IJzerhandel Postma aan de Voorsteek stopt na negentig jaar

Foto: Simon van der Woude

IJzerhandel Postma aan de Voorstreek stopt. Marcel Postma laat weten dat de winkel nog enkele maanden door zal gaan om de voorraden te verkopen. De beslissing om te stoppen is enkele maanden geleden genomen, aldus Postma. Verder wil hij er weinig ruchtbaarheid aan geven. De iconische ijzerwinkel is negentig jaar oud en sinds de opening in 1936 aan de Voorstreek gevestigd.

Hier het aanbod bij ABO makelaars

=========================

Ook in deze zomer weer enkele prachtige verhalen opgediept uit ons archief; november 2019

‘Soms komen klanten hier met een elders gekochte bankschroef die als een Bastognekoekje is gebroken. Dan kijkt men verbaasd en vraagt: hoe kan dit?’ Eigenlijk verbaast Gerard Postma van IJzerhandel Postma (sinds 1936) zich nergens meer over. ‘Hoe dat kan? De ene staalsoort is de andere niet.’

In het kantoortje achter in de winkel, met een fraai overzicht over het gehele assortiment, toont Postma een steeksleutel (‘ook niet van ons’) die doet denken aan de kunsten van Uri Geller, de Israëlische mentalist die met het buigen van lepels en vorken velen versteld deed staan. Van de sleutel die Gerard Postma toont, heeft de ene helft een bijzondere vorm aangenomen. Er valt in ieder geval niet meer mee te werken. Postma wil er maar mee zeggen dat het niet altijd kwaliteit betreft als er kwaliteit op staat. ‘Dit is gewoon door iemand met de hand verbogen. Onvoorstelbaar! Dit mag bij een goed product niet voorkomen.’

De mannen van Postma (Gerard, Jan en Marcel) worden niet warm of koud van de vragen die hen worden voorgelegd. Ze kennen hun apparatuur en weten precies waarvoor die gebruikt moet worden. Dat is bij de klant nog wel eens anders. Ook zullen ze niet snel om een bonnetje vragen wanneer onverhoopt een product het net na de garantieperiode laat afweten. ‘Dat kan gebeuren. Als de kassabon er niet is, dan gaan wij het voor onze klanten niet extra moeilijk maken.’ We zijn het internet niet, waar de grote exploitanten van webshops het minste of geringste verzuim aangrijpen om schade niet te hoeven vergoeden. ‘Dat kun je in een winkel zoals wij die hebben je nauwelijks voorstellen.’ De waardering voor de winkelmannen aan de Voorstreek uit zich in vele gedaanten. Er zijn zelfs klanten die uitgebreid hun voeten vegen wanneer ze de winkel betreden. ‘Die zeggen: het is hier zo schoon.’

Gerard Postma schept er nog altijd genoegen in om kapotte, liefst elektrische, apparatuur te herstellen. In het kantoortje ligt een bruine Black&Decker-boormachine. Bij het beschouwen van dit antieke exemplaar krullen de mondhoeken van Gerard omhoog. De winkelman heeft het gefikst om het prachtige exemplaar aan de praat te krijgen. Postma: ‘Zo’n machine heeft een stalen huls, dat wordt helemaal niet meer verkocht. Dat mag niet eens, te gevaarlijk. Wegens kans op elektrocutie. Maar de eigenaar kon hier maar moeilijk afstand van doen. Het ding is vijfenvijftig jaar oud! Ach, dan repareren we het toch?’ Mensen hechten soms aan hun machine. ‘Ze kennen het geluid, hoe die zaagt of boort en hoe hij hanteert. Daar willen ze als het niet echt hoeft geen afstand van doen. Als het gerepareerd kan worden, dan maken ze die keuze.’

