Aantal adviesaanvragen Hus en Hiem blijft dalen

(tekst: Vergadering College van Burgemeesters en Wethouders 25-8-2009)

Onderwerp: Jaarverslag Welstandsbeleid Leeuwarden 2007/2008

Besluit B&W

1. Het jaarverslag welstandsbeleid 2007 en 2008 is vastgesteld.
2. De concept-brief aan de raad betreffende de aanbieding van de verslaglegging 2007 en 2008 is vastgesteld.

Toelichting

Ons college heeft het jaarverslag welstandsbeleid 2007 en 2008 vastgesteld. In dit jaarverslag wordt door het college verantwoording afgelegd voor het gevoerde welstandsbeleid. De basis voor het welstandsbeleid is gelegen in de in 2004 door de raad vastgestelde Welstandsnota Leeuwarden. De welstandsnota dient als basis voor de toetsing en advisering betreffende bouwaanvragen door de commissie H? Hiem, voor welstandsadvisering en monumentenzorg. De jaarverslagen van H? Hiem hebben als basis gediend voor de verslaglegging van het college.

—————

Jaarverslag Welstandsbeleid Leeuwarden
2007 en 2008

INHOUD
Inleiding 2
Welstandsbeleid 3
Verdagen beslissing op aanvragen bouwvergunning7
Tot slot 8
Statistiek 9

INLEIDING
Ingevolge het bepaalde in de Woningwet leggen burgemeester en wethouders de gemeenteraad eenmaal per jaar een verslag voor waarin tenminste wordt uiteengezet:
– op welke wijze is omgegaan met de adviezen van de welstandscommissie;
– in welke categorie�n van gevallen aanvragen om lichte bouwvergunningen niet aan de welstandscommissie zijn voorgelegd en op welke wijze toepassing is gegeven aan de sneltoetscriteria;
– in welke gevallen waarin niet is of wordt voldaan aan redelijke eisen van welstand is overgegaan tot toepassing van bestuursdwang of oplegging van een last onder dwangsom.

Op 5 juli 2004 heeft de gemeenteraad de Welstandsnota vastgesteld met de bijbehorende sneltoetscriteria. Op 28 november 2005 zijn deze sneltoetscriteria geactualiseerd en opnieuw door de gemeenteraad vastgesteld.

De commissie H�s en Hiem, voor welstandsadvisering en monumentenzorg, toetst de reguliere bouwaanvragen aan de welstandscriteria die door de raad zijn vastgesteld.
H�s en Hiem stelt jaarlijks ter verantwoording van haar werkwijzen een jaarverslag op.

In 2007 is een gecombineerd jaarverslag 2005/2006 aangeboden.

In 2008 is er binnen de beschikbare capaciteit geen ruimte gevonden om een verslaglegging over 2007 op te stellen. Daarom is er ook nu weer voor gekozen een gecombineerd jaarverslag over 2007 en 2008 aan te bieden. Dit verslag van het college van burgemeester en wethouders ligt nu voor.

WELSTANDSBELEID
Het gemeentelijk welstandsbeleid is vastgelegd in de gemeentelijke welstandsnota. Deze nota is op 5 juli 2004 vastgesteld en op 16 juli 2004 in werking getreden.

In de nota worden op systematische wijze afhankelijk van gebiedsdeel en per bouwperiode welstandsrichtlijnen gegeven voor verbouwingen en nieuw op te richten bebouwing.

De nota laat zich volgens H�s en Hiem in de praktijk als een bruikbaar document hanteren. Tegelijk blijkt het echter niet altijd het heldere en inzichtelijke stuk wat de bedoeling was. Ook is de nota hier en daar naar de mening van H�s en Hiem te globaal van opzet.Deze conclusies worden door burgemeester en wethouders gedeeld.

In februari 2009 is de Notitie Welstandsbeleid van de PvdA en PAL GroenLinks aan de raad voorgelegd. In de reactienota van het college op deze notitie is het voornemen uitgesproken de huidige welstandsnota door te lichten op verbeterpunten. Hierbij zal ook het punt van afstemming/actueel houden aan bod komen. Aangegeven is dat op dit moment geen capaciteit aanwezig is voor deze werkzaamheden maar dat de intentie bestaat om binnen de bestaande formatie en middelen ruimte te maken om deze verbeterslag in 2010 te kunnen maken.

