Raad Leeuwarden is vooral een papieren tijger

 Politiek in Leeuwarden. De rekenkamer slaat de raad flink om de oren

(Van een correspondent)

Mut Diks nog blive?

De verkiezingen in november naderen. Gedoe dus in de partijen over programma en kandidatenlijst. Groen Links spant op dit moment de kroon. Wethouder Diks wil leider blijven. Reflectie op haar eigen functioneren was nooit haar sterkste punt. Het Leeuwarder cultuurbeleid, belangrijk onderdeel van haar taken, is – mee als gevolg van de door Diks schijnbaar enthousiast doorgevoerde bezuinigingen – onbegrijpelijker dan ooit te voren. Voorbeeld: wegbezuinigingen van Parnas (vanwege te hoge kosten), en introduceren van een nieuw poppodium, dat bij voorbaat verlieslijdend is. Zelfs ten aanzien van Zalen Schaaf lijkt Diks geneigd afstand te nemen van haar partijstandpunt, dat “Skaaf mut blive”.

Nicolai ongeloofwaardig

Fractielid Nicolai werpt zich op als concurrent voor het leiderschap: een linkser profiel, meer democratie binnen de eigen partij, te beginnen bij de afdeling Leeuwarden, en natuurlijk nog meer duurzaamheid. Zijn ambities hadden meer inhoud gekregen, als hij in de afgelopen raadsperiode, juist binnen de raad, blijk had gegeven van, en gevochten voor, deze beginselen. Maar juist daar merkten we er weinig van. Ongeloofwaardig, deze Nicolai.

Van der Wal alweer op zwart gezet

En dan “good old” Piet van der Wal. Door een commissie laag op de lijst gezet, en ook nog uit medelijden. Liefst had de commissie hem meteen helemaal afgevoerd. Nu zit hij te mokken in de Elzas, in plaats van hier de strijd aan te gaan. Een nogal larmoyante brief, die Piet ons schreef. Zonder PAL was GroenLinks nooit wat geweest, en zonder Van der Wal was PAL nooit wat geweest, aldus Piet. Ooit beklaagde Piet zich jammerend, omdat de toenmalige directeur van Mercurius het beeld op zwart had gezet, toen hij in een uitzending het woord nam. Leeuwarden, althans het Hofplein, was te klein. Buising ontboden bij burgemeester Crone. Als troost kreeg Van der Wal het “Leeuwarder leeuwtje”. Dat is in deze stad het begin van het einde, zoals ook Jan van Olffen weet. En nu zet zijn eigen partij van der Wal op zwart, in plaats van die vermaledijde Buising. Heeft Crone de verkiezingscommissie, en afdelingsleiding al ontboden vanwege deze belediging?

PvdA

Wat we bij al dit gekrakeel missen, is een betrouwbaar beeld van het functioneren van de Leeuwarder politiek (college en raad)over de gehele linie. De partijen beoordelen alleen zichzelf, en komen – niet zo verwonderlijk – tot een gunstig oordeel. Voorbeeld is de PvdA, die een verkiezingsprogramma opstelde, met daarin op onderdelen ook een terugblik. Een zeldzaam document, waarin alle vreemde kunsten, die de fractie uithaalde, zoveel mogelijk buiten de eigen afdeling om, onder de mat zijn geschoven. Misleiding gaat bij deze partij voor eerlijke informatie.

Onvoldoende objectieve informatie over handelen partijen

De PvdA staat daarin niet alleen, maar draagt hier als grootste partij wel extra verantwoordelijkheid. Het ontbreekt aan instellingen, die de burger kunnen voorzien van meer objectieve en evenwichtige beoordelingen. Bij zijn afscheid wees de raadsgriffier Boudewijn Fransen ook al op een gebrek aan betrouwbare evaluaties van het gemeentelijk beleid. De zittende raad pakt dergelijke signalen niet, of zeer onvoldoende op. Een mooi voorbeeld hiervan is de gang van zaken in het slepende dossier Caparis, waar de PvdA in Leeuwarden pas in het allerlaatste stadium ook eens aan de bel begon te trekken.

Rekenkamer legt vinger op de zere plek

Ten dele kan een rekenkamer daarin voorzien. Helaas werkt deze instelling enigermate hap-snap. Een meer systematische rol is wenselijk. Een laatste rapport van de rekenkamer betrof het bezuinigingsbeleid.

