Thialf, het kan nooit uit – documentaire over Fries praatcircus

(tekst: persbericht)

Programma-informatie Fryslân DOK

7 juni 2013

Thialf, het kan nooit uit

Fryslân DOK op dinsdag 11 juni 2013

Deze weken is er landelijk een zware discussie gaande over Nieuw Thialf. Dat het bestaande Thialf altijd al onderwerp van discussie is geweest, is te zien in een documentaire over Thialf dat in 2010 is uitgezonden. De documentaire is nogmaals te zien op dinsdag 11 juni en het wordt duidelijk dat er eigenlijk nog niets veranderd is.

Toen in 1965 in Deventer een kunstijsbaan geopend werd, moesten de Friese schaatsers en schaatssters er met de bus heen om een keer in week een paar slagen te rijden. Dat vonden ze maar niets; zij wilden zelf een eigen kunstijsbaan hebben. De discussie over zo’n baan had in Fryslân toen al vier jaar geduurd. Uiteindelijk opende prinses Christina in 1967 Thialf aan de Pim Mulierlaan in Heerenveen. Maar dat Thialf heeft sindsdien twee kanten…

Een kant, die iedereen kent, is de gezellige ijsbaan als alternatief voor het ontbreken van natuurijs. Vanaf het begin bleek de baan voor zowel topsport als recreatiesport een topper te zijn. De naam werd internationaal bekend, toen er dertig- tot veertigduizend bezoekers voor de kampioenschappen naar Heerenveen kwamen. Dit was het gevolg van een weggedooid wereldkampioenschap in Davos, Zwitserland, dat overgeplaatst kon worden naar Thialf. En toen de baan overdekt werd, trok het oranjepubliek aan. De supportersgekte was geboren in Thialf.

Het andere beeld is dat van de mannen in keurige pakken die berekenen hoe het geld van de volgende, altijd weer noodzakelijke, verbouwing er moet komen. Thialf heeft altijd te kampen gehad met een geldtekort. Bijvoorbeeld toen directeur Rob Dros een dak op Thialf bedacht en er een grote renovatie kwam. In 1986 werd het overdekte Thialf geopend. Binnen een paar jaar stond Thialf weer eerste in de wereld qua tijden en met name qua toeschouwers. Maar in feite was de baan failliet. De schuldeisende bedrijven namen de ijsbaan over en slaagden erin om weer rendement te krijgen. Zij zagen echter nieuwe renovaties niet zitten en verkochten de baan, die in een stroomversnelling van BV’s terecht kwam. Een nieuwe renovatie bracht een nieuw faillissement en in 2003 namen de gemeente, Essent en Aegon de aandelen over. Via een zuinig beleid probeerden zij weer rendement te krijgen. En nu is dus een nieuw Thialf in zicht.

De twee kanten van Thialf kenmerken de historie van de ijsbaan. Sportieve successen in combinatie met financiële zorgen. Het zal altijd moeilijk blijven om een ijsbaan te exploiteren. De investering van de Provincie in Nieuw Thialf moet voor een nieuwe start zorgen. Misschien is het goed om nog eens in de historie te duiken en daar van te leren.

PARSEBERJOCHT – Programma-ynformaasje Fryslân DOK
7 juny 2013
Thialf, it kin noait út
Fryslân DOK op tiisdei 11 juny 2013

Dizze wiken is der lanlik in swiere diskusje geande oer Nij Thialf. Dat it besteande Thialf altyd al ûnderwerp fan diskusje west hat, is te sjen yn in dokumintêre oer Thialf dy’t yn 2010 útstjoerd is. De dokumintêre is nochris te sjen op tiisdei 11 juny en it wurdt dúdlik dat der eins noch neat feroare is.

Doe’t yn 1965 yn Deventer in keunstiisbaan iepene waard, moasten Fryske reedriders en reedrydsters dêr mei de bus hinne om ien kear yn ‘e wike in pear slachjes te riden. Dat paste harren alhiel net; sy woenen sels in eigen keunstiisbaan hawwe. De diskusje oer sa’n baan hie yn Fryslân doe al fjouwer jier duorre. Uteinlik iepene prinses Christina yn 1967 Thialf oan de Pim Mulierlaan op It Hearrenfean. Mar dat Thialf hat sûnt dy tiid twa kanten…

Ien kant, dy’t elkenien ken, is de gesellige iisbaan as alternatyf foar it ûntbrekken fan natueriis. Fan it begjin ôf oan blykte de baan foar sawol topsport as foar rekreative sport in topper te wêzen. De namme waard ynternasjonaal ferneamd, doe’t der tritich- oant fjirtichtûzen besikers foar de kampioenskippen nei It Hearrenfean kamen. Dat wie in gefolch fan in fuortteid wrâldkampioenskip yn Davos, Switserlân, dat oerpleatst wurde koe nei Thialf. Doe’t de baan oerdutsen waard, luts it oranjepublyk oan. De supportersgekte wie ûntstien yn Thialf.

It oare byld is dat fan de mannen yn kreaze pakken dy’t berekkenje hoe’t it jild fan de folgjende, altyd wer needsaaklike, ferbouwing der komme moat. Thialf hat altyd te krijen hân mei in jildtekoart. Bygelyks doe’t direkteur Rob Dros in dak op Thialf betocht en der in grutte renovaasje kaam. Yn 1986 waard it oerdutsen Thialf iepene. Binnen in pear jier stie Thialf wer earste yn de wrâld kwa tiden en benammen kwa taskôgers. Mar yn feite wie de baan fallyt. De skuldeaskjende bedriuwen namen de iisbaan oer en slaggen deryn om wer rindemint te krijen. Sy seagen lykwols nije renovaasjes net sitten en ferkochten de baan, dy’t dêrnei yn in streamfersnelling fan BV’s telâne kaam. In nije renovaasje brocht in nij fallisemint en yn 2003 namen de gemeente, Essent en Aegon de oandielen oer. Fia in sunich belied besochten sy wer rindemint te krijen. En no is dus in nij Thialf yn sicht.

De twa kanten fan Thialf tekenje de skiednis fan de iisbaan. Sportive suksessen yn kombinaasje mei finansjele soargen. It sil altyd dreech bliuwe om in iisbaan te eksploitearjen. De ynvestearring fan de Provinsje yn Nij Thialf moat foar in nije start soargje. Miskien is it goed om nochris yn de histoarje te dûken en dêr fan te learen.
Fryslân DOK – Thialf, it kin noait út
Tiisdei 11 juny om 17:10 oere en dêrnei fan 18:25 oere ôf alle oeren op Omrop Fryslân Televyzje.
Sneon 15 juny om 10:20 oere op Nederlân 2. Nochris te sjen op snein 16 juny om 15:30 oere op Nederlân 2.
___________________________________________________________________

cultuur middenstanders zakelijk