Planbureau: steeds meer inwoners houden rekening met klimaat en milieu – Hoe ouder de inwoner, hoe korter de doucheduur

15 december 2025 Actueel

(tekst: Planbureau Fryslân)

Inwoners van Fryslân kiezen vaker klimaatbewust

Uit de nieuwste Klimaat en Milieu-monitor van Planbureau Fryslân blijkt dat steeds meer inwoners rekening houden met klimaat en milieu. Met name door vaker duurzame producten te kiezen en minder te consumeren. Het duurzame gedrag verschilt echter sterk naar leeftijd en opleidingsniveau: peulvruchten zijn populair, plantaardige vleesvervangers minder, en insecten als voeding worden grotendeels afgewezen. Jongeren douchen gemiddeld langer dan ouderen, terwijl het waterbesparend douchegedrag is afgenomen.

Steeds meer inwoners van Fryslân houden bij hun dagelijkse keuzes rekening met het klimaat en het milieu. Het verschilt per leeftijdsgroep en opleidingsniveau waar de focus op duurzaam gedrag ligt. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de monitor Klimaat en Milieu van Planbureau Fryslân.

Bijna de helft van de inwoners van Fryslân geeft aan te kiezen voor klimaat- en milieuvriendelijkere alternatieven van dagelijkse levensbehoeften, zoals kleding en voedingsmiddelen. Een kwart doet dit nog niet, meer overweegt het wel. Dat is een flinke verschuiving ten opzichte van 2023, toen slechts 23 procent koos voor klimaatvriendelijke producten.

Ook in het consumptiegedrag is een grote stijging te zien van het aantal inwoners dat zo weinig mogelijk koopt of verbruikt. In 2025 gold dit voor 71 procent, tegenover 32 procent in 2023.

Plantaardige eetgewoontes en insecten als voeding

Ook plantaardige versies van vleesproducten zijn minder populair, die worden gegeten door 24 procent van de respondenten (in 2023 was dat nog 32%). Andere bronnen van eiwit verschillen behoorlijk in populariteit. Peulvruchten zijn veruit het meest in trek, 45 procent van de inwoners van Fryslân heeft die in het dieet en 28 procent wil ze proberen.

Insecten zijn voor 66 procent van de respondenten niet welkom als voedingsmiddel. Dat aantal verschilt per opleidingsniveau; 78 procent van de inwoners met opleidingsniveau basisschool of vmbo staat niet open voor insecten als voedingsbron, bij inwoners met een hbo- of wo-diploma is dat 54 procent. Inwoners met opleidingsniveau havo, vwo of mbo zitten daar tussenin met 66 procent.

Hoe ouder de inwoner, hoe korter de doucheduur

In 2023 gaf 74 procent van de inwoners aan zo kort mogelijk te douchen om drinkwater te besparen, in 2025 is dat gedaald naar 59 procent. Een derde van de jongeren van 18 tot 34 jaar doucht langer dan tien minuten. Bij 65- tot 74-jarigen is dit 2 procent en bij 75-plussers 5 procent. Gemiddeld geldt dat hoe ouder een inwoner is, hoe korter de doucheduur.

De helft van de inwoners van Fryslân doucht minstens vijf keer per week. Opvallend is dat inwoners zonder startkwalificatie minder vaak douchen. 45 procent van inwoners met opleidingsniveau basisschool of vmbo geeft aan 1 tot 2 keer per week te douchen, bij de totale bevolking van Fryslân is dat 28 procent.