Wanneer er sprake is van een nieuwe uitleg of een volledige herstructurering worden er nieuwe welstandsrichtlijnen opgesteld en vastgesteld. Vaststelling is formeel een bevoegdheid van de gemeenteraad.

Op 21 juli 2007 heeft de gemeenteraad ingestemd met een verkorte procedure: als er tijdens de tervisielegging geen zienswijzen zijn ingediend, stelt het college de richtlijnen onder voorbehoud vast. De cie. SO krijgt vervolgens 10 dagen de tijd om te reageren en de behandeling voor de cie. SO te agenderen. Als dat niet gebeurt zijn richtlijnen in de raad een hamerstuk zonder tussenkomst cie. SO.

Voorafgaand aan de vaststelling liggen de richtlijnen 6 weken ter inzage. Waar mogelijk wordt de vaststelling van welstandrichtlijnen van een nieuw project gekoppeld aan de vaststelling van bijbehorend bestemmingsplan, een projectprocedure of het stedenbouwkundig plan.

In de praktijk is dit al een aantal keren toegepast bij planontwikkelingen zoals de Bristol-locatie, Bonifatiuspark en Newtonpark IV en binnenkort de NHL-locatie aan de Vondelstraat.

Met betrekking tot de bekendheid van de welstandsnota merkt H�s en Hiem op dat de nota bij veel indieners van bouwaanvragen een onbekend bestaan leidt.

De nota inclusief het bijbehorend kaartmateriaal is te vinden in het digitaal loket op de website van de gemeente. In de informatiefolders van VROM welke worden verstrekt bij de Frontoffice Stadsontwikkeling en �beheer staat bovendien algemene informatie over de welstandstoets en de verplichte welstandsnota. Bij de informatie die door de medewerkers van de Frontoffice SOB aan aanvragers wordt verstrekt worden de welstandsrichtlijnen betrokken. In die zin wordt tegemoetgekomen aan de aanbeveling van H�s en Hiem dat bij het eerste contact van een aanvrager op het bestaan van de nota wordt gewezen. Bij partijen die vakmatig bij de bouwaanvraag betrokken zijn, mag het bestaan van de welstandsnota als algemeen bekend geacht worden.

H�s en Hiem doet de aanbeveling de aanwezigheid van aanvragers bij de openbare vergaderingen te stimuleren. Al een aantal jaren merkt men hierbij op dat het beveiligingsregime, zoals dat voor bezoekers van het stadskantoor geldt, tijdvertragend werkt en de laagdrempeligheid van de lokale commissie niet bevordert.

De aanvrager kan op het bouwaanvraagformulier aangeven of hij de beoordeling door de welstandscommissie wil bijwonen. Indien hiervan sprake is, wordt van gemeentezijde contact gezocht met de aanvrager en een afspraak gemaakt. Vooralsnog is er geen mogelijkheid de bezoekers van de lokale commissie uit te zonderen van het beveiligingsregime. De bezoekers worden zoveel als mogelijk vooraf aangemeld bij het servicemeldpunt. Voor de lokale commissie wordt een vergaderruimte in het Burmaniahuis gebruikt. De komst van bezoekers wordt rechtstreeks bij de vergaderruimte gemeld, waarna ze worden opgehaald. De vergaderruimte ligt op de eerste verdieping, grenzend aan de Stadshal. De vertraging is derhalve zo gering mogelijk.

De gemeentelijke ervaring met de werkwijze van de lokale commissie is goed. Naast de ingediende plangegevens is tijdens de zittingen de informatie uit GIS beschikbaar inclusief luchtfoto�s en de cyclorama-foto�s. Er is daarmee optimaal beeldmateriaal betreffende de bouwlocatie en haar omgeving.

