Fryske Beweging wil wettelijke verankering Fries net als overal in EU
(tekst: persbericht)
Parseberjocht 30 augustus 2010
Fryske beweging: Frysk op nivo oare suksesfolle meartalige regio’s
LJOUWERT � De Ried fan de Fryske Beweging is fan miening dat de wetlike ferankering en de finansjele stipe foar it Frysk foar 2015 op krekt sa’n nivo brocht wurdt as dat fan ferlykbere regio’s yn Europa. Dat skriuwt de Ried oan de politike partijen dy’t meidogge oan de Steateferkiezings yn Frysl�n takom jier. Yn it brief wurdt oanstien op in fiergeande autonomy en belestingmiddels foar de eigen taal en kultuer yn Frysl�n en it �nderwiis yn it Frysk. (sjoch taheaksel foar brief)
Yn in ’10-punteplan’ jout de Ried oan w�r’t de kommende fjouwer jier de prioriteiten lizze moatte. Yn grutte halen komt it derop del dat de Ried graach sjen soe dat de ‘r�nebetingsten’ foar it beh�ld en de fierdere �ntjouwing fan de Fryske taal en kultuer folle better wurde. Yn ferliking ta oare meartalige regio’s yn Europa, tink oan Wales, Skotl�n (Gaelic), Kataloanje en S�d-Tirol, moat yn Frysl�n wiswier mear dien wurde. It docht bliken dat suksesfolle regio’s sawol finansjeel, organisatoarysk as ek wetlik de posysje fan har taal better ferankere hawwe.
De Ried fan de Fryske beweging leit mei klam de relaasje mei sosjaal-ekonomyske aspekten. In fersterking fan Frysl�n as bestjoerlike ienheid jout in stimul�ns oan de wurkgelegenheid, wylst it opgean yn in noardlik l�nsdiel mei Grins as haadst�d soargje sil foar it leechs�gjen fan Frysl�n. Fierder hat wittenskiplik �ndersyk �twiisd dat meartaligens posityf is, it kennisnivo foar sawol taal as rekkenjen giet omheech en dat komt de ekonomy ek wer te’n goede. Yn it ramt fan ‘e Praat mar Frysk kampanje hawwe in grut tal �ndernimmers oanj�n dat it goed saken dwaan is yn it Frysk.
De Ried basearret syn punten foar in grut part op ‘e ynternasjonale ynbring fan it Committee of Experts fan de Rie fan Europa. Dy hawwe al trije kear derop wiisd dat Nederl�n net oan syn ferplichtings foldocht wat it �nderwiis neffens it H�nf�st fan Regionale Talen oangiet en dat it d�rom sa wichtich is dat Frysl�n sels it foech krijt. Dat betsjut in ‘oanmerklik’ diel yn it Frysk yn basis- en fuortset �nderwiis. De Ried wol d�rta dat yn 2015 alle skoallen minimaal 6 oeren wyks it Frysk as fiertaal hawwe. Foar it �nderwiis soenen de Steaten in ferfolchdoel stelle moatte: 200 twa- of Frysktalige pjutteboartersplakken en 100 trijetalige skoallen yn 2015.
It Committee of Experts hat fierder oanj�n dat net oan ‘e ferplichtings foldien wurdt as it giet om in Frysktalige publike omrop foar Frysl�n. De Ried stiet d�rom oan op in alsidige en folsleine Omrop Frysl�n mei in protte berneprograms. Yn it ljocht fan it H�nf�st foar Taalminderheden mei perfoarst net snijd wurde op ‘e post Fryske taal en kultuer. Sterker noch, yn ferliking mei de budzjetten yn oare meartalige regio’s yn Europa moat der in aardige skeppe oer hinne. Sjoch foar mear ynformaasje www.fryskebeweging.nl
Meer berichten
- Impactmakers: De waarheid is gekleurd
- Dit boek is pas te koop als ik het uit heb
- Woningmarkt steeds schever: insiders veilig, outsiders komen er niet tussen
- Hotels fors duurder door btw-verhoging: Zo verandert het reisgedrag
- Winnie & Wibo hebben een missie: natuur, vriendelijkheid en eerlijke producten promoten
- Kwart statushouders na half jaar werkzaam in horeca
- Koningsdag: onze stad vergeet soms dat er ook niet-studenten wonen (bericht van de buren)
- Politiek Café Leeuwarden – Van der Galiën: Sport is jarenlang sluitstuk van de begroting geweest, nu is een inhaalslag nodig
- UN Women: Vrouwelijke journalisten censureren zichzelf steeds vaker uit angst voor online misbruik
- De complexiteit bij ‘multiprobleemhuishoudens’ ligt niet alleen bij gezinnen
- Leeuwarder systeem verwerkt miljoenen statiegeldteruggaven op festivals
- Wat prachtig Jelle Stegeman! Ik zit er gewoon bij te huilen, zo mooi, vooral de zin Moge God mij behouden want de wateren zijn tot aan mijn ziel gekomen
- Buiten denk ik: zonde. Had ik het maar wel gedurfd. Dit gaat straks allemaal in de container
- Een maatschappelijke beweging zoals Forum bouwen? Dat blijkt nog niet zo eenvoudig
- Hoe is het mogelijk dat de heer Jager een puur in paraplu’s gespecialiseerde winkel kon drijven aan de Kelders?
- Historisch Centrum Leeuwarden viert 25-jarig jubileum
- Schiphol! Toen ontwaakte ik uit mijn nachtmerrie
- Zelfs een groot staatsman als Anne Vondeling had niet kunnen functioneren zonder de onbetaalde zorg van anderen
- Bijzondere gemeentelijke onderscheidingen voor team, staf en trainer Cambuur
- Geen naoorlogs politicus heeft Nederland meer schade berokkend dan Diederik Samsom
- Verbouwing De Harmonie is begonnen
- Het was begin december 2023 dat ik het graf van Troelstra bezocht en schrok van de staat ervan
- Meer dan Babi Pangang toch op NPO
- Toeristen schikken van hoge prijzen – Dagje strand kost al snel 100 euro
- Klein coronanieuws en andere zaken – Oranje Bierhuis (nog niet) verkocht aan Eric Kooistra – 9 lege winkelpanden in winkelcentrum Bilgaard – Leeuwarden geeft toegankelijkheidsprijs aan café waar gehandicapten niet kunnen komen
- Vandaag op 1 mei hebben de Friese Dolle Mina’s standbeelden gekaapt
- Ben Tardy verder als zelfstandig adviseur
- Jitske Kingma: Twintig jaar geleden werd Print on demand nog niet serieus genomen
- Waarom heb jij een een tiny house in je tuin, vraag ik. Puur uit nieuwsgierigheid
- Jongeren gebaat bij minder druk ouders en scholen
- Wacht niet op de volgende Straat van Hormuz
- Eerbetoon aan Jan Donkers op internetstation 40UP Radio
- Werken bij Fenner Dunlop: een technische baan in het hart van Friesland
- 33 procent meer asielaanvragen in eerste kwartaal
- Woningmarkt koelt verder af: vaker prijsverlagingen en minder overbieden
- Helft Nederlanders wil vaker lokaal kiezen, maar betrouwbare vakman vinden blijft lastig
- Analyse: Hoe Dagblad van het Noorden het middelpunt werd van een discussie over transhaat in de journalistiek
- Onderzoekers laten zien dat jongeren uit omgevingen met laaggeletterdheid en financiële krapte talentvolle overlevers zijn
- Europarlement legt regels bescherming honden en katten vast
- Opening watersportseizoen Leeuwarden met gratis activiteiten
