Waarheen met onze daklozen? – Asgaard en Bloeipleats als locatie?
(door een medewerker)
Waarheen met onze daklozen
Recent is in de Leeuwarder raad de discussie over de huisvesting van daklozen weer opgebloeid. Via een initiatief van SLIM (Femke Molenaar), Christen Unie (Carlijn Niesink) en Lydia van Santen (Pro) is de behoefte aan ‘Onconventioneel Wonen’ opnieuw aan de orde gesteld. Bij de initiatiefnemers sloot zich ook de fractie van Forum voor Democratie aan. Les extrêmes se touchent.
Opnieuw, want de initiatiefnemers brachten in herinnering, dat in Leeuwarden al ruim dertig jaar wordt gesproken over de noodzaak van onconventioneel wonen. Op dit moment staat met name het concept Skaeve Huse in de belangstelling. Op diverse plaatsen in Nederland zijn inmiddels voorzieningen onder deze titel aanwezig. In 2005 is hiermee in Nederland gestart. Maar volgens Ruth Peetoom (vermeld in publicatie NOS) van de Nederlandse GGZ, zijn nu pas honderd van dit soort woningen gerealiseerd. Volgens Peetoom hadden er in 2005 al meer dan duizend moeten staan. In dit tempo gaat het nog 180 jaar duren voor het doel is bereikt. Volgens een inventarisatie van Nieuwsuur hebben zeker 23 gemeenten plannen voor Skaeve Huse. In bijna twee derde van die gemeenten is er weerstand onder bewoners.
De doelgroep waarvoor deze vorm van wonen soelaas zou kunnen bieden bestaat uit mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen, verslavingen of gedrag dat hen sociaal uitsluit. Hun gedrag zorgt voor overlast in reguliere woonwijken. De bewoners hebben zelf belang bij een prikkelarme omgeving, zo stellen deskundigen. Enige rust en ruimte lijkt daarbij een voorwaarde. De groep valt in de praktijk grotendeels – ook door eigen toedoen – buiten de opvangmogelijkheden die instanties als Wender en Leger des Heils bieden.
In een eerste informatieve bijeenkomst van de gemeenteraad kwam indringend de vraag aan de orde waarom dit in Leeuwarden niet van de grond is gekomen. De aanwezige experts (vertegenwoordigers van een groot aantal organisaties die betrokken zijn bij de Brede Aanpak Dakloosheid (BAD) draaiden nogal om de hete brij heen. Wethouder Kuiken (Pro) constateerde, zonder ook zelf echt de diepte in te gaan, dat het met name een probleem vormde om een acceptabele locatie te vinden. Bij bepaalde initiatieven haakten sommige organisaties uiteindelijk weer af. In de debatsessie, volgend op de informatieve bijeenkomst, sprak Kuiken over wel 40 locaties die zijn beoordeeld. Maar een doorbraak kwam er niet.
Voorwaarden uit 2021. Maar de plannen verzandden
Tot verbazing van sommige aanwezigen kwamen in de debatsessie ineens voorwaarden voor locaties te voor schijn die in 2021 al door de raad zelf, na de nodige discussies, waren vastgesteld.
In een brief van b. en w. van 6 juli 2021, staan onder meer de volgende uitgangspunten:
– maximaal 6 vrijstaande woonunits van 30 – 50 m2
– minimale perceeloppervlakte is 1000 m2
– de gronden zijn in eigendom bij gemeente, Elkien of zorginstelling
– afstand tot gevoelige functies (zoals scholen, kinderopvang, sportvoorzieningen) bedraagt minimaal 100 m.
– afstand tot reguliere woonbestemmingen bedraagt minimaal 100 m.
– de locatie bevindt zich niet in een code rood gebied van de Veiligheids Prestatie Index (op dit moment Binnenstad en Oud Oost)
– de Oranjewijk en Tulpenburg zijn uitgesloten conform toezegging aan de raad uit het verleden
Verder gelden volgens de brief de 5B’s: betaalbaarheid, bereikbaarheid, beheersbaarheid, beschikbaarheid en bruikbaar.
