Tweede (vakantie)woning nauwelijks oplossing voor krimpgebieden

(tekst: Kenniscentrum Recreatie)

Tweede woningen, kans voor krimpgebieden?

De komende jaren krijgen verschillende regio�s te maken met bevolkingskrimp. In sommige regio�s, zoals Noordoost-Groningen, Parkstad Limburg en Zeeuws-Vlaanderen daalt het aantal inwoners en huishoudens nu al.

Deze demografische ontwikkelingen hebben vooral invloed op de woningmarkt en de leefomgeving. Daling van het aantal huishoudens kan leiden tot leegstand en verpaupering. Daarnaast kampen veel krimpgebieden met vergrijzing en ontgroening waardoor de vraag naar het type woningen verandert.

Bestuurders krijgen hierdoor te maken met een transformatieopgave: van uitbreiden van de woningvoorraad naar verkleinen en veranderen. Een van de strategie�n die steeds vaker naar voren komt is toestaan dat reguliere woningen als tweede woning worden gebruikt. Om meer zicht te krijgen op de kansen van deze strategie verkende het Kenniscentrum Recreatie de tweede woningmarkt en de kansen die deze biedt in krimpregio�s.

Uit de verkenning blijkt dat de kansen – in de praktijk – beperkt zijn en verschillen per regio en binnen de regio. In de huidige krimpregio�s (Parkstad Limburg, Noordoost-Groningen en Zeeuws-Vlaanderen) zijn de kansen beperkt omdat het aanbod grotendeels niet tegemoet komt aan de vraag van tweede woningzoekers.

Huidige situatie

Er is een grote potenti�le markt voor tweede woningen. Vergeleken met andere landen heeft slechts een klein percentage (2%) van alle huishoudens in Nederland een tweede woning. Ook lijkt er meer vraag te komen naar deeltijdwoningen door nieuwe leefstijlen. Daarnaast is het door de lage huizenprijzen in krimpregio�s aantrekkelijk om daar een extra (vakantie)woning te kopen.

De ligging, grootte en kwaliteit van de woningen in krimpregio�s komt vaak niet overeen met de (hoge) eisen van de potenti�le tweede woningkoper. Tweede woningzoekenden met een recreatiemotief willen geen woning in een traditionele straat met huurwoningen of in stedelijke omgeving. Zij zoeken eerder een woning in een natuurlijke omgeving. Tweede woningzoekenden met een werkmotief zoeken niet in krimpregio�s want daar is geen werk.

Toekomst

Dat de kansen momenteel beperkt zijn, wil niet zeggen dat er in de toekomst geen kansen zijn voor tweede woningen in de huidige en toekomstige krimpregio�s. Er zijn wel degelijk mogelijkheden maar die bieden geen totaaloplossing voor de leefbaarheid. Voor recreatieve tweede woningen zijn er vooral kansen in regio�s die – toeristisch gezien – aantrekkelijk zijn of gemaakt kunnen worden. Parkstad Limburg is momenteel al bezig met het toeristisch aantrekkelijker maken van de regio. Ook zijn er kansen voor regio�s die met krimp te maken kunnen krijgen, zoals Drenthe, de Achterhoek, Twente en het Groene Hart. Belangrijk is dat bestuurders en ambtenaren die bezig zijn met beleidsvorming hier nu al aandacht aanbesteden.