Soms wordt Gerard Postma materiaal aangeboden door de buurman van de eigenaar. Die heeft dan een apparaat geleend en gebruikt, waarna het ding defect raakte. Leiden in last. Wat nu? ‘Ja, voor je het weet, heb je ruzie om uitgeleend spul. Of ik het maar wil repareren zonder de eigenaar hierover te informeren. Dat doen we dan. De eigenaar weet van niks, een buurman is opgelucht. De lener ging, in dit geval, overigens de deur uit met een nieuwe machine. Die leent voorlopig niet meer. Veel te gevaarlijk! Zo gaan die dingen. Mensen kennen de beperkingen van de apparaten vaak niet.’

De ijzerzaak blijkt zelfs dienst te doen als ruimte om even stoom af te blazen. Dan zijn er onverkwikkelijke zaken voorgevallen tussen echtelieden die een meningsverschil uitvechten over een klus of over hoe snel die kan worden uitgevoerd. Gerard Postma onverstoorbaar: ‘Dan is er discussie met de vrouw des huizes en besluit de man om dan maar even een bakje koffie bij de jongens van Postma te drinken.’ Glimlach van oor tot oor. ‘Ach, dat kan hier.’

De mannen verheugen zich alweer op het schaats- en slijpseizoen. Marcel: ‘De ijsbanen zijn weer geopend en de hal is vooral bij de jeugd zeer populair. Via onze webshop Postma.frl verkopen we iedere dag schaatsen.’ Gerard: ‘Wij slijpen met de hand. Slijpen luistert nauw. Topschaatsers zoals Sven Kramer slijpen hun schaatsen zelf. Wij werken juist niet met rondingsmachines, maar kunnen de ijzers handmatig perfect scherpen. Daar ben je zo een kwartiertje mee bezig.’ Met een goed paar schaatsen en consequent onderhoud kan je bezit nog jaren mee. ‘Supermarkten verkopen de verkeerde schaatsen: hockey- en kunstschaatsen. Daar kun je op de Friese banen maar moeilijk mee uit de voeten. En, ik noem het maar weer, kijk naar de staalsoort. Wat de Chinezen allemaal in hun hoogovens gooien? Oude, verroeste fietsen? Ik weet het niet, maar het ene staal is het andere niet.’

Andries Veldman

foto: Simon van der Woude

===============================

(januari 2015)

IJzerhandel Postma aan de Voorstreek

‘Onoordeelkundig gebruik zorgt voor de meeste mankementen’

‘Hij is stuk.’ Marcel Postma pakt de slijpschijf van de twee studenten die voor zijn toonbank staan. Hij ziet onmiddellijk wat er aan de hand is en monteert een nieuwe schijf. Zijn gratis advies: gebruik het apparaat waarvoor het is bedoeld. Kosten? Niks. ‘Neem maar mee.’

IJzerhandel Postma aan de Voorstreek in Leeuwarden, van de broers Gerard en Jan Postma, en Jans’ zoon Marcel, floreert. De aanval van de bouwmarkten is met succes afgeslagen. Daarna kwam het internet en dit fenomeen is door de zaak, die al sinds 1936 bestaat, omarmd. ‘We hebben gewoon geen gekke dingen gedaan maar geïnvesteerd in kennis en service’, zegt Gerard in zijn kantoor met uitzicht op honderden technische artikelen.

Gerrit en Jantje, de ouders van Gerard en Jan, startten in de Hoeksterstraat. In 1953 verhuisden ze het winkeldeel naar de Voorstreek. De grote beukenhouten ladenkast met 599 laatjes die bij de opening werd getimmerd, doet nog altijd dienst. ‘Noem zwenkwielen en Gerard presenteert er twintig soorten. Noem windhaakjes en Jan laat er vijftien zien in vele diktes en maten’, noteerde Liwwadders in februari 1999. En zo is het nog altijd in de bijzondere ijzerzaak van Postma.

Toch is er het een en ander veranderd. Bijna de helft van de omzet wordt nu via het internet besteld. Gerard blijkt de technicus van het trio die al snel het internet in de vingers kreeg. ‘Ik heb mij altijd voor techniek geïnteresseerd. Treintjes? Auto’s? Vliegtuigen? Computers? Al in de tijd van de Commodore en MS-DOS, nu twintig jaar geleden, heb ik mij hierin verdiept. Die kennis komt me bij de bouw van een webshop van pas. Ook als er weer een programma-update wordt aangeboden, die veranderingen zijn weleens vervelend, dan zoek ik uit wat er moet gebeuren. Soms informeer ik bij mijn oude computerclubgenoten hoe een en ander moet worden geïnstalleerd. Even knutselen, soms even piekeren en altijd vind ik een oplossing.’