In het Jaarverslag 2007 (bijlage A) en 2008 (hoofdstuk 4)van H�s en Hiem betreffende de lokale welstandscommissie Gemeente Leeuwarden staan cijfers en tabellen betreffende:
– het aantal adviesaanvragen en behandelingen (tabel A);
– percentages naar de aard van de adviezen (tabel B);
– percentages naar grootte van de bouwsommen (tabel C);
– het aantal vergaderingen en het aantal bezoekers (tabel D).

Kortheidshalve wordt hiernaar verwezen.

Samenvattend kan naar aanleiding hiervan worden vermeld dat het aantal adviesaanvragen in 2007 t.o.v. 2006 met 9% is gedaald. Deze daling houdt gelijke tred met het provinciale beeld. In 2008 is er t.o.v. 2007 sprake van een beperkte daling waarbij wordt opgemerkt dat in het eerste halfjaar nog sprake was van een stijging.

De aard van de advisering (voldoet, voldoet mits, voldoet niet, vooroverleg/aanhouden) is procentueel gezien in 2007 vergelijkbaar met de voorgaande jaren. In 2008 werden iets meer aanvragen in eerste instantie negatief beoordeeld.

H�s en Hiem constateert dat in 2007 het aantal plannen duurder dan � 250.000,- in Leeuwarden is gestegen en duidelijk boven het provinciale gemiddelde blijft. In 2008 is dit aantal procentueel gezien 1% lager t.o.v. 2007 maar ligt het nog steeds 4% boven het provinciaal gemiddelde.
In 2008 is er een duidelijke terugloop in plannen met een bouwsom tussen de � 25.000,- en � 100.000,-. Het laatste is in afwijking van het provinciaal beeld.

Het aantal bezoekers bij de lokale commissie in Leeuwarden ligt beduidend lager dan bij andere gemeenten. H�s en Hiem suggereert dat aanvragers hier toch meer dan elders een drempel voelen. Hier is echter geen onderzoek naar gedaan.
Indien initiatiefnemers aangeven op het bouwaanvraagformulier dat ze bij de behandeling van het plan aanwezig willen zijn wordt er een afspraak gemaakt. Ook als het niet op het aanvraagformulier is aangegeven, maar het vanuit team Bouwen Milieu Monumenten raadzaam wordt geacht dat de aanvrager bij de behandeling aanwezig is, wordt deze hiertoe uitgenodigd. Gelet op het beveiligingsregime op het stadskantoor is het niet mogelijk om zomaar even binnen te lopen. De behoefte hiertoe blijkt echter in de praktijk ook niet aanwezig.

In 2007 zijn er een 20 tal aanvragen om bouwvergunning geweigerd op basis van negatieve advisering door H�s en Hiem. Er is in totaal 8 keer afgeweken van het advies van H�s en Hiem. Van deze 8 was in 5 gevallen een �voldoet-mits� advies uitgebracht. Hierbij ging het om ondergeschikte afwijkingen waarbij in 3 gevallen na een aanpassing van het plan een eindtoetsing door het college heeft plaatsgevonden.
E�n aanvraag en advisering betrof een tijdelijk bouwwerk waarvoor in het geheel geen advisering nodig was.

In 2008 zijn er 8 aanvragen geweigerd vanwege een negatief advies. In 19 gevallen is er bij de vergunningverlening afgeweken van het welstandsadvies. Het betreft geen ingrijpende afwijkingen. In 8 gevallen was sprake van een lichte vergunningplicht. In 6 gevallen is de afwijking ingegeven door bestaande vergelijkbare situaties in de directe omgeving. In een vijftal situaties is naar de mening van het college na een aanpassing van het plan de kritiek van de commissie ondervangen dan wel is er sprake van kritiek op reeds bestaande aspecten uit het bouwplan.

In 2007 is tweemaal gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot het toepassen van bestuursdwang omdat er sprake was van een situatie die in ernstige mate in strijd was met redelijke eisen van welstand (exces). Het betrof het schilderen van een gevel van een woonhuis aan de Dotingastate en schilderen van gevels in de Oude Oosterstraat (kunstwerk Provinciehuis). In het laatste geval bleef het bij een vooraanschrijving. In 2008 is van deze mogelijkheid geen gebruik gemaakt.

