Ik heb hem in de raad gezegd: was lekker bij je kinderen gebleven als je dat zo mooi vond

Ook deze zomer weer enkele prachtige verhalen opgediept uit ons archief, februari 2016 – beeld: Roelof van der Schaaf

Het was wel een tikje merkwaardig: Jan van Olffen (74) de man die de PvdA de rug toekeerde als spreker bij de senioren van zijn oude partij. Vanmiddag sprak hij in Sonnenborgh over zijn nieuwe partij Verenigd Links en vooral over de Leeuwarder Onafhankelijke Senioren, de opvolger van de ouderenclub ANBO.

Van Olffen, 28 jaar raadslid voor de Leeuwarder PvdA en twee jaar voor Verenigd Links, stipte het zelf nog eens aan waarom hij zijn koers wijzigde: het gaat nu altijd over cijfers, terwijl we vroeger spraken over muziek, educatie en bijvoorbeeld het Project Mensen Zonder Werk. Cijfers daar heeft Van Olffen niet zoveel mee en dat komt, volgens hem, omdat hij weet hoe die dingen werken. Ze fluctueren nogal eens.

Een voorbeeld? ‘Bij het project Anders Aktieven vroegen we eens om 3000 euro. Dat was er niet. Het leek alsof de gemeente failliet zou gaan. Doodleuk kondigde de wethouder even later aan dat hij zijn begroting kon afsluiten met een overschot van 15 miljoen euro.’ Het was CDA-wethouder Krol die hiermee kwam aanzetten. ‘Ach, als het college een tegenvaller heeft hebben ze de volgende dag dekking gevonden. Als wij wat willen gaat meteen de stad failliet.’

Volgens Van Olffen komt de rekening te vaak te liggen bij dezelfde groep. De welgestelden delen de rekening uit aan de minder bedeelden. ‘Als de tabellen maar kloppen’, aldus het tegenwoordige raadslid van Verenigd Links (één zetel). ‘Dat mensen zo gepakt worden in hun zwakte kun je niet accepteren.’

Van Olffen mist zijn maatje Mohammed Benmhammed. Samen trokken ze voor de PvdA op als Ombudsteam. Nu opereren ze individueel. Jan voor Verenigd Links en Mohammed voor zichzelf. Over de PvdA wilde hij eigenlijk niet zoveel vertellen, niet chic. Maar toch ‘als het goed ging hoorde je nooit wat, alleen wanneer je fouten maakte’ en ‘wat heb je fout gedaan als zelfs Wiegel het voor je op neemt?’

Van Olffen’s motivatie is nog altijd ongebroken. Dat komt door zijn meer dan sobere opvoeding in het Amsterdamse Tuindorp Oostzaan. Het pensioentje van twee gulden dat hij samen met zijn ziekelijke moeder ophaalde werd opgemaakt bij de Hema aan ranja en een slagroomsoes. Pensioen, cijfers, begrotingen, rekenen? Ach.

In het ombudswerk, daar kom je het echte leven tegen. Het persoonsgebondenbudget (PGB), praat Van Olffen er niet van. Er zijn er bij die vijf hulpverleners over de vloer hebben (terwijl we dit nu juist zouden bestrijden). ‘We hebben dat laatst eens opgeteld en dan kom je voor zo’n gezin op 100.000 euro per jaar aan kosten. Dat wij niet in staat zijn een deugdelijk systeem te bedenken!’ Het zijn de gezinnen waar de enveloppes niet meer worden opengemaakt. De ontvangers zijn beu van alle onheilstijdingen. Inmiddels lopen de kosten daardoor op. ‘Een rekening van 120 euro is dan na enige maanden plotseling 1200 euro.’

Het zijn deze zaken waarvan Jan van Olffen vindt dat er door veel partijen te luchtig over wordt gedaan. Ook door zijn voormalige PvdA. Maar ook door een partij als het CDA waar je anders zou verwachten. Deze week had Van Olffen zich nog kwaad gemaakt op CDA-fractieleider Friso Douwstra. Ik zeg het maar zoals het is, zegt hij. ‘Die Douwstra kwam met een verhaal dat het helemaal niet zo erg was om werkloos te zijn. Zelf had hij ook een half jaartje zonder werk gezeten. Kon hij mooi met de kinderen wandelen. Ik erger mij daaraan. Niet iedereen heeft, zoals Douwstra, een schoonpapa die hem van advies dient en hem uit de wind houdt. Ik heb hem in de raad gezegd: was lekker bij je kinderen gebleven als je dat zo mooi vond.’ De ergernis bij Van Olffen is groot over zoveel onbegrip. ‘Als je werkloos bent en in de schuldsanering zit dan kun je je eigen hoed niet meer opzetten. Ik ken mensen die drie keer per dag pannenkoekjes eten om geld uit te sparen voor een cadeautje voor hun kleinkinderen.’

De eenmanspartij Verenigd Links is te klein om de raad goed te kunnen controleren. Hij concentreert zich, met zijn steunfractie waarin Addy Stoker, vooral op het sociaal beleid. ‘De cijfers? We weten hoe dat gaat. Het gaat ons vooral om mensen.’

PvdA Verenigd Links