Kees van Anken: Lazarus in Leeuwarden

Foto: Kees van Anken

(Tekst: Kees van Anken)

In het holst van de nacht rijden we terug uit Amsterdam. Het lichtkunstwerk van Daan Roosgaarde licht op in de koplampen als we de sluizen op de Afsluitdijk passeren. De poort van Friesland. We hebben net in het DeLaMar Theater Lazarus gezien, het laatste werk van David Bowie. Muziektheater op z’n best met een ijzersterke cast, steengoede muziek en soms aangrijpende momenten. De kaartjes waren besteld op de dag dat bekend werd dat de voorstelling naar Nederland zou komen. Dit wilden we niet missen. Later bleek dat Lazarus op tournee gaat en binnenkort ook in Groningen is te zien

Vorig jaar zijn we Leeuwarden amper uit geweest, omdat alles zich híer afspeelde. Nu moeten we er weer op uit zo lijkt het.

November Festivalmaand, melden de billboards langs de rondweg in Leeuwarden. Huis aan Huis heeft een extra festivalbijlage. Het Noordelijk Filmfestival, Explore the North, Media Art, Luna. Er gebeurt gelukkig nog steeds veel in Leeuwarden. Toch is het ondanks het aanbod aanmerkelijk stiller in de stad dan een jaar geleden. Minder drukte in de horeca en op de Nieuwstad. De puf is er een beetje uit en de erfenis van LF2018 valt tegen. Misschien is er wel teveel over vergaderd en bovendien is de kas leeg. Geen gemeente die nog wat extra’s kan en zeker Leeuwarden niet. Ruim 16 miljoen tekort op de begroting voor volgend jaar. Het stadbestuur moet keuzes maken.

Ivo van Hove die Lazarus regisseerde, stelde in het Paradiso-debat dat cultuur een grondrecht is. Dus daar moet de gemeente van af blijven zou je denken. Helaas, Cultuur concurreert met heel wat andere belangrijke thema’s als het om overheidsmiddelen gaat. Zorg, Onderwijs en Veiligheid schrijf je ook met hoofdletters en en zijn ook grondrechten.

Kunst en Cultuur worden vaak afgedaan als luxe en elitair en niet voor de gemiddelde burger. Hoezo! Vorig jaar waren heel veel activiteiten onder de vlag van Culturele Hoofdstad gratis en gericht op een groot publiek. Vanuit sponsoren, provincie en gemeenten zijn grote bedragen op tafel gelegd om het voor iedereen zo goedkoop mogelijk te houden. Zonder Europese titel lukt dat kennelijk niet. Nu moet iedereen weer (fors) zelf betalen voor de evenementen die dit jaar nog op stapel staan. Fuerza Bruta adverteert met tickets van tegen de zestig euro. Kaartjes voor Tryater voor de gezinsvoorstelling ‘Karlson fan het dak’ zijn een stuk betaalbaarder, maar kosten ook nog altijd zo’n twintig euro.

Tom Poes verzin een list: hoe kom je uit de houdgreep van het geld zonder dat dat ten koste gaat van het culturele aanbod dat ook nog eens ‘inclusief’ moet zijn. In een inclusieve stad zijn evenementen voor alle burgers toegankelijk en betaalbaar. Dat kan dat niet zonder dat de gemeente bijspringt. Ik stel om te beginnen voor om het lijstje ‘minimaregelingen’ uit te breiden met een ‘cultuur en evenementenpas’. Verder zou ik er alles aan doen om Leeuwarden ook voor de rest van Nederland aantrekkelijk te houden. Dat maakt het leuker en brengt ook nog eens extra geld in het laatje. Dat het kan in Leeuwarden is vorig jaar bewezen!

De provincie heeft alvast 6 miljoen euro opzij gelegd voor de erfenis van Culturele Hoofdstad. Met dat beginkapitaal kan Leeuwarden zijn eigen reuzen gaan bouwen, blockbusters contracteren en een mooi programma voor de komende jaren neerzetten.

Kees van Anken

Kees van Anken