De raad krijgt in dit rapport enkele flinke draaien om de oren. Zo zegt de rekenkamer in de conclusies, dat de raad in het algemeen ….alleen financiële kaders heeft gesteld. Op het niveau van een aantal individuele beleidsmatige maatregelen heeft, volgens de rekenkamer, de raad ook inhoudelijke kaders gesteld. Maar wat betreft informatievoorziening, risicomanagement, en effectmeting heeft de raad geen afspraken gemaakt met het college. “De raad is op deze aspecten eerder volgend dan proactief.” Er is sprake van “versnipperde informatie” aan de raad. De raad is “terughoudend in de sturing op de maatregel Taakstelling Bedrijfsvoering.” De rekenkamer noemt het “opmerkelijk, dat de raad hier(= de belangrijkste bezuinigingsmaatregel) een zo beperkte rol voor zichzelf ziet weggelegd. De taakstelling op de bedrijfsvoering is zo omvangrijk, dat het wel gevolgen moet hebben voor de dienstverlening van de gemeente naar de burgers, naar maatschappelijke organisaties en naar de raad. Een meer actieve rol van de raad, om de effecten van deze maatregel op de dienstverlening in beeld te krijgen en te monitoren, lijkt logisch.”

Een en ander leidt tot aanbeveling 2 van de rekenkamer: besteed als raad meer aandacht aan risico’s en maatschappelijke effecten van bezuinigingen van deze omvang. Nogmaals noemt de rekenkamer het hier “opvallend” dat deze “risico’s en (onbedoelde ) maatschappelijke effecten …. weinig aandacht krijgen in het debat tussen raad en college en in de informatievoorziening aan de raad.”

Raad reageert nauwelijks

In feite een vernietigend oordeel over de huidige raad. Van veel schaamte bij de raad was in de bespreking van het rapport niets te merken. Verbluffend is daarbij, dat de partijen in de oppositie zelfs rapporten als deze niet weten te benutten voor het entameren van belangrijke initiatieven op dit vlak. Daarbij zal een rol spelen, dat – zoals we onlangs een politicus van een kleine, niet in het college vertegenwoordigde partij hoorden zeggen – het ook zo geweldig moeilijk is. De collegepartijen beschikken over wethouders, en zouden via hen veel meer gebruik kunnen maken van het ambtelijk apparaat. Misschien is dat zo. Dat zou dan pleiten voor een gezamenlijk offensief van de oppositie. De aanloop naar de verkiezingen is daarvoor een mooie periode.

Essentiële informatie wordt geheim gehouden

Voor wie het niet gelooft. Na de vorige verkiezingen gingen drie partijen in onderhandeling, en beschikten daarbij (in elk geval hun wethouders) over allerlei ambtelijke inventarisaties. Deze (niet publieke) gegevens speelden de voornaamste rol bij de formulering van het bezuinigingspakket. Een betreurenswaardige, veel te geheimzinnige, werkwijze. Alle partijen en raadsleden dienen over dezelfde informatie te kunnen beschikken, waar zij – namens hun kiezers – een oordeel moeten geven over voorstellen met vergaande effecten.

LC

Enige tijd geleden kwam de LC in een kort berichtje, met de mededeling dat het college van b. en w. en hun ambtenaren nu al bezig waren met een pakket van € 10 miljoen aan nieuwe bezuinigingen, voor de nieuwe periode. Het lag niet in de bedoeling met informatie hierover naar de raad toe te gaan.

Stil

Dat was het moment geweest voor een opstand van de kant van de raad. Maar het bleef angstwekkend stil. Ook bij de nieuw opgestane democraat Nicolai en de oudgediende Van der Wal. Van de wethouder Diks hadden we al niets anders verwacht. Die lapt bij voorkeur, als het even kan, met de steun van Crone de hele gemeenteraad aan haar laars.

P.S.

Diks wordt lijsttrekker GroenLinks. Nicolai blijft wat ie was, en Van der Wal op plaats 7. Nicolai is een storm in een glas water gebleken. Je terugtrekken, Nicolai, als je wat politiek fatsoen in je lijf hebt.

cultuur middenstanders zakelijk