Friesland heeft nu een Dairy Valley, maar nog steeds geen Silicon Valley. Kennelijk heeft een missie daar naartoe niet tot nieuwe inzichten geleid. Aan het begin van mijn loopbaan was ik docent wiskunde bij de zuivelschool in Bolsward. Die school was in een ver verleden opgericht om directeuren op te leiden voor het runnen van zuivelfabrieken waar ongeveer elk dorp er eentje had. In mijn tijd was zuiveltechnologie een van de vakken die werd gegeven naast o.a. watertechnologie. Uit die tijd heb ik geleerd dat melk aan bederf onderhevig is en dat de procesbewerkingen vooral gericht zijn op het neutraliseren van ziekteverwekkende micro-organismen om de houdbaarheid te verlengen. Zuivelproducten zijn vooral bedoeld voor menselijke consumptie en aan de meeste producten kun je weinig waarde toevoegen. De prijs van melk wordt bepaald door vraag en aanbod zoals de melkveehouders inmiddels ook weten. Wil je de marge op zuivelproducten verhogen dan moet je de productiekosten verlagen. Schaalvergroting derhalve die ten koste gaat van werkgelegenheid. Een bekend zuivelverwerkend bedrijf in Leeuwarden breidt de productiecapaciteit uit en dat gaat niet gepaard met een toename van het aantal banen maar met een afname. Wie denkt dat zuivel de toekomst is voor Friesland komt wat mij betreft van een andere planeet.
Friese jongeren zijn allesbehalve benauwd voor robots, niks zo leuk als ze zelf maken. Uit berichtgeving in de Leeuwarder Courant begrijp ik dat er een competitie tussen scholen is in het maken van robots van Lego. Kon je maar weer jong zijn. De beginfase is er eentje van een werkende oplossing in elkaar knutselen, uiteindelijk zullen die dingen doelgericht berekend ontworpen moeten worden. Veel producten moeten nu eenmaal gecertificeerd worden. Bij mechatronische systemen zoals robots is kennis van mechanica en meetkunde onontbeerlijk. Krachten hebben een grootte en een richting, grijpen aan op een bepaald punt waardoor er beweging in een systeem komt. Toen ik in de avonduren een opleiding voor docent wiskunde volgde en overdag al wat les gaf, heb ik mij mateloos verbaasd over het feit dat er weinig aandacht is voor het leren oplossen van wiskundeproblemen. Terwijl er een heel aardig boekje is over dit onderwerp: How to solve it. Een all-time klassieker met heuristieken over het oplossen van wiskundige vraagstukken. Geschreven door George Polya die bij leven verbonden was aan Stanford University in een tijd dat de transistor nog niet uitgevonden was. Het succes van Silicon Valley hangt voor een groot deel samen met de aanwezigheid van kwalitatief hoogstaande onderwijsinstellingen in die contreien. Meetkundevraagstukken lenen zich bij uitstek voor het aanleren van probleemoplossende vaardigheden, het geklungel met passer en liniaal op een schoolbord vond ik maar niks. Gelukkig zijn er tegenwoordig alternatieven, geometrische software zoals Cinderella ( http://www.cinderella.de ). Onbegrijpelijk dat mensen in het onderwijs niet weten wat ze leerlingen moeten leren. Sommige kennis en vaardigheden zijn van alle tijden en nog steeds de moeite van het onderwijzen waard. Je kunt mensen geen groter plezier doen dan ze te leren leren.
Ik dacht altijd dat het bij een economie gaat om het leveren van producten en diensten waarvoor mensen willen betalen omdat ze er iets aan hebben. Kennelijk een beetje achterhaalde gedachte, ik las in het LC dat Friesland sterker uit de crisis is gekomen dan andere provincies vanwege het feit dat de provincie subsidies verstrekt aan bedrijven die zich hier willen vestigen of meer personeel willen aannemen. De wereld op z’n kop. Friesland is het land van water en melk, de kaaskoppen onder de bestuurders kunnen niks beters verzinnen. Maar ja, die hebben dan ook niet veel geleerd.
