Siem Jansen grijpt de macht – er rust een zware taak op zijn schouders

(Van een correspondent)

Siem Jansen grijpt de macht

Culturele hoofdstad- Frysl�n 2018

De cultuur is momenteel een zorgenkind. Gemeente Leeuwarden en provincie Frysl�n bezuinigen fors op cultuur. Slachtoffers zijn bijvoorbeeld Parnas en Omrop Frysl�n. De uitwerking van landelijke bezuinigingen op cultuur komen daar straks nog overheen. Interessant blijft het om te zien, hoe landelijk een partij als GroenLinks het voortouw neemt tegen aanslagen op de cultuur, terwijl in de stad Leeuwarden PAL/GroenLinks de aanvoerder van deze bezuinigingen is.

In de gemeenteraad (gezamenlijke commissies) heeft vorige week bij de behandeling van de begroting 2011 het college aangegeven aan deze bezuinigingen vast te houden. Zelfs de bezuiniging op de beiaardier (� 10.000) bleef voor wethouder Koster een belangrijk punt. Snibbig voegde ze de raadsleden toe: �En als u het anders wilt, dan hoor ik het wel.�

Het college gaf ook aan, dat het – door de provincie Frysl�n aangezwengelde – project �Frysl�n Culturele hoofdstad 2018� hoge prioriteit heeft. De ontwikkeling van het Harmoniekwartier is in dit verband als mogelijke bijdrage tot dit project genoemd. Op de vraag wat dit gaat inhouden, en hoeveel geld dit kan gaan kosten, komt nog geen antwoord. Ook eerder al heeft wethouder Diks open gelaten, wat eigenlijk de intenties zijn van de gemeente met de Culturele Hoofdstad. �We wachten de voorstellen van de provincie af�, zo liet zij weten. Een tamelijk passieve opstelling bij een project, waarvoor toch een eigen bijdrage van � 5 miljoen voor 2011 en 2012 is geraamd. De Leeuwarder bedoelingen blijven mistig, al spreken b. en w. wel van �kandidaatstelling van Frysl�n en Leeuwarden in het bijzonder als culturele hoofdstad van Europa in 2018�.

Plannen provincie

Iets meer duidelijkheid bieden de stukken, die de statencommissie van de provincie woensdag a.s. voorgelegd heeft gekregen. Deze stukken gaan in op het Plan van uitvoering voor de Culturele Hoofdstad in het jaar 2011. We vestigen de aandacht op enkele onderdelen.

1. de begroting

In 2010 is een bedrag van � 925.000 in het kader van dit project benodigd (geweest). In 2011 zal dat � 2.600.000 zijn. Deze bedragen 2011 zijn benodigd voor organisatiekosten ( � 245.000), draagvlakontwikkeling en motivering (185.000), communicatie (420.000), projecten (340.000), festivals (320.000), culturele reis (350.000), infrastructuur/ kwaliteitsimpuls (640.000), en onvoorzien (100.000).

Voorwaar geen mineur bedrag. Met een groot aandeel aan organisatie- , draagvlak- en communicatiekosten. De argumentatie zal ongetwijfeld zijn, dat dat in de beginfase niet anders kan. Maar we zijn pas in 2011, terwijl we mikken op 2018. Dit gaat een mega- project worden . Vergeleken met 2010 verdrievoudigen de kosten al bijna. Wie sprak er over bezuinigingen op cultuur?
Apart genoemd verdient hier het onderdeel �Culturele reis�: omschreven als : � Dit is een groot samenwerkingsproject, een participatieprogramma, waarin we met alle geledingen van de Friese samenleving de culturele kracht van de Friese regio manifest maken met als doel de gehele bevolking te bereiken en met hen samen te werken in dorpen en wijken.�

De overige onderdelen zijn vaak op dezelfde abstracte wijze omschreven en uitgewerkt. Het zal aan de statencommissie zijn om uit te spreken of hen dit voldoende overtuigt.

2. de organisatie

Het blijkt, dat onlangs een stichting Kulturele haadst�d 2018 is opgericht, die de ambities om moet zetten in concrete actie. Voorzitter van deze stichting is Siem Jansen, en penningmeester Pier Damstra. Beide heren hebben ook zitting in de stichting De Harmonie (schouwburg). Een mooie dwarsverbinding. De stichting wil een katalysator zijn en een verbindende rol spelen. Met De Harmonie lijkt dat geen probleem te worden.

3. de ambities

De ambities zijn groot, erg groot. Enkele passages: �De stichting vervult zo een verbindende rol in de transitie van Frysl�n naar een kenniseconomie. Uiteindelijk dient ons werk te leiden tot een procesresultaat waarin cultuur en economie elkaar wederzijds versterken.� Of: �Om Frysl�n voor zijn eigen bevolking leefbaar te houden is een nieuwe economie broodnodig. Naast watertoerisme zullen de kenniseconomie en de creatieve economie belangrijke sectoren worden met een groeiende betekenis.� Of : �Voor al deze ontwikkelingen geldt dat de komende maanden onderzocht dient te worden op welke wijze een nieuw economisch klimaat behoefte heeft aan een hoogwaardig cultureel klimaat. Zeker nu we zien dat het vestigingsklimaat voor veel bedrijven voor een groot deel wordt bepaald door het aanbod van kunst, cultuur en onderwijs (c.q. mogelijkheden voor talentontwikkeling).�

4. een sterke kunstensector

De stichting gaat zich inzetten voor een versterking van het professioneel kunstklimaat. Door verbetering van productie en programmering, stimulering doorbrekend talent, grotere zichtbaarheid van de kunst en internationalisering. Ook hier geldt, dat de opgave immens is, gelet op wat in Frysl�n op dit terrein al aan (al dan niet mislukte) inspanningen is geleverd.

Conclusie en vragen

Voorlopig valt als conclusie te trekken, dat de heer Siem Jansen een zware taak op zijn schouders heeft genomen. Hoe re�el is het wat hier als doelstelling op tafel is gelegd, inclusief de vraag naar benodigde samenwerking van instanties als gemeenten en culturele instellingen?

De instellingen – maar ook de bevolking – zullen daarbij ongetwijfeld aan de orde stellen, hoe de financiering van dit alles in overeenstemming valt te brengen met de huidige bezuinigingen op cultuur. Is het de bedoeling, dat de stichting van de heer Jansen hierin ook een rol gaat spelen?
De stichting beoogt – met het oog op 2018 – de ontwikkeling van een sterke culturele infrastructuur in Frysl�n. Hoe productief is in dit verband de huidige �kaalslag� in verschillende gemeenten . Bevorderen die het draagvlak voor 2018?

De positie van de gemeente Leeuwarden (opheffing Parnas, beschermen positie Harmonie, afwachtende houding ten aanzien van project Culturele Hoofdstad, maar wel reserveren van middelen) trekt de aandacht. Gaat de gemeenteraad zich ook over deze voornemens van de provincie buigen, of volhardt Leeuwarden in zijn onzichtbaarheid.