Opstelling Elkien keerpunt
De door Kuiken genoemde activiteiten die daarna strandden, hadden wel eens in beeld mogen komen. Nu bleef het toch nogal geheimzinnig wat er wel en niet is gebeurd. Wethouder Bruijnincx (D66), die na Kuiken aan het woord kwam, dacht dat de opstelling van de corporatie Elkien tijdens de informatieve sessie een keerpunt inhield. Zij gaat nu dan ook vol vertrouwen aan de slag. Ze deed de harde toezegging voor 1 maart 2027 met een concreet plan te komen. De wethouder noemde daarbij ook brede nieuwe convenanten met corporaties e.d. waaraan op dit moment hard wordt gewerkt. Als het aan Bruijnincx ligt wordt het nu menens.
Veiligheid discussiepunt
Uit de bijdragen van de diverse fracties viel af te leiden dat de steun voor realisatie van een aantal bijzondere woningen voor deze doelgroep vrijwel unaniem is. Het aspect draagvlak en veiligheid – in hoeverre moet dat bij de locatiekeuze worden meegenomen – ligt genuanceerd. Partijen als VVD, JA21, GB058 en ook CDA tillen hier zwaarder aan dan de progressievere fracties.
Brede steun,maar soepelheid nodig
Een discussiepunt vormde de omvang van de doelgroep. Echt goede cijfers lijken moeilijk te geven. Soms wordt, ook door wethouders, een groep van 14, maar even zo vaak een aantal van 40, mogelijk ook wel 100 personen genoemd. We mogen aannemen, dat op dit punt – als het concrete voorstel begin 2027 komt – hier ook meer duidelijkheid zal worden geboden. Het aantal alternatieve woningen, dat haalbaar wordt geacht, zal niet in de tientallen gaan lopen.
Ter informatie: volgens opgaven van het Transferpunt Centrale Toegang en Regie (onderdeel Brede Aanpak Daklozen) telde Friesland begin 2024 een aantal van 917 daklozen, waarvan 818 volwassenen en 99 kinderen. De registraties zijn benaderingen. De groep die in aanmerking zou kunnen komen voor onconventioneel wonen lijkt hierin niet meegeteld.
De wethouders beklemtoonden dat er nu sprake zal moeten zijn van soepelheid waar het gaat om de in 2021 vastgestelde voorwaarden. Het woord ´maatwerk’ was in de discussie populair. De wethouders namen daarbij duidelijk afstand van de suggesties van met name raadslid Molenaar (SLIM), dat ook gekeken kan worden naar de wensen van andere groepen die zoeken naar andere woonmogelijkheden dan de gangbare. Bijvoorbeeld boten zijn dan in beeld. In de Dokkumer Ee richting Lekkum is een spraakmakend voorbeeld te vinden.
Asgaard en Bloeipleats
Interessant was de vraag van raadslid Okkema (GB058) of bijvoorbeeld de locatie Asgaard (een ‘culturele kolonie’ genoemd ) en de Bloeipleats (een soort eco-centrum) als locatie in aanmerking zouden kunnen komen. De wethouders leken niet enthousiast: ze dachten dat hier sprake is van leegstandsbewaking, al dan niet gedogen, langer durende huurtoezeggingen, enz.. Wethouder Bruijnincx zoekt dit voor Okkema nog uit.
Nieuw beleidskader nog steeds aanstaande
Over het overkoepelend plan voor de dakloosheid, niet alleen in Leeuwarden maar ook de andere Friese gemeenten, valt nog weinig te melden. Dit plan, de Brede Aanpak Dakloosheid (BAD), waarin allerlei ‘pilots’ zijn gestart, zou al geruime tijd geleden een vervolg krijgen in een Regionaal Beleidskader. De opdracht daarvoor gaven de Friese wethouders, met het sociaal domein in portefeuille, al in 2023. De planning is nu,na enkele malen uitstel, als volgt:
– Het nieuwe beleidskader aanpak dakloosheid wordt in december 2026 voorgelegd aan de portefeuillehouders Wmo regionaal
– bij instemming van de portefeuillehouders voorlegging van het beleidskader in eerste kwartaal 2027 ter besluitvorming aan alle Friese colleges en gemeenteraden.
