Ik vul de plek op met boeken van Herman Brusselmans, de Belgische Charles Dickens

BOEKENPASSAGE DE RODE LOPER 22 juli

U had hier toch een hele doos Zwarte Beertjes staan, is de eerste vraag van deze ochtend. Ja die moet er wel zijn, zeg ik, maar waar? Samen vinden we de doos die wat verstopt staat achter de spullen die ik normaliter ’s ochtends buiten zet. Maar vandaag vallen er veel buien, dus alles blijft binnen. Verzamel je Zwarte Beertjes, vraag ik. Ik ken namelijk mensen die deze hele reeks pockets van Uitgeverij Bruna in de kast willen hebben. Nee, hoor ik, maar ik ga op vakantie en deze boeken hebben een handzaam formaat voor in de koffer. Even later heeft hij alle boekjes van Ian Fleming over James Bond uit de doos gehaald. Dat wordt een spannende vakantie, zeg ik. Samen dubben we er nog even over welk boek hij het eerst moet lezen.

Ik moet op verjaardagsvisite vanavond, zegt een man tegen me. Wat vervelend voor je, zeg ik, kun je er niet onderuit? Maar zo vervelend schijnt hij het niet te vinden want ik krijg een verhaal te horen dat de jarige een buitenlandse fotografe is en dat het budget voor een cadeautje vijftien euro is. Dan heb je een probleem, zeg ik want dit boek, Fotografen in Nederland, kost achttien. Maar problemen zijn er om opgelost te worden en vrolijk verlaat de man De Rode Loper.

Daarna komt er een mevrouw met een gieter aanlopen. Wat kost deze, vraagt ze. Mevrouw weet u zeker dat die van ons is, vraag ik haar. Maar ze beweert dat ze het ding ergens tussen de boeken heeft gevonden. Als ze hem meeneemt, vraag ik nog even, zonder enige illusie op succes overigens, of ze de rest van de rommelmarkt ook mee wil nemen.

Een echtpaar komt met een liedjesboek aanzetten dat in de doos voor het oud papier zit. De neger zingt, Amerikaanse lyrics, is de titel. Eigenlijk kunnen jullie zoiets in deze tijd niet meer verkopen. Ik vind het ook een grof schandaal dat u dit koopt, antwoord ik. Een paar euro’s veranderen van eigenaar en vrolijk loopt het echtpaar met het boekje de deur uit.

Ik moet nog een vloerkleed kopen, zegt een mevrouw die een oud plaatjesalbum over scheepvaart in haar handen houdt. Sorry mevrouw, ik kan hier niet weg, zeg ik. Het lukt dus niet dat ik u meehelp uitzoeken. Maar dat schijnt ook niet de bedoeling te zijn. Of ik het boek achter wil houden zodat ze het later kan ophalen. Ik stop het boek weg onder het kopje gereserveerd.

Een meisje vraagt wat de collectie van zeventien boeken van Charles Dickens kost die op een tafel staat. Als ik het haar vertel krijg ik even de indruk dat ze me om de hals wil vliegen, maar ik doe vast een stapje achteruit. Als beginnend boekverkoper kun je niet aan dit soort dingen beginnen natuurlijk. Ik zoek een tasje voor haar boeken en helemaal blij laat ze een lege plek op de tafel achter. Ik vul de plek op met boeken van Herman Brusselmans, de Belgische Charles Dickens.

Dit is geen boek voor een zomerse zondagmiddag, zeg ik tegen een meisje dat het boek Er zijn geen messen in de keukens van deze stad, van de Syrische schrijver Khaled Khalifa. Het is een boek over een familie in de stad Aleppo. Ze kent de schrijver, zegt ze en heeft meer boeken van hem gelezen. Je houdt van drama, vraag ik. Ze knikt.

Een man loopt naar binnen terwijl ik achter de bar een kop espresso maak. Zijn vrouw staat bij de ingang denk ik, want ik hoor een vrouwenstem schreeuwen, Johan wat doe je tussen die oude meuk. Oude meuk staat volgens mij nu bij de ingang, roep ik terug. Overigens zonder haar gezien te hebben. De man loopt schuchter groetend weer naar buiten.

Het laatste boek dat ik deze zaterdag verkoop is van de bioloog en hoogleraar psychologie Frans de Waal. Een tijd voor empathie, over het vermogen om emoties van anderen te kunnen meevoelen. Was dat nu empathie om die mevrouw ook als oude meuk te bestempelen zonder haar gezien te hebben, denk ik als ik naar huis loop. Ik had dat boek moeten lezen, dan had ik het waarschijnlijk geweten. Maar eigenlijk boeit het me ook helemaal niet.

Klaas Kasma, beginnend boekverkoper in boekenpassage De Rode Loper in de Sint Jacobsstraat. Iedere dag, behalve maandag, geopend.