Gijp: briljant boek – Eric Hoekstra, gijpman des volks te Leeuwarden

(tekst: Eric Hoekstra)

Gijp: briljant boek

Afgelopen maandag keek ik weer naar Voetbal International op RTL7. Daarin werd een korte reportage vertoond over René van der Gijp en Michel van Egmond. Zij mochten aanwezig zijn op het boekenbal, waar normaliter slechts de elite van de Literaire Schrijvers welkom is. De camera draaide. De interviewer liep met een microfoon rond. He, daar was Kees van Kooten.

– Meneer van Kooten. Hebt U van het boek GIJP gehoord?

(Verstrooide blik van Van Kooten:)

– Ja, … eh … zijn daar niet vijf miljoen van verkocht?

– Hebt U het ook gelezen?

HEBT U HET OOK GELEZEN. Van Kooten keek alsof een pater hem in zijn broek greep. Alsof iemand hem een oneerbaar voorstel deed. Van Kooten wierp een blik op de interviewer, die het midden hield tussen afschuw en verachting.

En ineens begreep ik hoe ver de elite zich boven het gewone volk verheven voelt, of het nu de politieke elite is die Europa door de strot van de burger duwt, of de culturele elite, die bepaalt wat mooi is en wat niet, en wat gesubsidieerd wordt, en wat niet.

Maar terug naar het boekenbal. Daar kwam Freek de Jonge voorbij.

– Meneer De Jonge. Hebt U van het boek GIJP gehoord?

– Eh ja, daar heb ik van gehoord.

– Hebt U het ook gelezen?

– Nee, nee … (De Jonge kijkt of ie aan een klein kind moet uitleggen dat papa belangrijker zaken aan zijn hoofd heeft) … nee …, zegt Freek en hij pauzeert … IK LEES ANDERE BOEKEN.

En er kan geen twijfel over bestaan dat Freek bedoelt: IK LEES BETERE BOEKEN.

Enige tijd geleden heb ik het boek GIJP van Michel van Egmond gelezen. En ik heb mezelf afgevraagd waarom het zo’n heerlijk boek is.

Het is niet dat Michel van Egmond zo’n begenadigd stylist is. Michel van Egmond is een doorsnee vakman. Hij heeft gewoon een goed interviewboek geschreven. Maar waarom stijgt het boek GIJP dan toch mijlenver uit boven het doorsnee journalistieke product?

Dat komt omdat GIJP zelf zo’n bijzonder fenomeen is. Iemand die tegelijkertijd anders is dan de doorsnee Nederlander, en tegelijkertijd hetzelfde, en die zich ervan bewust is. Schrijvers zouden hun handen mogen dichtknijpen als ze een romanfiguur hadden kunnen bedenken zoals Gijp in de werkelijkheid van vlees en bloed is. Het boek GIJP is literatuur, omdat de persoon GIJP zelf literatuur is: humoristisch, filosofisch en intelligent. Daar kunnen literatoren alleen maar jaloers op zijn.

Eric Hoekstra, gijpman des volks te Leeuwarden