107 basisscholen verdwenen door vertragende regelgeving

(tekst: persbericht van PO-Raad)

107 basisscholen verdwenen door vertragende regelgeving

In navolging van vorig jaar hebben dit schooljaar opnieuw ruim honderd basisscholen de deuren moeten sluiten vanwege het dalende aantal leerlingen. Demografische krimp is al geruime tijd een grote zorg voor het primair onderwijs en zet de komende jaren alleen maar door. Om deze ontwikkeling het hoofd te kunnen bieden zouden scholen gemakkelijker moeten kunnen samenwerken of fuseren. Huidige regelgeving rondom samenwerkingsscholen en fusies belemmeren dit proces echter. De PO-Raad is van mening dat een aantal scholen eerder had kunnen anticiperen op krimp als de regelgeving soepeler zou zijn geweest. Zij doet dan ook een oproep aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) om per direct de fusietoets af te schaffen en de regelgeving omtrent de oprichting van een samenwerkingsschool te versoepelen.

Staatssecretaris Dekker (Onderwijs) waarschuwde vorige week in zijn ‘Voortgangsrapportage uitvoering maatregelen leerlingendaling’ voor de gevolgen van demografische krimp voor het onderwijs. Om gemeenten en schoolbesturen in het primair onderwijs te begeleiden bij het nemen van de juiste maatregelen hiertegen heeft Dekker twee jaar geleden procesbegeleiders ingeschakeld. Ook wil hij de wetgeving die basisscholen in de weg zit bij het aangaan van samenwerkingsscholen aanpassen. Voor de PO-Raad gaat dit echter nog niet snel en ver genoeg.

De PO-Raad vindt dat ook in krimpregio’s kwalitatief hoogwaardig, betaalbaar, bereikbaar en toegankelijk onderwijs moet zijn. Krimp is een autonome ontwikkeling die niet kan worden tegengegaan. Wel moet scholen begeleiding worden geboden om hen in staat te stellen gezamenlijk de krimp het hoofd te bieden. Een oplossing voor scholen met forse leerlingendaling kan liggen in het fuseren of samenwerken met een andere school. De regelgeving rondom fusies in het basisonderwijs, de zogeheten fusietoets voor het primair onderwijs – werkt echter belemmerend en brengt aanzienlijke kosten en administratieve lasten met zich mee. De PO-Raad pleit er daarom dan ook voor deze fusietoets per direct af te schaffen.

Daarnaast ziet de PO-Raad een oplossing in het versoepelen van de regelgeving rondom het oprichten van samenwerkingsscholen. Staatssecretaris Dekker heeft een wetsvoorstel ingediend dat dit mogelijk moet maken. De PO-Raad juicht dit toe, echter gaat deze wet op zijn vroegst in het schooljaar 2016/2017 in. Gezien de aard van de krimpproblematiek is dit te laat. De sectororganisatie voor het primair onderwijs stelt daarom voor om nu al te starten met experimenten waarbij scholen gemakkelijker een samenwerkingsschool kunnen oprichten.

De prognose is dat ongeveer negen op de tien gemeenten tot 2025 te maken krijgen met een daling van het aantal vier- tot twaalfjarigen. Dit betekent dat er in 2019 bijvoorbeeld 150 duizend minder leerlingen zullen zijn in het primair onderwijs. Dit brengt met zich mee dat de sector daardoor 12 duizend minder arbeidsplaatsen kan bieden tegen die tijd.