Toppers, topstukken, toplocatie, topvrouwen, topless

(tekst: kunsthistoricus Huub Mous op http://www.huubmous.nl )

De Toppers in het Fries Museum

22 februari 2013

Van de week zag ik een foto van Saskia Bak met een bakfiets op weg naar het Provinciehuis, om daar als directeur van het Fries Museum haar nieuwe ‘app.’ aan gedeputeerde Jannewietske de Vries aan te bieden. Sinds het Fries Museum zich schaamteloos heeft uitgeleverd aan het populisme is geen publiciteitsstunt te dol om de krant te halen. Straks zien we Saskia nog bakzeil halen bij het skûtsjesilen. Of oliebollen bakken op oudejaarsdag. Of anders wel Saskia verkleed als de vrouw van Rembrandt achter de ramen op de Weaze. Dat is pas echt een bak! (Lach of ik schiet! Dat werkt als een tiet!) Als een baksteen begonnen en als een baksteen gevallen. Hoe diep moet je eigenlijk vallen om de aandacht van het publiek gevangen te houden? Het idee om een prijsvraag voor Friese amateurkunstenaars te organiseren was al tenenkrommend. ‘Muse en amusement’, zo luidt tegenwoordig het devies van Saskia Bak.

Bak & braad, het Fries Museum weet raad. Saskia bakt ze bruiner en bruiner. Maar het dieptepunt van deze ellende is nog niet in zicht. We mogen nu zelfs onze eigen topstukken aanwijzen en via de ‘app’ ook in het Fries Museum exposeren. Oude wijn in nieuwe zakken. Thom Mercuur deed dat al in de jaren zeventig in het Coopmanshûs in Franeker met zijn tentoonstelling ‘Dat vind ik nou mooi!’ Maar wie maalt daar nog om? Oude kliekjes kun je toch opnieuw opbakken? Je hoeft beslist niet origineel te zijn om het gewone volk te behagen. En trouwens, wat is origineel in het Fries Museum? Zelfs het zwaard van Grutte Pier is nep, om van dat parfumflesje van Mata Hari maar te zwijgen.

Toppers, topstukken, toplocatie, topvrouwen, topless… dat is het nieuwe keyword voor het museale succes. Wat heet, daar mee kom je als museum pas echt aan de bak! Waarom haalt Saskia niet gewoon ‘De Toppers’ naar Leeuwarden? Die zijn pas echt top. Kan niet stuk, met een avondconcert op het Zaailand. Geheid een volle bak! Al dat populistische cliché-denken is natuurlijk windowdressing om een pijnlijk gebrek aan visie te maskeren. Nee, het komt zo niet goed met het Fries Museum. Dat is al een tijdje duidelijk. Het wordt straks een eindeloos geschuif van potten en pannen in telkens een nieuwe setting, opgeluisterd door verrassende presentatietechnieken. Het verhaal van Friesland, dat gaan we zien, alsof we daar al anderhalve eeuw mee niet zijn doodgegooid.

Als het aan Saskia Bak ligt wordt het echt heel spannend, maar ik vrees dat het slaapverwekkend wordt in dat bakbeest van een gebouw. ‘Vooral niet elk kwartaal een Friese kunstenaar.’ zo liet Saskia al kort na haar aantreden weten. Dat is ook het saaiste wat je zou kunnen bedenken. Kat in het bakkie, dat doen we dus niet. Daar hebben we het volgende op gevonden. We laten Henk Ellens een interessant concept bedenken over horizonnen en zo. Henk Ellens noemt zich Kie Ellens, maar (niet verder vertellen) hij heet eigenlijk Henk. Als kind in Dokkum werd hij ‘Henkie’ genoemd, vandaar. Heel conceptueel allemaal wat hij gaat bedenken, en dus zeer verantwoord, zeer internationaal ook, met vooral niet teveel Friese kunstenaars. Geen Fred Landsman bijvoorbeeld, die al veertig jaar de Friese horizon als thema heeft. Nee, we gaan alle wielen internationaal opnieuw uitvinden. Grote wielen. Kleine wielen. Internationale wielen. ‘Henkie ontdekt de horizon!’

cultuur middenstanders zakelijk