Moderne Friese slaven: jas aan, er is geen verwarming

(tekst: ingezonden naar raadsleden door FSU – Ervaringen cliënten met pilot Empatec-Pastiel

Client 1: man, 60 jaar met 40 jaar werkervaring

Nadat ik op maandag 4 februari 2013 een IOAW uitkering had aangevraagd, kreeg ik op woensdag 27 februari jl een “dwangbevel” (uitnodiging) voor het PROJECT PASTIEL. Hierin werd mij bevolen om op dinsdag 5 maart 2013 mij te melden bij Pastiel. Compleet met gemakkelijke, lekker zittende kleding en schoeisel en een lunchpakket.

De opstelling van deze brief was dreigend en zeer onbeschoft. Deze brief wekt zoveel woede en frustratie op dat het gevoel ontstaat dat, wanneer je in de omstandigheden verkeert dat je een uitkering aan moet vragen, iets dat naar mijn idee niemand graag doet en zeker niet als je 40 jaar trouw dienst geleverd hebt, je ook nog eens gezien wordt als een nietsnut, een profiteur. Het gevoel van eigenwaarde wat al aangetast is wordt door het aanspreken van een recht, namelijk het recht op een uitkering, hierbij volledig ondermijnd.

Dat je totaal geen rechten meer hebt blijkt wel uit de “tien verordeningen” die men erbij heeft gevoegd . Er wordt niet gelet op leeftijd, arbeidsverleden en opleiding. Met andere woorden, je bent geen knip voor de neus waard! Je komt en wordt voor vier weken aan het werk gezet, zonder enige “intake” of kennismaking gesprek voor de start dag.

Dus keurig op de dinsdag gemeld voor dit project. Ik was daar aanwezig met 25 a 30 andere “slaven”. Een advies werd gegeven om de jassen aan te houden omdat daar geen verwarming was.

We kregen eerst een voorlichting – ik hoorde verhalen waar Hans Christian Andersen jaloers op zou zijn geworden. Na dit verhaal moest er een intake formulier worden ingevuld – er waren vragen over medicijn gebruik en andere details van persoonlijke aard. Bij het ophalen van dit formulier, kon men aangeven dat men een gesprek met de mobiliteitscoach zou willen hebben. Hierbij werd wel gezegd dat we eerst aan het werk moesten en dat we dan wel werden opgehaald.

Hierna volgde een rondleiding door het gebouw waar ze nog midden in de verbouwing zitten. Wat opviel is dat het gebouw nog niet geschikt is om mensen te herbergen (bijstand uitkeringsgerechtigde natuurlijk wel). In het gebouw, waar toch veel mensen aanwezig zijn, is er 1 toilet voor de vrouwen en 1 toilet voor de mannen. Het was er niet schoon en het lijkt mij onvoldoende. Daarna kwamen we in een zeer lawaaiige hal waar een grote lange tafel stond waar al een boel mensen aan het werk waren om mandjes in te pakken. Midden in die hal aan de zijkant was een glazen hok waar de “slavendrijvers” (toezichthouders) zitten om de mensen in de gaten te houden.
In een flashback zag ik mijzelf als een klein jongetje in de jaren 50 voor het raam van de inrichting van de GGZ staan waar de patiënten snoep aan het inpakken waren. Deze vorm van „dwang‟arbeid wordt blijkbaar als werk gezien om je zo snel mogelijk aan een passende baan te helpen, dacht ik. Dit betekent dus dat ik na 40 dienstjaren op een volslagen respectloze manier aan het werk gezet word en mandjes in mag gaan pakken om werkervaring op te doen. Hiermee was de rondleiding afgelopen. Mensen die geen gesprek hadden aangevraagd moesten aan de werktafel plaats nemen (die meteen vol was) en de rest moest dus terug naar het voorlichtingslokaal waar we dan werden opgehaald voor het gesprek.

Tijdens dit gesprek heb ik mijn persoonlijke omstandigheden aangekaart. Er werd mij toen gezegd dat ik naar huis kon gaan en dat ik woensdag 6 maart a.s. niet hoefde te komen én tevens dat ik ook op diezelfde dag, woensdag 6 maart 2013 een mailtje zou krijgen met hoe & wat verder.

2

Dat was dus woensdag 6 maart – vandaag is dinsdag 12 maart 2013 en heb ik nog steeds niets gehoord!
Dit betekent dus dat, zoals ik gewend was om te werken, dat “AFSPRAAK IS AFSPRAAK” daar nog niet is doorgedrongen.

CLIENT 2 – vrouw, 55 jaar, arbeidsongeschikt

Op maandag 4 februari 2013 waren mijn echtgenoot en ik genoodzaakt om een IOAW uitkering aan te vragen. Op woensdag 27 februari 2013 lag er een brief van Pastiel op de mat met een “dwangbevel” (de zogenaamde “uitnodiging”) om ons op dinsdag 5 maart 2013 te melden bij Pastiel in een loods op een bedrijventerrein in Franeker – om 9 uur. Gekleed in werkkleding, goed schoeisel en met lunch pakket. Om direct aan het “werk” te gaan.
De brief heb ik zorgvuldig doorgelezen, ook de bijgevoegde “10 meest gestelde vragen”, wat dus meer weg had van “De tien verordeningen van Pastiel”.De toon en bejegening van de brief was bedreigend, intimiderend en zeer beledigend. Ik heb ook het artikel wat geplaatst is in de Nieuwsflits van de Gemeente Franeker zorgvuldig gelezen en geconcludeerd dat het om twee verschillende projecten gaat. Wat in het artikel is geschreven komt helemaal niet overeen met wat in de brief staat beschreven – misleidend en teleurstellend!

