U merkt het misschien niet, maar dit stukje is geschreven door een robot. Een machine heeft geleerd een patroon te ontdekken in al die stukjes en kan nu zelf stukjes schrijven. Mijn functie is daarmee komen te vervallen. Op Liwwadders.nl deed onlangs een teleurgestelde PvdA-er een oproep aan de raadsleden een onderzoek in te stellen naar het vertrek van banen van Leeuwarder naar Groningen in de afgelopen twintig jaar. Ik snap het onderliggende sentiment, voor het overige ontgaat mij nut en noodzaak.
De bulk van de babyboomers is nog steeds aan het werk en wanneer die de komende jaren het arbeidsproces gaan verlaten verdwijnt een onbekend deel van de werkgelegenheid. Niet ieder pensionado zal worden vervangen. Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt worden op dit moment in hoge mate bepaald door demografische en technologische ontwikkelingen. Overheden zijn sterk vergrijsd, de banen die richting Groningen zijn verdwenen zijn overwegend (semi-)overheidsbanen, het kan bijna niet anders dan dat de banen die eerder hier zijn verdwenen daar alsnog (gaan) verdwijnen. Bovendien betreft het veelal banen in de administratieve sfeer en die staan onder druk van technologische ontwikkelingen.
Veel verhalen in diverse media over de opkomst van robots die banen gaan inpikken. Aanleiding is het rapport ‘The Future of Employment: How Susceptible are Jobs to Computerisation?’, waarin onderzoekers van Oxford University een waslijst aan functies tegen het licht hebben gehouden om te zien in welke mate ze gevoelig zijn voor vervanging door een machine. Sleutelbegrippen in dat rapport zijn Machine Learning en Mobile Robotics. Persoonlijk vind ik dat de nadruk iets te veel ligt op robots. Robots zijn mechatronische systemen, systemen waarin mechanica, elektronica en ict een doorgaans verschillende rol spelen. Een lasrobot is een mechatronisch systeem met weinig intelligentie, het vervangt eentonig en niet zelden gevaarlijk werk. Sommige mechatronische systemen zijn heel nuttig. Een tijdje terug in de serie WaterLab van de Leeuwarder Courant een verhaal over een systeem dat automatisch micro-organismen in water detecteert. Geen robot, maar wel een nuttig apparaat dat bij de makers geld in het laatje kan brengen omdat het andere bedrijven kosten bespaart. Hoewel er sprake is van patroonherkenning mag het geen Machine Learning (ML) heten. Onderzoekers van Wetsus hebben een methode gevonden waarmee je micro-organismen in water kunt herkennen en die kennis in de software verwerkt. Bij Machine Learning voed je een algoritme met veel gegevens en rolt er eventueel een bruikbaar patroon uit. ML is een mix van ict en wiskunde. Veel berichten in de media willen ons doen geloven dat robots een bedreiging zijn voor laagopgeleiden en de banen die ze hebben, de impact van Machine Learning op de banen van mensen met enige opleiding zou weleens veel groter kunnen zijn. Robots kun je zien, ML niet en dat verklaart wellicht het verschil in beleving.
Dat onderzoek naar het vertrek van banen van Leeuwarden naar Groningen kan wat mij betreft achterwege gelaten worden. Mechatronische systemen en Machine Learning hebben de toekomst, kijk wat er nodig is om daar regionaal van te profiteren. Het project Culturele Hoofdstad zou een mooie aanjaagfunctie in deze kunnen vervullen ware het niet dat de betrokkenen maar geen flankerend beleid weten te formuleren. Van een feestje bouwen worden we nu eenmaal niet structureel wijzer. Tot 2018 worden het derhalve veel stukjes volgens hetzelfde stramien – sukkels die de kansen niet zien – maar dan op de automatische piloot.
