofdsteden. De evaluaties zijn volgens Sassatelli nauwelijks meer dan �glossy final catalogues� (2009, p.94). De methodologie die wordt gebruikt voor het meten van sociale uitkomsten en de culturele activiteiten is volgens Palmer/Rae Associates �zwak, ongeschikt en inconsequent uitgevoerd�. Hierdoor wordt geen betrouwbare informatie verkregen waarvan geleerd kan worden. Ze benadrukken dat evaluatie meer moet zijn dan het tevredenstellen van fondsen of het produceren van � advocacy materials�, materiaal om het programma te promoten (zoals het citaat van Graz 2003 op de vorige pagina). �.. in de publicatie van

Palmer/Rae Associates wordt gesteld dat veel cijfers die de culturele hoofdsteden gebruiken in hun evaluaties eigenlijk niets zeggen over de impact van het programma, of de culturele waarde ervan, laat staan over de langetermijn � impact of �wie� er deelnam aan de activiteiten. De kwantitatieve evaluaties lijken gebaseerd op het idee �hoe groter, hoe beter�� In evaluaties � wordt vooral �ge�valueerd vanuit een stadsverbeteringsperspectief, waarbij de impact van het evenement op het toerisme de voornaamste indicator is (Sassatelli, 2009, p.92). De uitspraken van Palmer/Rae en Sassatelli zijn een indicatie voor het niveau van de evaluaties�.

Daarmee wordt een vermoeden rond CH 2018 bevestigd: veel grootspraak, weinig houvast. Het onlangs op Liwwadders geplaatste artikel uit De Moanne geeft blijk van nuchterheid, die de stukken in de LC missen.

En het ergerlijkste is nog, dat overheden (provincie en gemeente) die op het terrein van cultuur (en creatieve industrie) in Frysl�n sinds jaar en dag desinteresse en onvermogen aan de dag leggen, en momenteel de wankele, bestaande infrastructuur ernstige schade toebrengen (vergelijk Parnas, Harmonie, Fries Museum met nu al optredende tekorten), dat deze overheden zeggen in staat te zijn voor de Culturele Hoofdstad wel in de buidel te kunnen tasten. Het bestuurlijk fatsoen is in feite zoek.