Je zit even niet op te letten en voor je het weet is de vijfde Rede van Friesland uitgesproken. Culturele Hoofdstad is “gebakken lucht” was de kop die ik voorbij zag komen op de website van de zelfstandige regionale omroep. Bekroond journalist Olaf Koens die een deel van zijn jeugd doorbracht in Friesland vergeleek het evenement met de Olympische Spelen in het Russische Sotsji: na afloop resteren slechts lege accommodaties. Gebakken lucht derhalve, dit soort evenementen. Kennelijk dacht de journalist dat de mensen die in Friesland zijn achtergebleven ook achterlijk zijn gebleven: op de beoogde fonteinen voor de elf Friese steden na staan er geen permanente bouwsels op de rol. Het gaat bij het project Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018 om activiteiten. Welke? Dat is allemaal nog niet uitgekristalliseerd. Een tijdje terug maakte een uit Leeuwarden afkomstige cabaretier zich vrolijk over de vaagheid van de plannen in het bidbook. Makkelijk scoren, culturele hoofdstad van Europa word je op basis van wat je van plan bent te aan doen in het jaar van uitverkiezing. Die plannen ga je pas uitwerken wanneer je de titel hebt gewonnen. Lijkt mij logisch.
Over een aantal weken is in recreatiegebied de Groene Ster ten oosten van Leeuwarden de derde editie van muziekfestival Welcome to the Village. De eerste aflevering van dat festival was een succes en dat konden we van voorgaande festivals in dat gebied niet zeggen. Een muziekfestival organiseren in een recreatiegebied waarvan het bestemmingsplan daarin niet voorziet valt nog niet mee, samen met iemand anders had ik een bezwaarschrift ingediend tegen het verstrekken van de evenementenvergunning. Niet dat we iets tegen het festival hadden, de organisatie ging wel erg slordig om met het gebruik van de openbare ruimte. Het is per slot van rekening een recreatiegebied. Bij de bezwaarschriftencommissie ontmoette ik voor het eerst de directeur van het festival, onlangs kwam ik hem tegen en vroeg hem naar zij ervaringen in Sydney. De artistiek leider van LCH2018 is dat op dit moment van het Sydney Festival. Veel van opgestoken en een ervaring rijker. Van een hele andere orde dan Welcome to the Village. Dat evenement wordt nu georganiseerd door iemand die de kunst heeft mogen en kunnen afkijken. Zijn leermeester en nu directeur van bidbookproject LAB LWD mag nu de kunst van het organiseren van grote evenementen van anderen afkijken. Zo doe je dat met dingen die je niet uit een boekje kunt leren.
Jammer dat de kwartiermakers destijds gekozen hebben voor het afzonderlijk aan- en uitbesteden van de projecten uit het bidbook aan professionele marktpartijen. De mogelijkheden voor anderen om iets te leren zijn daardoor drastisch verkleind. Gelukkig mag, met inachtneming van relevante wet- en regelgeving, iedereen iets organiseren. Zo is een voormalig journalist van de Leeuwarder Courant voornemens een zeer ludieke activiteit te organiseren: hij wil bezoekers attenderen op tal van onhebbelijke gewoonten van Friezen. Wat de uitverkiezing tot European Capital of Culture allemaal niet teweeg brengt.
De eerste Rede van Friesland werd verzorgd door de toenmalige directeur van het Centraal Plan Bureau die iets riep over toerisme. Rede nummer drie werd uitgesproken door de toenmalige voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW en ging over de maakindustrie in Friesland. Waar die andere twee het over hadden weet ik niet meer. Het lijkt mij dat deze traditie ingesteld ter gelegenheid van de opening van het nieuwe provinciehuis beter afgeschaft kan worden: allemaal gebakken lucht.
