In de crisisjaren dertig van de vorige eeuw kende ook Leeuwarden werkgelegenheidsprojecten, zo leerde ik op de nieuwjaarsreceptie van Aed Levwerd eerder dit jaar. De Leeuwarder historische vereniging toonde beelden uit de oude doos in de business club van Cambuur vanwege het vijftigjarig bestaan van die voetbalclub. Het sportterrein alsmede het vlakbij gelegen Dr. Zamenhof park zijn het resultaat van werkgelegenheidsprojecten. Tot op de dag van vandaag hebben we daar profijt van. Tegenwoordig gaan we niet meer in de aarde spitten maar in de archieven. Onlangs op de voorpagina van de Leeuwarder Courant: ‘Fries erfgoed over vijf jaar digitaal te bekijken’, project biedt 111 mensen zeker een jaar werk.
Ik was aangenaam verrast met het oog op Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018. Als namelijk al die gegevens in de vorm van Linked Open Data worden aangeboden dan kun je daar hele leuke dingen mee doen. Helaas werd er niets vermeld over het eventuele gebruik van (industrie)standaarden. De provincie Friesland stelt als belangrijkste subsidieverstrekker wel de eis dat het project onder aanvoering van Tresoar banen oplevert, maar niet dat het archiefmateriaal zodanig wordt ontsloten dat ze echt open en vrij van rechten (lees: gratis) zijn.
In de USA en UK worden in rap tempo overheidsgegevens ontsloten volgens standaarden van het World Wide Web Consortium (W3C) met cryptische namen als Resource Description Framework (RDF). Nederland wil natuurlijk niet achterblijven en moedigt overheidsdienaren aan openbare data vrij van rechten te publiceren in welke vorm ze maar willen. Doet mij denken aan elektronisch factureren. De Deense overheid stelde het gebruik van een standaard genaamd Universal Business Language (UBL) verplicht voor zakendoen met de overheid en verstrekte een stukje open source software om facturen in dat formaat te kunnen insturen. In Nederland is de factuur vorm- en middelvrij verklaard, vooropgesteld dat de inhoud aan de wettelijke eisen voldoet mag je een factuur in elke vorm en langs elke denkbare weg versturen. In Denemarken genieten ze al jaren van een structurele kostenbesparing. In Nederland geen standaard, geen verplichting, geen gratis software en dus geen structurele kostenbesparing.
Digitalisering van het Friese culturele erfgoed kan van alles betekenen, als er geen (industrie)standaarden worden gebruikt kan niemand er iets mee.
Als lid van de Friese mienskip ben ik even op het Internet wezen neuzen naar een geschikte oplossing en kwam uit op een project van Europese origine genaamd Linked Media Framework, te vinden op https://code.google.com/p/lmf/
Open source software met een commercieel vriendelijke oplossing, wat wil je nog meer? Geschikte content. Van publiek gefinancierde instellingen als Tresoar mogen we verwachten dat die data vrij van rechten publiceren conform standaarden. Er is overigens geen enkele reden om het niet te doen.
Digitalisering van het Friese culturele erfgoed is een buitenkansje, ware het niet dat dat niet zoveel zegt in deze provincie. De organisatie belast met de uitvoering van Culturele Hoofdstad heeft de eerste buitenkansjes al om zeep geholpen. De kwestie is heel eenvoudig: gebruik je standaarden dan kunnen we tot in lengte van dagen langs digitale weg van dat erfgoed genieten, doe je dat niet dan kun je net zo goed de archieven niet digitaal ontsluiten. Gemakkelijker kan ik het niet maken.