De interesse voor techniek gaat bij Gerard Postma ver. Ontwaart hij op vakantie in Berlijn op een grote loods de letters RR in een logo, dan wordt hij warm. ‘Het was een enorme hal en aan de buitenkant was er niets te zien behalve dan die bekende letters van Rolls Royce. Ja, dan moet ik een poging ondernemen om even binnen te kijken.’ Het lukte. Tegen alle officiële regels en voorschriften in werd er een rondleiding georganiseerd. Net zoals het lukte in Emden, waar Postma de allernieuwste VW Passat onder ogen kreeg die met flitsende robots in elkaar werd gezet. ‘Het was de nieuwste Passat. Geheim, natuurlijk. De auto moet hier nog verschijnen. Prachtig om te zien hoe die robots in seconden de materialen bevestigden.’

Ook aan de Voorstreek gaat zijn passie ver. Onder het kantoor dat uitzicht biedt over de winkel is de reparatieafdeling gevestigd. Gerard laat een middagje winkelen met zijn vrouw er graag voor schieten om klanten de helpende hand te bieden. ‘Komt er iemand binnen die informeert of ik een grasmaaimachine, een die op benzine rijdt, kan repareren. Dan beginnen mijn vingers al te jeuken.’ Voor een reparatieprijs die in geen verhouding staat met de geleverde prestatie is de dame die met de maaier in de sloot reed weer geholpen. ‘Dat ding moest helemaal uit elkaar. Zuigers, noem maar op; alles heb ik uit elkaar gehaald. Het is voor mij ook een beetje een sport om het voor elkaar te krijgen.’

Sinds een jaar of vijf is de webshop van IJzerhandel Postma een serieuze loot aan de boom. ‘Daarvoor gebruikten we de site niet anders dan een visitekaartje. Later ontdekten we dat, ondanks het grote aanbod van sites, er veel meer mee was te doen. Nu stellen we pakketaanbiedingen samen. In overleg met onze leveranciers, we zijn onafhankelijk van brancheorganisaties en kunnen als een van de weinigen geheel zelfstandig inkopen, presenteren we een goede prijs.’ Marcel Postma voegde talloze zoektermen aan hun adres toe die vrijwel automatisch via Google naar de Voorstreek leiden. ‘Als een klant gaat zoeken op ‘afkortzaagmachine’ dan komt hij al snel bij ons terecht.’ Dan is het bestellen en betalen en vervolgens aan de Voorstreek inpakken en verzenden. Elke dag gaan er bestellingen de deur uit. ‘Deze week nog een kolomboormachine naar Noorwegen en iets voor een camping naar Frankrijk.’ De Postma’s denken dat de uitstraling van een zaak die al sinds 1936 bestaat vertrouwen inboezemt bij de klant, ook als die in het buitenland woont.

De serviceverlening is bij IJzerhandel Postma geen loos begrip. ‘Wij doen niet moeilijk wanneer onze klant langskomt met een kapot apparaat en de garantietijd is net verlopen. Dan vragen we niet om het aankoopbonnetje. Als het apparaat nog in de tas zit, dan weten wij vaak al wat er aan mankeert. Onoordeelkundig gebruik zorgt voor de meeste mankementen. Ook apparatuur dat wordt uitgeleend komt die periode vaak niet ongeschonden door.’ De Leeuwarder studenten weten Postma goed te vinden en anders hun ouders wel. Marcel Postma: ‘Vader legt dan het probleem bij ons op tafel: “Zoon wil een tv aan de muur.” Dan vragen wij: hoe zwaar is die tv, aan wat voor soort muur moet die komen te hangen?’

Andries Veldman