Er is hoop – de regio is hot
(tekst: website Huub Mous)
De maakbaarheid van Friesland
23 februari 2013
Een van de artikelen die onlangs een plaats heeft gekregen in het digitale archief van De Moanne is mijn verhaal De regio is hot. Het verscheen in het voorjaar van 2009. Vier jaar geleden al weer. Friesland stond toen nog helemaal aan het begin van het traject om culturele hoofdstad van Europa te worden. Als ik me goed herinner was dit een van de eerste serieuze analyses van de mogelijkheden die dit project te bieden had. Mijn pleidooi om Friesland als geheel op te vatten als één groot parklandschap en de bijzonder kwaliteiten van de ruimtelijke ordening in deze regio als onderlegger te gebruiken voor de planvorming heeft uiteindelijk weinig gehoor gekregen. Jan Folkerts was het niet met me eens (zie hier). En Rudy Hodel al evenmin (zie hier). Mede naar aanleiding van dit artikel werd ik destijds uitgenodigd door gedeputeerde Jannewietske de Vries om eens te komen praten over de invulling van de vacature voor een ‘kwartiermaker’ voor CH2018. Ik heb toen gepleit voor de aanstelling van een ‘cultureel ingenieur’. Dat zou iemand moet zijn die in eerste instantie een scan had kunnen maken van de mogelijkheden die er liggen op het terrein van de planologie, waarbij het veranderende landschap het vertrekpunt zou vormen. Vanuit deze eerste scan zou ook het profiel voor een kwartiermaker wat scherper geformuleerd kunnen worden. Maar ook dat advies vond geen gehoor.
Het idee om bij CH 2019 de ruimtelijke kwaliteit van Friesland in de breedste en dus ook dynamische zin van het woord als vertrekpunt te nemen lag eigenlijk zeer voor de hand. Wij hebben hier altijd de mond vol over de kwaliteiten van de ruimte en de fraaie clustervorming van steden en dorpen in het Friese land. Maar hoe vertaal je dat thema naar Europa? Het betekent dat je de planologie en de ruimtelijke ordening intrinsiek bij de planvorming zou moeten betrekken. Het veranderende landschap is immers zelf ook cultuur, omdat het grotendeels door mensenhanden wordt gemaakt. In die veranderingsprocessen met name op de grens van stedelijk, recreatief en agrarisch landschap dienen zich allerlei kansen aan voor vernieuwende culturele gebeurtenissen, waarbij beslist niet alleen aan beeldende kunst hoeft te worden gedacht. Niet alleen de planologie, maar ook de architectuur is in het bidbook, dat er nu ligt, eigenlijk nauwelijks terug te vinden. Men spreekt over thema’s als water, lucht en horizon, maar wat betekend dat concreet voor de ruimtelijke ordening als dynamisch proces? Ook hier hebben de plannenmakers duidelijk de aansluiting gemist met het professionele beroepsveld. Men heeft gemikt op identiteit en ‘mienskip‘. Op behoud van het eigene, zoals ‘de Friese ziel in het landschap’. Maar niet op de dynamiek, de verandering, de transformatieprocessen, kortom, kwaliteiten die ogenschijnlijk haaks staan op identiteit, maar in feite de motor zijn van een vitaal Friesland, dat zich telkens weer vernieuwt in de stedelijke en landschappelijke ruimte. De maakbaarheid van Friesland is – als je er goed over nadenkt – de rijkste traditie van deze regio.
Vorig jaar sprak Rudi Wester een avond lang in de drijvende Ark, het podium voor de stichting architectuur en ruimtelijke kwaliteit Friesland (ARK Friesland). Daar was toen een handvol mensen aanwezig in een onverwarmde ruimte. Mogelijk is er binnenkort meer belangstelling voor een debat over een dergelijk thema. Op vrijdag 15 maart vindt in debatcentrum De Bres een ATTIEK-avond plaats. Daarbij zal gesproken worden over de vraag of er in het bidbook van CH 2018 wel genoeg aandacht wordt besteed aan de architectuur en ruimtelijke kwaliteit van de stad Leeuwarden. Ook directeur Oeds Westerhof van de organisatie CH2018 zal dan aanwezig zijn en reageren op de discussie. Ik ben benieuwd of er inmiddels wat veranderd is. Onlangs moest ik constateren dat bij de gemeente Leeuwarden eigenlijk iedereen langs elkaar heen werkt. Voor het Kunstlocaties programma bereikbaarheid Leeuwarden heeft het gemeentebestuur voor de komende jaren vele miljoenen Europees geld beschikbaar gekregen. Dat is geld dat mede vrijkomt voor kunstopdrachten in het kader van deze stedenbouwkundige veranderingen Daarbij is tot nog toe geen enkele relatie gelegd gelegd met de planvorming voor CH 2018. Dat schiet dus niet echt op zo.