De toepassing van de sneltoetscriteria leidt niet voor 100% tot een definitieve beoordeling van lichte bouwaanvragen. Er wordt bij afwijking van de sneltoetscriteria nog regelmatig advies gevraagd aan de lokale commissie.

VERDAGEN BESLISSING OP AANVRAGEN BOUWVERGUNNING (artikel 46 lid 2 Woningwet)
Op grond van het bepaalde in artikel 46 lid 9 van de Woningwet moeten burgemeester en wethouders de gemeenteraad eenmaal per jaar verslag voorleggen waarin wordt uiteengezet op welke wijze toepassing is gegeven aan de mogelijkheid een beslissing op de bouwaanvraag te verdagen.

Van deze bevoegdheid heeft het college in 2007 in totaal 55 keer gebruik gemaakt. In 33 gevallen betrof het een verdaging van de beslissing op een reguliere bouwaanvraag, 9 keer een 1e fase aanvraag en 13 keer een 2e fase aanvraag.

In 2008 is 62 keer van de bevoegdheid gebruik gemaakt.
41 keer werd de beslissing op een reguliere aanvraag verdaagd, 8 keer een 1e fase aanvraag, 13 keer een 2e fase aanvraag.

De beslistermijn van 6 weken die geldt bij een gefaseerde aanvraag blijkt vaak te kort. Als er bij een 1e fase aanvraag meerdere behandelingen nodig zijn in de welstandscommissie en ingeval van een 2e fase aanvraag aanpassingen nodig blijken te zijn i.v.m. strijd met de voorschriften uit het Bouwbesluit waarbij er ook nog eens adviezen (brandweer) moeten worden ingewonnen lukt dit vaak niet binnen 6 weken.

Ook bij de verdagingen van de reguliere aanvragen is er vaak sprake van noodzakelijke aanpassingen als gevolg van de welstandstoets en strijd met de voorschriften van het Bouwbesluit. Regelmatig blijkt het nodig te zijn de verdagingstermijn te gebruiken om de aanvrager in de gelegenheid te stellen zaken aan te leveren die de strijdigheid kunnen opheffen. De vergunningen kunnen dan alsnog binnen de verdagingstermijn worden verleend.

TOT SLOT
Het welstandsbeleid zoals dat is vastgelegd in de welstandsnota werkt naar behoren. In de dagelijkse praktijk is de nota goed hanteerbaar. Ten behoeve van nieuwe projecten worden afzonderlijke richtlijnen vastgesteld. Regelmatig vindt er afstemmings-)overleg plaats tussen H�s en Hiem en de gemeente.

Het voornemen bestaat om de huidige welstandsnota door te lichten op verbeterpunten, waarbij ook het punt van afstemming/actueel houden aan bod zal komen. De intentie is om binnen de bestaande formatie en middelen ruimte te vinden deze verbeterslag in 2010 te kunnen maken.

Met de komst van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht per 1 januari 2010 wordt het vergunningsvrij bouwen verruimd. Het onderscheid tussen licht-vergunningplichtig en regulier vergunningplichtig bouwen verdwijnt. Zodra de definitieve regeling bekend is, is er aanleiding te beoordelen in hoeverre de sneltoetscriteria in stand blijven dan wel aanpassing behoeven.

Tenslotte wordt gesteld dat er ook in 2007 en 2008 op een prettige wijze is gewerkt met de (lokale) welstandscommissie van H�s en Hiem.

STATISTIEK

verleend geweigerd ingekomen
Aanvragen 2007:

1e fase vergunning 30 33
2e fase vergunning 22 24
Lichte vergunning 338 37 417
Reguliere vergunning 359 12 418
Monumentenvergunning 58 4 81

Aanvragen 2008:

1e fase vergunning 36 1 46
2e fase vergunning 39 41
Lichte vergunning 297 6 356
Reguliere vergunning 355 8 413
Monumentenvergunning 66 75

* de verschillen tussen ingekomen en verleend worden verder be�nvloed door aanvragen die worden ingetrokken of buiten behandeling gelaten dan wel nog niet zijn afgedaan vanwege een planologische procedure.