Fosfaat en stikstof in dierlijke mest nog boven nieuwe mestplafonds

(tekst: CBS)

Fosfaat en stikstof in dierlijke mest nog boven nieuwe mestplafonds

De uitscheiding van stikstof in dierlijke mest was in 2024 449 miljoen kilogram, 3 procent minder dan een jaar eerder. Dat was onder het stikstofplafond van 2024. De uitscheiding van fosfaat was 147 miljoen kilogram, vergelijkbaar met een jaar eerder en ook onder het fosfaatplafond. De stikstof- en fosfaatuitscheiding lagen wel boven het mestplafond dat in 2025 van kracht wordt. Dit meldt het CBS op basis van definitieve cijfers.

In 2024 bleef de stikstofuitscheiding in de mest van koeien, varkens, kippen en ander vee 8 procent onder het voor 2024 geldende stikstofplafond van 489,4 miljoen kilogram. In 2025 wordt het stikstofplafond verlaagd tot 440 miljoen kilogram stikstof.

Stikstofuitscheiding melkvee daalt

De stikstofuitscheiding van rundvee is in 2024 met 3 procent gedaald naar 298 miljoen kilogram. Melkkoeien en het bijbehorende jongvee scheidden 265 miljoen kilogram stikstof uit, een daling van 3 procent ten opzichte van 2023.

Nadat het melkquotum werd afgeschaft in 2015 groeide de melkveestapel, hierdoor steeg de mestproductie. Maatregelen om de omvang van de melkveestapel kleiner te maken zorgden ervoor dat de mestproductie vanaf 2017 daalde. Hierdoor en door een lager stikstofgehalte van het voer voor koeien is de stikstofuitscheiding van de veestapel sindsdien afgenomen met 63 miljoen kilogram en de fosfaatuitscheiding met 22 miljoen kilogram.

Fosfaatuitscheiding melkvee iets toegenomen

De fosfaatuitscheiding in dierlijke mest was vrijwel gelijk aan die van 2023, en bleef met 147 miljoen kilogram 3 procent onder het fosfaatplafond van 2024. De melkveesector was verantwoordelijk voor 77 miljoen kilogram fosfaat, 1 procent meer dan een jaar eerder. De melkveehouderij gebruikte krachtvoer met een lager fosforgehalte, maar het fosforgehalte van het ruwvoer, zoals kuilgras en snijmaïs was in 2024 hoger dan het jaar ervoor. Het stikstofgehalte van zowel krachtvoer als ruwvoer viel in 2024 wel lager uit.

Fosfaatplafond in 2025

In 2025 wordt het fosfaatplafond verlaagd naar 135 miljoen kilogram. Om daaraan te voldoen, moet de fosfaatexcretie nog met 8 procent dalen ten opzichte van 2024. De nieuwe waarde van het plafond is afgeleid van de fosfaatuitscheiding in 2020, door deze met 10 procent te verlagen. In 2020 was de fosfaatuitscheiding van rundvee, schapen en geiten laag door lage fosforgehalten van het ruwvoer.

Minder stikstof en fosfaat in varkens- en pluimveemest

De uitscheiding van stikstof en fosfaat via de mest van varkens en pluimvee is sinds 2015 gedaald, doordat er minder dieren werden gehouden en door lagere stikstof- en fosforgehalten van het voer. In 2024 daalde de stikstofuitscheiding van de varkenssector met 2 procent ten opzichte van een jaar eerder, en de fosfaatuitscheiding met 1 procent. De uitscheiding van de pluimveesector nam sterk af: stikstof met 7 procent en fosfaat met 9 procent. Varkens en pluimvee produceerden samen 129 miljoen kilogram stikstof en 53 miljoen kilogram fosfaat.

Bij het overige vee, zoals vleesrundvee, paarden, pony’s, schapen en geiten, was de stikstofuitscheiding in 2024 met 55 miljoen kilogram vergelijkbaar met 2023. De fosfaatuitscheiding van overig vee steeg met 1 miljoen kilogram tot 17 miljoen kilogram.