Notaris Douwe Postma: Bij de bekende goede doelenclubs spat het geld bij de plinten op

‘De markt voor onroerend goed kost alleen maar geld. Veel notarissen werken onder de kostprijs. Maar ik zie wel een stijging in de verkoop van andere producten: echtscheidingen, testamenten en schenkingen.’ De Leeuwarder notaris Douwe Postma is een rasoptimist. Zij levensmotto luidt niet voor niets: Niet Rijk Doodgaan! ‘Komen ze hier op kantoor met een appeltje voor de dorst. Dan zeg ik: als je dorst hebt, moet je je appeltje opeten.’

 Animo voor vak is nihil

Aan de Verlengde Schrans geeft hij de laatste stand door van het notariaat. ‘Er zijn notarissen verdwenen en de aangroei is nihil. Er is weinig animo meer voor dit vak.’ Niet dat Postma zich beklaagt, want het vak heeft gouden tijden gekend. ‘We hebben altijd goed verdiend.’ De teruggang van het notariaat valt niet alleen te wijten aan de economische malaise, het vak heeft eveneens te lijden gehad onder vele affaires waarbij de tuchtrechter van de beroepsgroep werd ingeschakeld.

 Bram Moskowicz

‘We raken alles kwijt’, zo stelt Postma als de tuchtrechtspraak in dit verband ter sprake komt. ‘Voor een tuchtrechtszaak moeten we nu naar Arnhem.’ Postma denkt dat een gezamenlijk tuchtrechtelijke instantie voor notarissen, advocaten en andere vrije beroeps beoefenaren eraan staat te komen. Nu spreekt iedere beroepsgroep nog afzonderlijk over de eventuele malversaties binnen het metier. ‘Het is toch een beetje zoals de slogan: de slager die zijn eigen vlees keurt. Ik denk dat Bram Moskowicz een punt had toen hij veronderstelde dat hij streng werd aangepakt om de zelfstandige tuchtrechtelijke instantie voor advocaten overeind te houden. Gewoon om te laten zien dat ze zelf wel in staat zijn om hun beroepsgroep stevig te kapittelen. “Ik moet hangen om te laten zien dat jullie het aankunnen”, zo sprak Moskowicz. Daar had hij wel een punt.’

Bovag

Vanuit Friesland ontstond enkele jaren geleden een rebellenclub die de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie, het deftige verbond van notarissen, stevig door elkaar rammelde. ‘De organisatie is behoorlijk wakkergeschud.’ Dat mocht ook wel volgens Postma: ‘Het zijn belangenclubs die zich ontwikkelen als machtsinstituut. Hetzelfde zie je bij de Bovag, eerst moeten alle garagebedrijven zich hierbij aansluiten en daarna keert de organisatie zich tegen de garagehouders.’

Verscherpt toezicht 

Dat het nog lang niet koek en ei is in notarisland blijkt uit de recente mededelingen van de KNB. De organisatie schrijft op haar website: Het aantal notarissen dat in 2012 onder verscherpt toezicht stond bij Bureau Financieel Toezicht is nagenoeg gelijk gebleven aan het jaar daarvoor. Dit terwijl het aantal notarissen dat actief is, is afgenomen. Dit staat in het jaarverslag van het Bureau Financieel Toezicht. 2012 was volgens de toezichthouder dan ook een moeilijk jaar voor het notariaat.

Het notariaat van Postma heeft het momenteel druk met testamenten en schenkingen. Dat wordt veroorzaakt door de gewijzigde AWBZ-regeling. Postma neemt een eigenstandige positie in wanneer hem over deze materie advies wordt gevraagd. ‘Ik hou er niet van om mensen voor de gek te houden. Dat zullen anderen ook zeggen, maar ik geef een voorbeeld. Als mensen hier komen en zeggen dat ze geld willen schenken aan hun kinderen, dan is dat prima. Maar als hiervoor een constructie moet worden bedacht, dan gebeurt het uiteraard wel. Dan houd ik de mensen voor dat geld naar mijn mening geen doel moet zijn maar een middel. Er verschijnen hier mensen aan mijn bureau die tonnen te besteden hebben en dan nog vragen om een bepaalde constructie, waar ze soms helemaal niks mee opschieten. Soms vragen ze mij: kent u een goed doel? Dan zeg ik: ja, ik ken maar één goed doel, dat is een organisatie die lantaarnpalen plaatst en wegen aanlegt, dat is de staat. De staat zorgt voor ons allemaal.’

Goede doelen 

Postma verwondert zich, als de goede doelen ter sprake komen, dat mensen direct de bekende charitatieve clubs noemen. De verwondering slaat zelfs om in ergernis. ‘Dat zijn beleggingsclubs. Daar spat het geld bij de plinten op. Dan ken ik wel een reeks andere goede doelen. Wat we nu regelmatig zien is dat vermogende ouders geld uitlenen aan hun kinderen. Of ze verkopen hun onroerend goed en laten een deel in het vastgoed zitten. Dat heeft als voordeel dat de verkoper een betere rente ontvangt en dat je aan de bank minder rente hoeft te betalen, want er wordt minder uitgeleend. In België ontstaan al weer pure coöperatieve banken die door particulieren worden opgezet. Net zoals de Rabobank ooit ook is begonnen.’

cultuur middenstanders zakelijk