Eric Hoekstra: zijn vrouwen uit het Noorden lelijker?

Deze zomer een aantal interviews en columns die eerder op deze site te lezen waren. Vandaag Eric Hoekstra met Zijn vrouwen uit het Noorden lelijker? (januari 2008)

Boekbespreking ‘Echt mooi. Vrouwen over schoonheid en innerlijke kracht’.

Een ijzersterke formule, dat moet gezegd: interviews met 17 vrouwen allemaal rond hetzelfde thema van uiterlijke schoonheid en het vrouw-zijn anno nu. Elk interview wordt voorafgegaan door een zwart-wit foto van Elske Riemersma en een voorwoordje van samensteller Wieke de Haan.

Het boek is echt mooi vormgegeven. De zwart-wit fotos, in het boek en op de omslag, geven het boek een nostalgische uitstraling die past bij de overwegend oudere vrouwen. Vormgevingsexperts vertellen mij dat nostalische uitstraling momenteel in de mode is. De fotos op de omslag worden esthetisch ferfraaid door een zacht-witte achtergrond, met daarin het woord ‘mooi’ in grote roodkoperkleurige letters afgedrukt. Het boek voelt glad en zacht tegen de huid van mijn vingers. Kortom, het ziet er goed uit en het voelt lekker!

Het is een ijzersterke formule: 17 interviews losjes rond een thema. Het geeft een goed beeld van de oudere autochthone vrouw in Nederland, al dan niet beroemd. Niettemin enkele kritische kanttekeningen.

Het wekt irritatie dat de oudere vrouw opvallend vaak bepaalde clich�’s herhaalt van het type ‘ware schoonheid zit van binnen’, ‘uiterlijk is niet belangrijk / hoort niet belangrijk te zijn’. ‘het gaat om de inhoud’, ‘ik ben een mensen-mens’, ‘plastische chirirgie slecht’. Grrr. Als je dat 10 x gehoord hebt, ga je verlangen naar tegenspraak.

Ik miste de tegenspraak in het boek. Ik had wel eens een vrouw willen horen, die wel voor plastische chirirgie heeft gekozen. Wat zijn haar beweegredenen? Voelt ze zich gelukkiger? Is ze een domkopje?

Een ander clich� is dat make-up onecht is. Ik denk dan: kleren zijn ook onecht, maar die zijn ook onderdeel van jezelf. Het slechte zit ‘m niet in de make-up of de chirurgie, maar in het feit dat de vrouw als een slaafs kuddedier achter de waan van de dag op het gebied van make-up of chirirgie aanrent: zoals bij de onvoorstelbare vagina-correcties het geval is. Onheilige alliantie van kapitalisme en kuddedier.

Maar chirurgie, mits veilig en zelfgekozen, biedt fantastische kansen voor zelfexpressie. En heel veel vrouwen brengen onschuldige ‘correcties’ aan (borst of neus kleiner maken) waar ze zich beter bij voelen. De vagina-correcties zijn een uitwas, niet de norm. Het lichaam is je eigen kunstwerk. Maak er wat moois van, zou ik zeggen.

Het boek heeft een sterk PvdA-karakter: naast Anita Andriessen is iemand als Lutz Jacobi eigenlijk overbodig. Ik miste de Rechtse Vrouw in dit boek. Maar dankzij datzelfde PvdA-karakter kon men natuurlijk wel Minister Plasterk strikken, aan wie het boek is aangeboden.

Over Lutz Jacobi gesproken, deze politica geeft in haar interview blijk van schrijnende onwetendheid ten aanzien van Internet. Ze zegt dat er teveel aandacht is voor ‘onbetamelijke grove uitspraken’ en noemt als voorbeelden: weblogs, Google, geenstijl.

Ten eerste zijn de meeste weblogs heel netjes; de nuance is bij Jacobi dus ver te zoeken. Dat ze Google noemt is een lachertje. Op Google staat niks: Google is een zoekmachine, te vergelijken met de kaartenbak in een bibliotheek die je vertelt waar de boeken te vinden zijn. Welk een onwetendheid!

En wat geen.stijl betreft, dat is een satirisch weblog en satire is nu eenmaal een spel met het verstand en de emoties. Geenstijl besteedde onlangs, in het voetspoor van de Telegraaf, aandacht aan de schoonheid van de gehandicapte vrouw, maar dat terzijde …

En dan nu de hamvraag: wordt dit boek een succes in de Randstad. Samenstelster Wieke de Haan noemt haar boek bescheiden ‘bijna een manifest, een verovering van het platteland op de Randstad’. Ze komt met de ongeloofwaardige redenering ‘vrouwen uit het noorden zijn anders’. (Niet zozeer anders, zou ik zeggen, als wel lelijker … nee nee, dat was een grapje!)

Maar serieus nu, dit boek wordt geen succes in de Randstad, omdat er geen vrouwen uit de Randstad in staan. Alles in dit boek klopt verder om er een bestseller van te maken: de oudere welgestelde doelgoep, de sterke formule, het doorsnee-karakter van de meningen, de fraaie vormgeving. Maar om van dit boek een succes te maken had er een mix van machtige en onbekende vrouwen uit de Randstad geinterviewd moeten worden.

Voor vrouwen uit het Noorden is dit boek echter een aanrader.

Eric Hoekstra, ex-feminist te Leeuwarden