‘Nederland kan tekort aan IT’ers en technici beste oplossen met kennismigranten’

(tekst: persbericht)

Nederland kan tekort aan IT’ers en technici beste oplossen met kennismigranten

AMSTERDAM, 27 juni 2024 – Een alarmerend rapport van McKinsey stelt dat het tekort aan arbeidskrachten in Nederland in 2030 kan oplopen tot 1,4 miljoen mensen. In plaats van mensen omscholen of langer laten werken, zoals het advies- en consultancybureau voorstelt, kan die krapte op de arbeidsmarkt ook opgelost worden door meer kennismigranten aan te trekken uit Afrika, Azië, Oost-Europa of Zuid-Amerika. Met name in de IT en de techniek. Die hebben de kennis en ervaring al en stromen vaak moeiteloos in bij Nederlandse bedrijven.

Dat stelt Ir Olav’s Globetrotters, het gespecialiseerde wervings- en selectiebureau in Nederland voor Zuid-Afrikanen. ,,McKinsey zegt dat we de beroepsbevolking moeten omscholen, maar dat kost ook heel veel tijd en geld. Het hele begrip kennismigranten wordt niet eens genoemd, maar dat is wel een hele duurzame oplossing voor de tekorten op de arbeidsmarkt”, zeggen managing partners Sonja Poortman en Diane van Galen Last. ,,Je vergroot de pool van beschikbare mensen. Die kennismigranten kunnen meteen de kritieke vacatures invullen. Dat gaat veel sneller.”

Uit cijfers van het CBS blijkt dat het aantal kennismigranten de laatste jaren fors toeneemt. Zo verzesvoudigde het aantal Zuid-Afrikaanse kennismigranten in een paar jaar tijd. Van 305 in 2017 naar 1860 in 2022. Het aantal Braziliaanse kennismigranten verdubbelde in die periode van 585 naar 960, het aantal Indiërs steeg van 3965 naar 6515 en het aantal Turkse kennismigranten steeg van 820 naar 2810.

Volgens de twee zijn die kennismigranten hard nodig om de econimie te laten groeien en de 10.000 vacatures in technische beroepen te vervullen, die nu al gemiddeld openstaan in Nederland. Ze pleiten er net als CEO Peter Wennink van chipmachinebedrijf ASML dan ook voor om drempels en belemmeringen om hen naar Nederland te halen weg te nemen. Net als Duitsland dat eind vorig jaar heeft gedaan. Hoogopgeleide kennismigranten hebben daar geen visum of werkvergunning meer nodig en kunnen ook zonder diploma aan de slag. Verder verlaagt Duitsland de salarisdrempels voor bedrijven om kennismigranten in dienst te nemen. Volgens Poortman en Van Galen Last moet Nederland ook zo’n wet invoeren. Daarnaast pleiten ze voor verlaging van de verplichte hoge startsalarissen voor deze groep, de zogeheten IND-salarissen.

Ir Olav’s Globetrotters werkt voor grote Nederlandse bedrijven, banken en overheden. Het heeft de afgelopen jaren al ruim 400 vacatures vervuld met Zuid-Afrikanen en ziet die vraag alleen maar toenemen. Een van hun klanten heeft bijvoorbeeld 25 Zuid-Afrikaanse IT’ers in dienst genomen omdat het bedrijf in Nederland niet voldoende vakmensen kon vinden. Deze kennismigranten hebben als bijkomend voordeel dat ze zowel Engels als Nederlands spreken – of snel leren – en hoog opgeleid zijn. Ze blijken moeiteloos in te stromen bij Nederlandse bedrijven, komen graag hierheen en zaken als verblijfsvergunning, huisvesting en school voor de kinderen zijn snel geregeld, blijkt uit interviews met Zuid-Afrikanen. ,,Daarnaast brengen ze niet alleen technische en professionele vaardigheden mee, maar ook culturele diversiteit en innovatie. Ze bevorderen creativiteit binnen bedrijven”, zeggen de twee.

Wat ook meespeelt op de arbeidsmarkt is vergrijzing. De Nederlandse bevolking is met een gemiddelde leeftijd van 41,92  jaar significant ouder dan die in opkomende landen waar veel kennismigranten vandaag komen. In Zuid-Afrika is de gemiddelde leeftijd van de bevolking bijvoorbeeld 28,1 jaar.

Volgens het rapport van McKinsey zullen de bestaande tekorten in de techniek, IT en zorg en welzijn toenemen tot respectievelijk 100.000, 105.000 en 245.000 arbeidskrachten in 2030. De oplossing zit onder meer in het verbeteren van de productiviteit en het vergroten van de arbeidsparticipatie. Nederland heeft van alle EU-landen de meeste werkenden, maar die werken vanwege alle deeltijdbanen relatief weinig uren. Van Galen Last en Poortman denken dat omscholen en langer werken de krapte niet afdoende zal oplossen. ,,Dat gaat langzaam en heel veel mensen hebben daar helemaal geen zin in. Die vinden dat ze goed zitten waar ze nu zitten. Bovendien vergroot je bij omscholen weer de tekorten in de sectoren waar die mensen vandaan komen. Daarom moet je ook aan kennismigranten denken als aanvullende oplossing. Dat heeft sneller effect,” zeggen de twee.

Dat er een tekort aan huisvesting is, ook voor kennismigranten, beseffen ze. ,,Juist in die sector is een tekort aan mensen. Ze kunnen dus bij wijze van spreken hun eigen huizen gaan bouwen”, aldus Poortman en Van Galen Last.