Ondanks vogelopkrikplannen: de vogels werken niet echt mee

(tekst: Fryske Gea e.a.)

De laatste roep van de ljip klinkt nog niet!

De weidevogelstand in Nederland staat al jaren onder druk. De afgelopen 3 jaar hebben It Fryske Gea, Stichting Het Groninger Landschap, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer via het Weidevogelverbond extra ge�nvesteerd in het beheer van weidevogelreservaten. Herman Sieben, regiodirecteur Staatsbosbeheer regio Noord, heeft vandaag, namens de Friese natuurorganisaties, de eerste resultaten van de evaluatie van de weidevogelopkrikplannen in Frysl�n overhandigd aan gedeputeerde Konst. Conclusie van de resultaten is dat reservaatsbeheer voor weidevogels werkt, de terreinen er veel beter bij liggen dan 3 jaar geleden, maar dat er ook meer tijd nodig is voordat weidevogels reageren op een betere inrichting van terreinen. De achteruitgang in natuurgebieden is gestopt, net als in het agrarisch gebied met moza�ekbeheer en toch is in totaal het afgelopen 5 jaar de weidevogelstand met maar liefst 5 % gedaald. Zonder heldere keuzes voor optimaal weidevogelbeheer op landschapsschaal moeten we toch vrezen voor het einde van de Grutto, de Veldleeuwerik en ook de Kievit.

Om de weidevogels in Frysl�n echt een toekomst te bieden, moeten we loskomen van de emotie, die maakt dat we overal waar nog een restpopulatie weidevogels te vinden is, maatregelen willen treffen. Herman Sieben: �Door te kiezen voor een beperkt aantal echt grote gebieden die ecologisch kansrijk zijn zullen de gezamenlijke inspanningen meer effect hebben. Dat betekent dat we moeten inzetten op weidevogellandschappen: kruidenrijk grasland, met her en der reli�f en met veel water, waarin een breed scala van vogels leefruimte heeft. We moeten die grote gebieden optimaal inrichten: de landbouwkundige productiefunctie moet volgend zijn op die van de vogels. Dat betekent: integraal hoge waterstanden het hele jaar door, geen boomgroei, weinig bemesting, laat maaien. Kortom: reservaatachtig beheer met een schil van moza�ekbeheer er omheen.� De eerste aanzetten zijn er al: er wordt nu al gebiedsgericht samengewerkt in Skriezekriten door agrari�rs, terreinbeheerders en vogelwachters. Dit moet sterker worden uitgebouwd tot beheer van robuuste weidevogellandschappen.

Enkele jaren geleden is door het Ministerie van LNV via de Provinsje Frysl�n extra geld beschikbaar gesteld voor een laatste reddingspoging van de weidevogels in Frysl�n. Natuurbeheerders, agrari�rs, particulieren en vogelliefhebbers sloegen de handen ineen om in een aantal gebieden de leefomstandigheden voor weidevogels te verbeteren. De terreinbeheerders hebben in een groot aantal natuurgebieden verschillende weidevogelopkrikplannen uitgevoerd. De evaluatie laat zien dat toegesneden beheer in het weidevogelbiotoop wel degelijk resultaat heeft. In de reservaten, maar ook door agrarisch moza�kbeheer in het boerenland, is de achteruitgang gestopt en lijkt de weidevogelstand zich de laatste jaren positief te ontwikkelen, terwijl de achteruitgang daar buiten versneld doorgaat.