Havenmeester: lozingsverbod is papieren tijger uit Den Haag (video)

Het lozingsverbod voor de pleziervaart is een papieren tijger, bedacht in Den Haag. Dat stelt Ruurd Jorritsma, havenmeester van de Nieuwe Leeuwarder Jachthaven. �Het verbod is een goede zaak, maar de overtreding moet op heterdaad worden geconstateerd, iets dat nagenoeg onmogelijk is.�

Het lozingsverbod bepaalt dat watersporters sinds 1 januari dit jaar geen toilet- en spoelwater meer mogen lozen. De vaartuigen moeten zijn voorzien van een vuilwatertank en deze regelmatig laten leegzuigen. De Nieuwe Leeuwarder Jachthaven beschikt al tien jaar over zo�n afzuiging, die loost op het riool. Van de voorziening maken tot nu toe echter slechts enkele boten per jaar gebruik.

Jorritsma (met zijn hondje Morris) over de stand van zaken in zijn jachthaven en over het lozingsverbod:

http://www.nieuweleeuwarderjachthaven.nl

———————————
(artikel uit stadsblad Liwwadders, juni 2002)

De mensen van de Nieuwe Leeuwarder Jachthaven

�Geen kapitalisten met kapsones�

De Nieuwe Leeuwarder Jachthaven werd aangelegd in het begin van de jaren vijftig. Het project werd meteen groot opzet, zo groot zelfs dat de haven in ��n klap de grootste overdekte jachthaven van West-Europa werd. Met dat gegeven koketteert de haven nog steeds, maar het is onduidelijk of dat feit nog steeds op waarheid berust. Zeker is dat het complex de thuishaven is van maar liefst 600 bootjesgekke Liwwadders. De sfeer is er gemoedelijk en de mensen zijn goed gemutst, want: varen is een feest!

In zijn Flying Junior was Ruurd Jorritsma gelukkig. �Ik was een jaar of vijftien toen ik in zo�n bootje leerde zeilen. Hele dagen was ik op de Grote Wielen te vinden. Prachtig vond ik dat.� Sindsdien is Jorritsma (36) een bootjesmens in hart en nieren. Later maakte hij van zijn liefde voor het water zelfs zijn beroep. �Voordat ik in 1998 havenmeester werd van de Nieuwe Leeuwarder Jachthaven, werkte ik onder meer bij jachtverhuurbedrijf Vetus Rentaboot in Koudum. Weet je, het leuke van werken met bootjesmensen is dat ze altijd goed gemutst zijn. Er zitten natuurlijk ook wel eens zeikers tussen, maar meestal zijn het aardige mensen zonder kapsones.� In de haven is plaats voor een kleine 500 ligplaatshouders, een stuk of twintig passanten en er zijn nog eens 100 ligplaatsen in de schiphuizen van de zelfstandige Leeuwarder Watersport Vereniging.

De haven werd vanaf 1954 aangelegd in het kader van een werkgelegenheidsproject. �En we zijn nog steeds sociaal, want de jachthaven is zeker geen commercieel bedrijf. We willen onze bezoekers geen geld uit de zakken kloppen en proberen daarom de kosten zo laag mogelijk te houden�, zegt havenmeester Jorritsma, terwijl hij de motorboot van een Duits echtpaar voorziet van een voorraadje diesel. �Het heeft ook met de ligging te maken, maar vergeleken met de tarieven in Grou en Terhorne scheelt het de helft.� Op de jachthaven kunnen bezoekers toeristische informatie krijgen, tanken, gasflessen kopen, een fiets huren en gebruik maken van de douches en toiletten. Luxe voorzieningen zijn er echter niet. �Het water staat hier centraal en de haven moet geen attractiepark worden. We zitten wel eens te denken aan een restaurant of zo, maar daarvan zijn de exploitatiekosten waarschijnlijk te hoog. Wat we eerst willen is een groot nieuw schiphuis met aparte boxen. Voor kleine boten hebben we nog wel ligplaatsen, maar vooral de grote jongens, vanaf een meter of tien, kunnen we niet meer kwijt. Daar is een wachtlijst voor.�

