Gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard

(tekst: gemeente Leeuwarden – beeld Roelof van der Schaaf)

Primeur in Fryslân: gemeente Leeuwarden geeft startsein voor aanleg aquathermienet in Baard

In Baard komt het eerste aquathermienet in de provincie Fryslân waarop meerdere gebouwen worden aangesloten. Het warmtenet gebruikt warmte uit de Baarder Sleat om 5 woningen en basisschool De Greidefûgel duurzaam te verwarmen. De werkzaamheden starten in november en zijn naar verwachting in maart 2027 klaar.

In de afgelopen maand ondertekenden de deelnemende inwoners, basisschool De Greidefûgel en de gemeente de deelnemersovereenkomst. Daarmee zijn de afspraken over de aanleg en het gebruik van het warmtenet vastgelegd.

Warmte uit de Baarder Sleat

Het project in Baard is in 2023 gestart door energiecoöperatie Grieneko en is voortgezet door de gemeente. Langs de Baarder Sleat, achter de woningen aan de Harmen Sytstrawei, wordt de bestaande walbeschoeiing vervangen door Energiedamwanden. Deze damwanden houden de grond en het water tegen en winnen warmte uit het oppervlaktewater en de bodem. Via leidingen gaat deze warmte naar een warmtepomp in ieder gebouw, die de gebouwen vervolgens verwarmt.

Veenstra Constructie & Installatie verzorgt de aanleg van het leidingwerk en de installatie van de warmtepompen. De Energiedamwand wordt geleverd door Energiedamwand Nederland en geplaatst door Stienstra & Van der Wal Waterwerken.

“Deze pilot is ontzettend bijzonder. We sluiten een school en 5 bestaande woningen aan op duurzame warmte uit de Baarder Sleat. Het proces heeft van alle betrokkenen veel inzet en geduld gevraagd. Ik ben er trots op dat we samen de schouders onder dit unieke project zetten en dat we na alle inspanningen deze maand kunnen starten met de aanleg”, zegt wethouder Duurzaamheid Evert Stellingwerf.

Leren van de praktijk

De komende 5 jaar wordt gemeten hoe het systeem in de praktijk werkt. Er wordt gekeken naar het energieverbruik, de prestaties van het warmtenet en de temperatuur van het water. De resultaten leveren waardevolle kennis op voor toekomstige aquathermieprojecten.

De pilot in Baard is onderdeel van WaterWarmth, een project van het Europese Interreg North Sea Region. De provincie Fryslân is hoofdpartner. De totale kosten voor de aanleg van het warmtenet zijn € 550.000, inclusief vervanging van de walbeschoeiing. De pilot wordt gefinancierd door Interreg North Sea Region, gemeente Leeuwarden en provincie Fryslân. Ook wordt een deel vergoed via de ISDE-regeling. De deelnemende inwoners en de basisschool betalen mee aan de Energiedamwand, aansluiting en hun eigen warmtepomp.

Dirk Blom, projectleider WaterWarmth bij provincie Fryslân: “Deze investering in aquathermie is allereerst belangrijk voor Fryslân, omdat Baard nu kan gaan dienen als voorbeeldproject. De kennis die we in Baard op kleine schaal opdoen, helpt bij de ontwikkeling en standaardisatie van aquathermie als reële oplossing in de transitie naar duurzame warmte voor Fryslân, Nederland en Europa.”

Samen eigenaar van het warmtenet

Het warmtenet wordt na de aanleg eigendom van de coöperatie, die wordt opgericht door de deelnemers. De deelnemers worden samen verantwoordelijk voor het beheer van het warmtenet en onderhoudskosten. Zo’n coöperatie wordt ook wel ‘warmtegemeenschap’ of ‘waarmtemienskip’ genoemd.

Directeur Yris van Loon van basisschool De Greidefûgel: “We doen graag mee aan deze bijzondere pilot. We kijken ernaar uit om onze leerlingen straks in een duurzamer verwarmd gebouw te kunnen ontvangen.”