Partijen hebben veel vragen over (on)mogelijkheden voor landbouwbedrijven

Foto: Biologische boerderij Louwsmar (archief)

(tekst: Partij voor de Dieren, Menno Brouwer; SP, Hanneke Goede; D66, Danny van der Weijde-Hoogstad; GrienLinks, Jochem Knol)

Er is onduidelijkheid over zowel het landelijke als het provinciale landbouw- en stikstofbeleid. Hiermee is er vooralsnog onduidelijkheid over (on)mogelijkheden voor (nieuwe) landbouwbedrijven. Het zorgt voor onzekerheid voor de landbouw, maar ook voor de natuur, economie en de woningbouw.

Ondanks dit gegeven wordt door onze provincie nog steeds ruimte gegeven aan de gangbare intensieve veehouderij. De fracties van PvdD, SP, D66 en GrienLinks krijgen geregeld meldingen van bezorgde burgers waarbij in de buurt uitbreidingen van veehouderijen worden toegestaan of waar mestvergisters komen.

Recente voorbeelden hiervan zijn de voorgenomen bouw van een mestvergister in Beetsterzwaag en de uitbreiding van een melkveehouderij in Reduzum.

Uitbreiding van veehouderijen, zoals onlangs in Reduzum, staat naar onze mening haaks op (onduidelijkheden van) stikstofbeleid en het beleid voor PAS-melders. Het gaat ook in tegen de verandering van veehouderij op grote schaal naar natuurinclusieve kringlooplandbouw en biologische landbouw. Daarnaast draagt het niet bij aan de noodzaak voor het verbeteren van de staat van de natuur.

Mestvergisting is een ‘goedkope’ manier om van mestoverschotten af te komen, zonder het structurele probleem duurzaam en toekomstbestendig aan te pakken.

Vragen

Door mestvergisting wordt koolstof aan de keten onttrokken en worden mestoverschotten op een goedkope manier ‘weggewerkt’. In hoeverre valt mestvergisting te rijmen met het beleid te streven naar kringlooplandbouw en/of biologische landbouw?
Vindt u het verantwoord om mee te werken aan de komst of uitbreiding van intensieve landbouwbedrijven in de wetenschap dat dit mogelijk ten koste gaat van bestaande landbouwbedrijven, die als gevolg van de uitbreiding/komst extra moeten inkrimpen ? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom werkt u hier aan mee?
Welke ruimte ziet GS in de vergunningverlening gelet op het ontbreken van de huidige NDA’s en het FPLG?
In hoeverre wordt het Groen Gas Manifest de basis voor de Friese winning van groen gas uit mestvergisting? En in hoeverre zijn de kaders voor het toepassen van dit manifest door PS vastgesteld, gelet ook op het ontbreken van een aanpak Groen Gas bij het vaststellen van de RES 1.0?
De verwachting is dat alleen bedrijven die grondgebonden zijn en in samenwerking met de natuur werken, toekomstbestendig zullen zijn. Dat is ook de visie die vanuit de Europese Unie met de lidstaten wordt gedeeld. Brussel zet met het Europese Gemeenschappelijk Landbouwbeleid steeds meer in op vergroening. Geld wordt steeds vaker gekoppeld aan groene initiatieven. Deelt u dit ook mee aan boeren die vergunningen (willen) aanvragen voor andere vormen van landbouw of veeteelt? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u aangeven hoe dat plaatsvindt?
In hoeverre wordt dit nieuwe beleid nu reeds meegewogen bij de vergunningverlening en in hoeverre wordt door de provincie Fryslân nu reeds geanticipeerd op dit nieuwe beleid?

Mocht een boer, die zich in deze periode bij u meldt met (een voornemen tot) een vergunningsaanvraag voor een intensieve vorm van veehouderij, of een bedrijf dat daarvan afhankelijk is (zoals een mestvergister), in de toekomst in de problemen komen omdat het bedrijf niet toekomstbestendig blijkt, in hoeverre bent u dan voornemens deze boer te hulp te schieten en in wat voor een vorm?

Van meerdere omwonenden krijgen wij berichten dat zij bang zijn om zienswijzen in te dienen of bezwaar/beroep in te stellen tegen plannen tot komst of uitbreiding van intensieve veehouderij (zie ook: NRC d.d. 2 april 2023: Geïntimideerd via Whatsapp en thuis bezocht: boerenleiders in het vizier van radicale boeren). Wat vindt het College ervan dat Friezen hun mening niet durven te geven over veranderingen in hun omgeving? Ziet u mogelijkheden deze burgers tegemoet te komen? Zo ja, welke? Zo nee, hoe gaat u faciliteren dat deze burgers gebruik kunnen maken van hun recht als belanghebbenden?