�De gemeente moet wat doen!�

De laatste tijd krijgt de jachthaven steeds meer passanten die niet meer met hun boot bij de Prinsentuin willen liggen. �Dat heeft te maken met vandalisme en diefstal�, zegt Jorritsma. �Vooral �s nachts is het daar raak; boten worden losgegooid of vernield, zwemtrappen gestolen en mensen worden bedreigd. En dat is doodzonde want de Prinsentuin is ��n van de mooiste havens van Nederland. Ik heb gehoord dat mensen die bij de politie klagen, worden doorverwezen naar de gemeente en dat die dan zegt: schrijf maar een brief. Maar ze moeten er echt wat aan doen.� Op het terrein van de Nieuwe Leeuwarder Jachthaven gebeurt volgens Jorritsma ook wel eens wat vervelends. �Maar dat zijn echt heel sporadische incidenten. We liggen hier natuurlijk meer aan het voeteneind van de stad. Bovendien hebben we het terrein afgesloten met slagbomen en hekken. Veel bezoekers van de haven kennen elkaar en dus is de sociale controle best groot. Verder hou ik als havenmeester natuurlijk een oogje in het zeil, net als mijn collega�s Jaap Zwerver en Egbert van der Meer.�

Als hij even tijd heeft gaat Jorritsma zelf ook het water op. Zijn Impala zeilboot heet Miss Inger, vernoemd naar zijn dochter. �Vooral het sportelement van zeilen is leuk. Hier in de haven zie je echter nauwelijks zeilboten. Ik geloof dat er nu vijftien liggen tussen honderden motorboten.� Volgens Jorritsma heeft Leeuwarden de potentie om een echte waterstad te worden. �Maar dan moet er nog wel het een en ander gebeuren. Ten eerste mag van mij het bruggeld meteen worden afgeschaft. Verder vindt ik dat de vaarroutes om Leeuwarden binnen te komen veel aantrekkelijker moeten. De meeste bootjesmensen komen vanuit het zuiden naar Leeuwarden. Het eerste dat ze van Leeuwarden zien is industrieterrein de Schenkenschans en dat is meteen een heel lelijk visitekaartje. Dat schrikt mensen af. De gemeente zou moeten zorgen voor een nieuwe invalsroute via de Emmakade. Kijk, dan krijgt de bezoeker meteen Leeuwarden te zien in haar volle glorie. Ik weet wel dat de Prins Hendrikbrug op die route een probleem is omdat die brug niet open kan, maar daar heb ik wel een oplossing voor: laat die grote verzekeraars als FBTO en Achmea maar een nieuwe brug betalen.�

�Mijn vader is onder het ijs geboren�

De motorboot Antares ligt te blinken in de zon. Eigenaar Wietse Zwerver staat aan dek te praten met Herman Beima, eigenaar van scheepswerf Klaver Vier aan de Jachthavenlaan. �Klein probleempje met de besturing�, zegt Zwerver, die een keurig kostuum met stropdas draagt. �Ik werk bij de ABN-Amrobank aan de Willemskade,� lacht hij, �maar ik moet iedere dag even naar de haven. Een beetje prutsen aan de boot, een glaasje bier drinken met de jongens en wat slap ouwehoeren. Hier even wat stoom afblazen vind ik heerlijk.� De Antares is Zwervers vierde boot. �Ieder keer koop ik een boot die weer een beetje groter is. Voor mij hoeft er aan boord absoluut geen luxe te zijn, zoals een radar of een automatische piloot, maar ik wil wel de ruimte hebben. En het moet netjes zijn aan boord.�

