Eric Steenbergen overgenomen door Barbara en Anton Zantman (video)

Eric Steenbergen stapt na decennia uit de detailhandel. Op 1 mei volgend jaar sluit hij de deur van zijn winkel aan de Nieuwestad, de zaak die in Friesland jarenlang toonaangevend was op het gebied van design. Het bedrijf Eric Steenbergen blijft bestaan en wordt per 1 februari overgenomen Barbara en Anton Zantman. Zij zullen echter verhuizen naar een nieuw pand aan de Kleine Kerkstraat. Wat gaat Steenbergen zelf doen? �Lekker fietsen, een jaar niks doen en daarna zien we wel weer eens verder. Mogelijk ga ik jonge, startende ondernemers begeleiden om hen te laten inzien dat het niet altijd om geld draait in de wereld. Voor de moderne ondernemer zou geld een middel moeten zijn en geen doel op zich. Helaas zie ik in de praktijk vaak het omgekeerde.�

(artikel uit stadsblad Liwwadders januari 2004)

Detaillist Eric Steenbergen

�Mooi? Lelijk? Wie bepaalt dat?�

Adverteren doet hij niet meer. En waarom zou hij ook, de naam Eric Steenbergen is in Leeuwarden en omstreken immers al decennia een begrip? De design- en interieurwinkel aan de Nieuwestad is voor sommige Leeuwarders een tweede thuis, anderen lopen liever met versnelde pas aan �die dure zaak� voorbij. �Ik merk dat mensen soms een beetje tegen mij opkijken�, lacht Steenbergen (57). �Waarom weet ik niet, maar ik zie ze denken: dat is die man van die dure winkel waar je de handen op de rug moet houden. Onzin natuurlijk. Wij zijn geen vitrinewinkel, wij verkopen gewoon gebruiksvoorwerpen. Die zijn weliswaar kunstig in ontwerp, bijzonder gemaakt en kwalitatief sterk, maar het zijn en blijven gebruiksvoorwerpen.�

In de jaren dertig was Alie Steenbergen verkoopster bij V&D. Haar man Gerrit zat op zee, maar raakte door de recessie werkeloos. Uit pure nood begon het echtpaar een winkeltje aan de Nieuwestad. �Het Luxe Huis aan de Nieuwestad werd midden jaren dertig geopend�, vertelt Steenbergen. �Mijn ouders verkochten vooral klassiek glas, bestek, tin, tassen en wat sieraden. Toen ik in 1970 de winkel overnam ben ik een heel andere, eigen koers gaan varen. Dat klassieke spul paste helemaal niet bij mij en ik wilde eigenlijk alleen spullen verkopen die ik zelf mooi vond. Dat is trouwens altijd mijn insteek gebleven: niet mikken op doelgroepen, maar op klanten met dezelfde smaak.� Welke smaak hebben Leeuwarders? �Het is clich�, maar Friezen zijn nuchter. Ze houden daarom niet van bonte en overdonderende ontwerpen, zoals bijvoorbeeld van Starck of Alessi. Veel van mijn klanten kiezen heel bewust voor vormgeving uit Scandinavi� met rustige kleuren en strakke lijnen.� Ergert Steenbergen zich wel eens aan de smaak van anderen? �Nee, ik verbaas me wel eens, maar ik zal de smaak van een ander nooit negatief benaderen. Aan winkeliers die dat wel doen heb ik dan ook een enorme hekel. Ik bedoel, zelfs kitsch zoals een Royal Albert-servies kan mooi zijn. Zolang het maar authentiek is. Verschillende stijlen zijn bovendien prima te combineren. Strak, industrieel design kan bijvoorbeeld uitstekend harmoni�ren met antieke meubelen. Dat zie je tegenwoordig trouwens ook in de binnenstad van Leeuwarden: prachtige oude gebouwen met strak vormgegeven straatmeubilair.�

