Gemeenten begroten 5,8 procent meer lasten voor 2026
(tekst: CBS)
Gemeenten begroten 5,8 procent meer lasten voor 2026
• Gemeenten verwachten opnieuw hogere lasten dan een jaar eerder, maar de toename is minder sterk dan in de afgelopen drie jaar.
• Op alle beleidsterreinen nemen de lasten toe, vooral bij sociale taken.
• De ontvangsten uit gemeentelijke heffingen stijgen relatief het sterkst.
Nederlandse gemeenten hebben dit jaar 84,6 miljard euro aan lasten begroot voor 2026. Dat is 5,8 procent meer dan in de begrotingen voor 2025. Deze toename is kleiner dan in de drie jaren daarvoor. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van de gemeentebegrotingen van 2026.
Meestal liggen de begrote baten en de begrote lasten lager dan de gerealiseerde baten en lasten in de jaarrekeningen. Bij de baten is dit verschil meestal groter dan bij de lasten. In 2024, het meest recente jaar waarvoor het CBS jaarrekeningen heeft, gaven de Nederlandse gemeenten samen 80,9 miljard euro uit, terwijl de baten 82,9 miljard euro bedroegen.
Het exploitatiesaldo voor bestemming kwam daarmee uit op 2,0 miljard euro. Het exploitatiesaldo voor bestemming is het saldo van de totale baten en lasten, exclusief de toevoegingen en onttrekkingen aan het eigen vermogen. Het exploitatiesaldo voor bestemming is ook gelijk aan de groei van het eigen vermogen.
Hogere lasten voor alle beleidsterreinen, grootste stijging bij sociale taken
Op alle tien beleidsterreinen nemen de begrote lasten toe ten opzichte van de begroting voor 2025, vooral op het beleidsterrein Sociaal domein overig. Dit zijn onder andere kosten uit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), jeugdhulp, maatschappelijk werk, de aanpak van huiselijk geweld en vluchtelingenopvang. De begrote lasten op dit terrein stijgen van 20,5 miljard naar 22,1 miljard euro, een toename van 7,6 procent.
Ook voor inkomensregelingen en participatie nemen de begrote lasten toe, met 6,2 procent tot 14,2 miljard euro. Samen komen de totale begrote sociale uitgaven uit op 36,3 miljard euro, 42,9 procent van alle begrote lasten.
Opbrengsten uit gemeentelijke heffingen nemen meeste toe
Gemeenten begroten voor 2026 in totaal 83,5 miljard euro aan baten, 5,3 procent meer dan in 2025. De inkomsten van gemeenten bestaan uit: gemeentefondsuitkeringen, opbrengsten uit gemeentelijke heffingen en overige baten. Overige baten zijn onder andere specifieke Rijksuitkeringen, huren en pachten, boekwinsten bij de verkoop van aandelen, rente- en dividendopbrengsten en overdrachten van andere overheden dan het Rijk.
Voor 2026 begroten gemeenten 47,0 miljard euro aan baten uit het gemeentefonds, 15,3 miljard aan opbrengsten uit gemeentelijke heffingen en 21,2 miljard euro aan overige baten. De begrote baten uit de heffingsopbrengsten stijgen relatief het sterkst (6,5 procent). De baten uit het gemeentefonds nemen toe met 5,1 procent en de overige baten 5,0 procent.
Meer berichten
- Omrop heeft hulp nodig en zoekt een inspirerende creatief-strategisch adviseur
- Hilde Tjeerdema (D66) is goednieuwsshow zat – We zijn in therapie
- Eerste openbare expositie Gerrit Benner. De Oersoep
- Verviervoudiging diefstal uit auto in Leeuwarden
- Dit is een tweedehands boekenwinkel en dat boek is net uit. Niemand heeft het nog zo waardeloos gevonden, dat die het meteen na aankoop bij ons gebracht heeft.
- Dan liever de lucht in! 160 jaar uitbreidingsplan Romein
- Minimalistische éénakter Drama mei deade dichters
- Overheid wijst werknemers in Friesland op pensioen bij baanwissel of minder werken
- Woninghuur stijgt gemiddeld met 4,4 procent
- Aanpak criminele families moet op de schop
- Bied jongeren tegengewicht aan online geldwereld
- Nederlands gas behoort tot duurste van Europa – 48 cent van elke euro naar de staat
- Expositie kunst van 24 wijkbewoners uit de Hollanderwijk
- Hond kost in hele leven ongeveer 20.000 euro: ruim driekwart Nederlanders schat dat lager in
- Levensmiddelenclub: suikerbelasting duur en complex, gezondheidswinst onduidelijk
- Jongeren kunnen ideeën indienen voor activiteiten, evenementen of ontmoetingsplekken die zij graag in hun omgeving zien
- Andries Gaastra van Batavus naar Koga Miyata – In Japan had ik de werkwijze en de mentaliteit van de bevolking en de ondernemers bestudeerd
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verleent 255.000 euro aan restauratie Bonifatiustoren
- 1 op de 4 Nederlanders verstopt spullen voor bezoek uit schaamte voor de eigen woning
- Omzet horeca groeit door hogere prijzen – In de horeca is het vertrouwen het op een na laagst van alle onderscheiden bedrijfstakken
- 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
- Detailhandel zet bijna 3 procent meer om in juli
- Plichtsgetrouwe medewerker valt vaker uit als leidinggevende niet doorvraagt
- Economisch beeld minder negatief – Meer export, consumptie huishoudens en investeringen
- Freek van Tuinen: Ik heb altijd redelijk integer gehandeld en de waarheid nooit geweld aangedaan
- Naar wetenschappelijke bureaus wordt overduidelijk niet geluisterd – Afscheid van de 80-jarige Wiardi Beckman Stichting
- FNP stelt vragen over Vijverzathe Jelsum – We delen de zorgen die dorpsbelang Jelsum-Koarnjum heeft uitgesproken. Het rijksmonument Vijverzathe heeft onze aandacht
- SLIM zit wethouder achter de broek met Starterslening
- Toiletgebouw De Groene Ster vaker toegankelijk
- Bijna niemand weet dit: Brussel zoekt 100 jongeren met een mbo-diploma voor een traineeship bij de Europese Commissie
- We gaan slecht om met kwetsbare mensen
- Kopers en verkopers onvoldoende beschermd door vrijwillige makelaarsregels
- Aantal mensen met bijstand stijgt 3 jaar op rij, vooral onder jongeren
- Wij gaan er van uit dat u – als hoeder van de integriteit – in Tytsjerksteradiel orde op zaken stelt
- Opnieuw minder moorden, laagste aantal mannen vermoord in 30 jaar – Meeste in Rotterdam, minste in Friesland
- ‘Er is geen vrouw die deugt’ van Arthur Schopenhauer. Met dit boek en een glaasje wijn kom ik een eenzame zaterdagavond wel door, denk ik als ik naar huis loop.
- Boerenland- en kerkenpaden krijgen weer toekomst
- Experiment uit 1916 zet ruim een eeuw later ons denken over straatverlichting opnieuw op scherp
- Museum Dr8888 sterkste stijger Friese cultuurmerken – Bolwerk sterke daler
- Niko Hazelhoff: Ik spaar zelf geen postzegels. Ik spaar belastingzegels