We zullen zien.

Meer berichten
- Volle orderboeken, krappe marges: Nederlandse bouw blijft kwetsbaar
- Meer nascheiding, minder inzameling van plastic, metaal en drankkartons
- Dement in een bejaardenhuis wonen en dan denken dat ik nog steeds beginnend boekverkoper ben
- De vergeten oorzaak van de huurcrisis: de koper woont in een fiscaal paleis
- Aandacht voor ervaringsdeskundigen in gemeentelijke raadsstukken: deze Friese gemeenten springen eruit
- Friezen vinden vanuit WW bovengemiddeld vaak weer werk
- Iets meer werklozen in oktober – Meer mensen blijven werkloos
- Is het gezeur over de fietshelm nu klaar? Pak de auto aan in plaats van de fiets. Hier de cijfers
- Ruim vijftig jaar sieraadkunst van Ruudt Peters in Museum Arnhem
- Some red flags look like love: NHL Stenden maakt geweld in relaties bespreekbaar
- Datacenters verbruiken 5,0 procent van de elektriciteit
- Restauratie Oldehove duurt langer
- Meer dan 250 inzendingen op www.liwwadder-spreekwoorden.nl
- Veel patiënten in grote problemen bij meerdaagse stroomuitval
- Meer bulkaanbiedingen op vlees ondanks groeiende kritiek – Dirk en Lidl al gestopt
- Pro Friesland blaakt van optimisme – Scherpe teksten uit verkiezingsprogramma geweerd
- Camerabeelden minder objectief als bewijs dan vaak wordt gedacht
- Ruim een kwart meer mkb-bedrijven afgelopen 5 jaar
- Ondertussen blijven we onze woningen vullen met materialen waarvan we ons nauwelijks afvragen wat ze doen met onze gezondheid
- Jaarwisseling brengt financiële kansen voor huiseigenaren
- NVM en VGM NL: Huuraanbod historisch laag, steeds meer huurders lopen vast
- Detailhandel zet 3,1 procent meer om in derde kwartaal – Aantal faillissementen licht gestegen
- KHN, De Horecabond en CNV starten campagne voor sociale veiligheid in de horeca
- FNP: ondernemers niet betrokken bij terrasbeleid
- Ondernemers delen groot leeg winkelpand om huur betaalbaar te houden
- ‘Banken moeten medewerkers beter wapenen tegen phishingaanvallen’
- Prognose levensverwachting 65-jarigen: nog 21 jaar in 2032
- De laatste keer dat ik aan geschoren vrouwenbenen heb gedacht is al weer even geleden
- Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken
- Leeuwarden eindelijk volwassen dankzij migranten – Sneu, geen bloemen voor de nieuwkomer uit Afghanistan of Syrië
- Sybz en De Walrus serveren de komende jaren lunches en maaltijden voor het Leeuwarder college
- Waarom de elfjarige Ricardo anderhalf uur lang in de kou naar huis moest lopen
- Annemarie Lindeboom: Wat zijn de cijfers hiervan? Waarom zie ik dit nergens? Want dat kan echt aantonen dat het oneerlijk is, toch?
- Het is waar. Komend voorjaar stop ik als advocaat
- Nederland hoort bij klimaatkoplopers, maar verliest terrein
- In oktober 27 procent meer faillissementen dan een jaar eerder
- Sinterklaas brengt Nederland samen: minder scrollen, meer spelletjes
- Caparis in problemen – Raadsleden die de bijeenkomst bezoeken krijgen, naar we aannemen, zwijgplicht opgelegd
- Kinderen hebben vaker een kansrijke start
- Leeuwarden wil één plek voor vragen over zorg, geld, werk en jeugdhulp