Zwerver komt uit een roemrucht schippersgeslacht. �Mijn pake Aaldert was een beroepsschipper die meestal turf en zand vervoerde. Hij had zijn eigen sk�tsje, De Negen Gebroeders. Die naam dankte het schip aan het feit dat pake negen zonen had. Hij had ook een dochter, maar De Negen Gebroeders en ��n Zuster paste niet op het naambordje. Mijn vader Fokke Zwerver is trouwens geboren onder het ijs. Echt waar. Pake en beppe Zwerver overwinterden in 1922 met hun schip aan de Nieuweweg in Leeuwarden. Beppe baarde mijn vader terwijl het flink vroor. Door de patrijspoort in de kont van het schip kon zij tijdens de bevalling zo onder het ijs kijken. Het schip was namelijk nog geladen en lag dus diep in het water.�

Zwerver rolt Samson-shagje. �Mijn liefde voor het water is een erfenis van mijn voorouders, denk ik. Het zit gewoon in het bloed. Zelf vaar ik best veel, maar bijna nooit buiten Friesland. Ik hoef niet zo nodig naar de Vinkeveenseplassen. Geef mij maar de Rengersp�lle bij Earnewoude. Daar is zeker vijftig procent van de boten afkomstig uit Leeuwarden, maar het is gewoon een prachtig plekje. Verder is de het Leeuwarder Slootje bij Terhorne een aanrader, maar ik mag ook graag varen in de Zuid-Westhoek.� Herman Beima heeft inmiddels de stuurinrichting van de Antares weer gerepareerd. �Weet je waar de naam Antares vandaan komt?�, zegt Zwerver. �Uit de film Ben Hur. Daar komen van die paardenraces in voor en ��n van die paarden heette Antares. Een mooi, sterk wit paard.�

�Moeders angst, vaders trots�

�Ach, de mensen verzinnen de vreemdste namen voor hun boot�, lacht P� Beima , die meer dan veertig jaar de eigenaar van scheepswerf Klaver Vier is geweest. �Hier lag altijd een boot in de haven met de naam Ur Damaja: uren, dagen, maanden, jaren. Of wat dacht je van: Moeders Angst, Vaders Trots.� Beima (70) heeft zelf een stuk of zes boten gehad, maar vaart nu nauwelijks meer. �Daar heb ik al jaren geen tijd voor gehad�, zegt hij verontschuldigend. �Als hellingbaas moest ik ieder dag hard werken. Vaak tot negen uur �s avonds en ook in de weekeinden. Oorspronkelijk ben ik meubelmaker, maar toen ik 26 werd ben ik hier bij Klaver Vier begonnen als knecht van de toenmalige eigenaar Johannes Drijver. Later kreeg ik de mooie kans om het bedrijf over te nemen. We bouwden in die tijd een hoop kleine bootjes, zoals vletjes. Een van de succesnummers was de zogenaamde knikspanvlet. Wat overigens wel grappig is: de loodsen van Klaver Vier zijn ooit gebouwd met het hout van de drie grootste schiphuizen die vroeger langs het Vliet aan de Lange Negen stonden.�

In de loop der jaren zag Beima de wensen van de bootjesmensen veranderen. �Er zijn nu veel minder zeilboten dan voorheen. Ook zijn de boten veel groter en vooral breder geworden. In de jachthaven zijn daarom veel schiphuizen samengevoegd omdat anders de boten er niet meer inpasten. Mensen gebruiken hun bootje tegenwoordig trouwens echt als een vakantiehuisje, met alles er op en er aan. Ze zijn kritisch en kunnen soms enorm zeuren, maar het is niet zo dat bootjesmensen per definitie kapitalisten zijn met veel kapsones. Hier in de haven liggen bijvoorbeeld vooral heel gewone mensen.� Wat doet Beima eigenlijk nog op de jachthaven? �Ach, sinds mijn zoon Herman het bedrijf heeft overgenomen scharrel ik hier maar een beetje om. Voor de gezelligheid en kleine klusjes. Ik heb bijna mijn hele leven hier gewerkt en dat laat je niet zomaar los.