Zouden die nog bestaan, vraag ik een man die het boek ‘Het verhaal van de dienstmaagd’ van de Canadese schrijfster Margaret Atwood koopt

BOEKENPASSAGE DE RODE LOPER 17 januari

Ben je hier werkelijk geïnteresseerd in of ga je dit lezen uit pure leedvermaak, vraag ik mijn eerste klant, die meteen voor mijn goede humeur zorgt. Ik krijg altijd een goed humeur als ik tijdens mijn eerste kopje espresso al een boek verkoop. Hoe bedoel je, vraagt de man die het boek van Olivier Blanc, ‘De laatste brief’ wil kopen. Dit boek gaat over de Franse revolutie. Dat weet ik wel, zeg ik, maar het gaat vooral over slachtoffers van de Franse revolutie die hun hoofd kwijtraakten onder de guillotine. Ik kan me het wel voorstellen hoor. Een luie stoel bij de open haard, een glas rode wijn en een knabbeltje op het bijzettafeltje en dan de brieven lezen die geschreven zijn door mensen wiens laatste uren geteld zijn. Ik lees alles over de Franse revolutie, zegt de man. Oh, maar het is geen verwijt, zeg ik. Ik ben juist heel blij dat er iemand is die tijdens mijn eerste kopje koffie van de dag al een boek koopt.

Ondertussen zijn de roomboterkoeken ook gearriveerd en ik maak koffie voor de leverancier. Dan staat er een mevrouw bij mijn tafel met het boekje ‘Vos en Haas’, een kinderboek van Sylvia Vanden Heede. Gaat u het voorlezen, vraag ik. ‘Aan uw kleinkind’ wil ik er nog achteraan zeggen, maar gelukkig slik ik dat op tijd in. Nee hoor, mijn dochtertje is bijna 4 en die kan al wat lezen, zegt ze. Dat is mooi, zeg ik. Met lezen kun je niet vroeg genoeg beginnen. Ik las zelf ook toen ik bijna 4 was. ‘Tommy Tractor’ was mijn eerste boekje. En mijn dochters lazen Stip, de Friese versie van het hondje Dribble. Is er iets met je, vraagt mijn koffiedrinker, want normaal vraag je aan iemand die een kinderboek koopt of ze het zelf gaan lezen en als ze dan zeggen dat ze dat van plan zijn, dat ze in dat geval het boek niet kunnen kopen. Dat doe ik alleen bij boeken van Thea Beckman, zeg ik en de Harry Potter boeken natuurlijk.

Zouden die nog bestaan, vraag ik een man die het boek ‘Het verhaal van de dienstmaagd’ van de Canadese schrijfster Margaret Atwood koopt. Dienstmaagden bedoel ik. Ik weet het niet, krijg ik als antwoord. Ik ken er niet eentje. Dan zijn ze vast uitgestorven, zeg ik. Ik ben ook nog nooit een dienstmaagd tegengekomen. Het boek gaat over Amerika waar een streng religieuze sekte de macht heeft overgenomen. Je kunt het verhaal een beetje vergelijken met de huidige situatie in Amerika met Trump aan de macht, zegt de man. Trump moet weg, zeg ik. Een idioot die boeken verbiedt, universiteiten lastig valt en de vrije pers en de cultuur beknot, hoort in een tehuis voor geesteszieken. We zijn het eens. We schudden elkaar de hand voor hij de winkel uitloopt.

Een meisje koopt het boek ‘Bonjour tristesse’ van Francoise Sagan die deze debuutroman in 1954 op achttienjarige leeftijd schreef. Volgens mij is dit een voorbeeld van een boek dat populairder is dan de film die er van gemaakt is, zeg ik. Meestal is het andersom. Het meisje weet het niet. Ze kent de film en het boek beide niet.

Hebben jullie dit boek echt gelezen, vraagt een mevrouw ongelovig die met haar dochter bij mijn tafel staat. Eén van de koffiedrinkers en ik knikken om het hardst van ja. De dochter wil het boek van Dick Swaab kopen, ‘Wij zijn ons brein’. Het lijkt de moeder helemaal niks en ze is het niet eens met de keus van haar dochter, maar nu wij zo hard knikken dat we het boek gelezen hebben begint ze te twijfelen. De schrijver legt het heel goed uit hoe ons brein werkt en ook in een voor leken begrijpelijke taal. Zo had ik jullie niet ingeschat, zegt moeders en de dochter mag het boek kopen.

Als ik later naar huis loop schiet me ineens te binnen dat ik het hoofdstuk over Alzheimer toen vergeten ben te lezen. Maar ik hoef toch ook niet alles te weten, troost ik mezelf.

Klaas Kasma, beginnend boekverkoper in boekenpassage De Rode Loper in de Sint Jacobsstraat. Iedere dag geopend.