Maar er is hoop. De tekst het artikel De regio is hot is weer op de site van De Moanne te lezen.
http://www.huubmous.nl
Meer berichten
- Hoge Raad: Geen parkeergeld betalen? Dan draai je op voor kosten parkeersysteem
- Zouden die nog bestaan, vraag ik een man die het boek ‘Het verhaal van de dienstmaagd’ van de Canadese schrijfster Margaret Atwood koopt
- Dat vrouwen uit de architectuur verdwijnen is niet de kern van het probleem, maar een symptoom van een verziekte branche
- Het was weer een dolle boel tijdens de nieuwjaarsreceptie van de provincie Fryslân
- Burgemeester Buma, hoe zit het met ondermijning vanuit gemeentelijke organisatie? (update)
- ABNAmro: Voor 452.000 woningeigenaren moet het mogelijk zijn denken wij – samen met TNO – om met gesloten beurs te verduurzamen
- Koopwoningen in december bijna 6 procent duurder dan jaar eerder – gemiddelde transactieprijs 480.051 euro
- Werkgevers kunnen online uitingen personeel niet zomaar begrenzen – Efteling mag niet zomaar verbod instellen
- Journalist Ignace Schretlen: Je wordt als senior minder serieus genomen
- Meer arme werkenden in 2024 – Zzp’ers vaker arm
- Politici missen kennis en interesse in de bedreigingen van big tech
- Femke Molenaar moet met de billen bloot – nieuwe partij SLIM is reactie op werkwijze GroenLinks/PvdA
- Je kunt roddelen inzetten voor samenwerking en wedijver
- Raad voor Cultuur roept op tot actieve bescherming van artistieke vrijheid
- VVD wil langere openingstijden horeca tijdens WK voetbal (nu met tip)
- Is het college bekend met de inhoud en problematiek zoals geschetst in de brief van Mixed Hockeyclub Leeuwarden
- Dag meneer Pennewaard, waarom komen mensen die verstand hebben van natuurkunde en kunnen rekenen bijna nooit in de krant aan het woord? (nu met reactie)
- Nieuwe Omroep Hermes in Leeuwarden stelt kwalitatief hoge eisen
- Wethouder Reitsma (CDA) trekt kritiek op Omrop in: Ik had zorgvuldiger taal moeten kiezen
- Grensoverschrijdend gedrag: hulpverleners doen dat toch niet?
- FNP Politiek Café – mechanische gebreken bij Grou mobiel – problemen met Oekraïense vluchtelingen – contact wijkagent Grou moeilijk – fouten bij Mercuriusfontein
- Almachtige PvdA sluit wijkbibliotheek, een bonbondoos met heerlijkheden (uit ons archief)
- Raadsleden op stap met politie in nachtelijk Leeuwarden: alles onder controle
- PEL stelt vragen over woningtoewijzingsbeleid woningcorporatie Elkien
- De vraag waarom bepaalde kiezers in 2021 en 2023 nog wel op Laurens Dassen stemden en nu niet meer, komt niet aan bod
- Streep door Regionaal Opvangcentrum aan de Troelstraweg – FNP: college blijft ongevoelig voor omwonenden
- Professionele podia trekken 10 procent meer bezoek
- Waarde landbouwexport ruim 8 procent hoger in 2025
- Als de mevrouw met haar erotische verhalenboek de deur uit is, zit ik weer een half uurtje alleen
- Huub Mous: Ton Broekhuis (Noorderlicht) schandalig behandeld
- De inspirerende overlevingskunst van het opbouwwerk
- Sietske Poepjes: Ik heb nog nooit zoveel kift meegemaakt
- Volop agressie tegen lokale politici: ‘Na sommige berichten loop ik anders over straat’
- Omrop Fryslân, RTV Drenthe en RTV Noord winnaar van de LangmanPrijs
- Het Heilige Roomse Rijk en de Friese vrijheid
- Nieuwe politiek voor mensen met een arbeidsbeperking?
- Meer bestaande koopwoningen verkocht, minder nieuwbouw
- Iconische slogan Kip, het meest veelzijdige stukje vlees krijgt nieuw leven
- Zevende Dag van de Elfstedentocht in Sneek – Schaatshistoricus Jurryt van de Vooren over de Oranjes en hun warme band met ijs
- Nog een scholenfusie: Voorgenomen bestuurlijke fusie in noord Friesland