Steenbergen laat zijn blik door zijn winkel gaan. �Veel middenstanders zijn onzeker over hun inkoop�, zegt hij. �V&D is daar een goed voorbeeld van: dat is vlees noch vis en bovendien een log warenhuis waarvan de opzet is ingehaald door specialisten. De Hema doet het wat dat betreft stukken beter. Hema heeft namelijk een eigen smoel en dat komt vooral omdat ze consequent gebruik maken van jonge ontwerpers die het assortiment een rode draad geven. In mijn jeugd kwam je liever niet bij de Hema. Als je daar werd gezien, dan was het niet best. Maar tegenwoordig kun je dat rustig doen. Niks aan de hand.� Steenbergen, die de winkel runt met zijn vrouw Froukje, noemt zichzelf liever geen middenstander of ondernemer. �Mensen waar ik zaken mee doe spreken vaak in termen van �omzetvolumes� en �verkooppunten�. En of het niet eens tijd wordt voor een �shop-in-shopconcept�.� Steenbergen schudt zijn hoofd. �Ik ben een detaillist in de ambachtelijke zin van het woord. Dat wil zeggen dat ik ook stofzuig en op zaterdag de ramen lap.�

Waar Steenbergen voor staat is tegenwoordig glashelder. Minder bekend is echter dat hij vroeger ook producten verkocht als shampoo en jam. �Zo rond 1970 nam ik de winkel over, ik was begin twintig en wilde het bedrijf meteen een stuk spannender maken. Inkopen deed ik heel impulsief, op het gevoel. Als ik ergens handel in zag, dan kocht ik dat. Zo heb ik hier ook wel luxe jam, pannen en textiel verkocht. Zelfs vouwfietsen, toen die voor het eerst op de markt kwamen. Met de verkoop ging ik dan door tot een andere winkelier er een specialisme van maakte.� Een middenstander waar Steenbergen altijd veel respect voor had, was schoenenverkoper Ket aan de Nieuwestad, nu Megapool. �Een topbedrijf was dat, zo stipt en gedreven als die man met zijn vak bezig was, geweldig. Wat ik ook heel mooi vond, was de gevel van Ket, die ooit werd ontworpen door de beroemde architect Gerrit Rietveld. Zonde dat die gevel later zomaar is gesloopt. Onze gevel is overigens bedacht door de Friese architect Gunnar Daan. Het was zijn eerste ontwerp voor een winkelpui, ik meen in 1978. Toen ook is de naam Luxe Huis vervangen door mijn naam.�

Nederlanders houden van gezelligheid. �De meeste woningen staan daarom vol met �rommeltjes� en dat vindt men dan gezellig. Ik noem het onrust zonder logica�, zegt Steenbergen. �Sfeer is voor mij vooral rust en evenwicht. Mijn eigen interieur valt daarom onder de noemer �leefbaar minimalisme�. Al twaalf jaar heb ik er niets aan veranderd. Mensen die een klassiek interieur gewend zijn, en dat zijn er nog steeds vrij veel, vinden zo�n interieur meestal kil, maar het is vooral ook een kwestie van wennen. �Ja, maar die moderne dingen zijn zo duur�, wordt ook vaak gezegd. Nou valt dat naar mijn mening wel mee en bovendien heb je dan wel iets bijzonders. En ik heb liever ��n bijzonder en mooi object in huis, dan tien keer rommel.� Om thuis een prettige sfeer te cre�ren is vaak helemaal geen zak geld nodig. �Neem bijvoorbeeld verlichting. Die is heel bepalend voor de sfeer in een woning, maar vrij veel mensen hebben werkelijk geen idee hoe ze daar mee om moeten gaan. Ze hebben overal lampen, maar geen goed licht. Soms vraagt een klant of ik niet even langs kan komen om de �lichtproblematiek� ter plaatse te beoordelen. Vaak hoef ik dan alleen maar wat lampen heen en weer te schuiven om een veel beter resultaat te krijgen.� Toch wordt Steenbergen in zijn winkel meestal omringd door mensen die wel kijk op wonen hebben. �Ik heb een grote groep vaste klanten, waarvan veel al sinds de jaren zeventig met mij zijn meegegroeid. Heel af en toe krijg ik nog wel eens op mijn kop. Dan komt er een ouder iemand de zaak binnen en die zegt dan verrast: �Ach nee! Vroeger was dit zo�n mooie winkel�.