Punt 7 van de 10 meest gestelde vragen is zeer verontrustend. Het betreft ziekte en/of arbeidsongeschiktheid. Er wordt mij in deze brief op een dwingende wijze bevolen dat ik mijn medische dossier/rapporten moet overleggen en dat een medewerker van Pastiel dat gaat inzien om te beoordelen of ik wel of niet geschikt ben voor dit project van arbeid! Sinds wanneer is een “medewerker” van Pastiel daarin bevoegd? Is er hier sprake van een ARBO arts of keurings arts? Ik heb nota bene geen medische dossier/rapporten in mijn kast liggen – die zijn opgeslagen bij de betreffende artsen, achter slot en grendel. Er zijn in Nederland procedures die gevolgd moeten worden als een instantie/persoon medische gegevens wil inzien. Ten eerste moet er schriftelijke toestemming gevraagd worden door de instantie aan de patiënt en dan moet er ook nog eens schriftelijke toestemming gegeven worden aan de arts (door de patiënt) om gegevens vrij te geven. Patiënten hebben recht op privacy!

Gezien het feit dat er geen sprake was van een uitnodiging tot een intake en kennismaking gesprek voor het gecommandeerde “aantreden” op de werkvloer, was het dus niet mogelijk om dit kenbaar te maken en bezwaar aan te tekenen tegen dit, intimiderende, arrogante en onrechtmatige gedrag van het bedrijf Pastiel. Mijn echtgenoot heeft een medewerker van Pastiel gebeld en gemeld dat ik, wegens ziekte, niet aanwezig zou kunnen zijn om 9 uur op de vastgestelde datum. Hij meldde dat het wel mogelijk was om op een overeengekomen tijdstip met mij een afspraak te maken voor een gesprek/intake. Ook ben ik bereid om mij te melden bij een keuring of Arbo arts. Dat is genoteerd en verder heb ik niks meer van Pastiel gehoord.

CLIENT 3: vrouw, 55 jaar, heeft nog gedeeltelijk werk

Machteld is 50 plusser en heeft altijd gewerkt zonder er rijk van te worden. Motivatie en werkplezier stonden bij haar altijd voorop. Zo‟n twaalf jaar geleden is Machteld gaan werken als ziekenver-zorgende. Dat is hard werken voor een matig loon, maar liefde voor de medemens is ook wat waard vindt Machteld. Ze kon net rondkomen van wat ze verdiende.

Machteld is enkele maanden geleden veranderd van werkgever. Deze betaalde veel minder voor hetzelfde werk zodat ze onder het sociaal minimum kwam. Haar sollicitatieactiviteiten hebben nog
3
niet geleid tot een aanvullend inkomen. Daarom heeft ze een aanvullende bijstandsuitkering aangevraagd.

Een week na de telefonische aanvraag bij de gemeente zat er plots een uitnodiging van een onbekende organisatie bij de post. In de brief werd Machteld gesommeerd om zich binnen enkele dagen in “gemakkelijk zittende kleding” te melden bij de sociale werkvoorziening op een industrieterrein. Daar zou ze dan na een korte introductie onmiddellijk aan het werk worden gezet als productiemedewerkster. Er werd bij vermeld dat het gevolgen voor de uitkering zal hebben als Machteld niet komt. Ook werd nog iets geschreven over een „mobiliteitscoach‟ waar Machteld zich niets bij voor kan stellen De werktijden zouden van 8.00 tot 16.30 uur vier dagen per week zijn gedurende vier weken met als belangrijkste doel om werkritme op te doen.

De eerste reactie van Machteld was er een van verbazing die binnen enkele minuten omsloeg in boosheid en een gevoel van niet serieus genomen worden en van vernederd worden. In een telefoongesprek met de organisatie laat Machteld weten dat ze een individu is met een persoonlijk verhaal en dat een en ander afgestemd behoort te worden op haar situatie, zoals op het feit dat ze al een baan heeft. Binnenkort volgt een gesprek maar ze is telefonisch al gewaarschuwd dat ze “ niet moet denken er zonder productiewerk vanaf te komen “.

Machteld vindt dat als je een uitkering aanvraagt daar een tegenprestatie tegenover mag staan. Maar dan wel graag respectvol, in alle redelijkheid en in goed overleg. Ze voelt zich op twee fronten in haar waardigheid aangetast:: enerzijds een onderbetaalde baan en anderzijds een re-integratieproject dat haar ook nog eens laat voelen dat ze niet veel voorstelt.

CLIENT 4: man, 50+

Heb uw verhaal gelezen van Machteld in de Dockumer Courant. Mij is hetzelfde overkomen maar dan in Franeker. Werk vanaf mijn zestiende door omstandigheden driekwart jaar niet en was het heel moeilijk om weer werk te vinden. Had ik werk, was er weer een reorganisatie dus dat stopte. Het gevoel dat je bekruipt als je daar binnenkomt is niet te beschrijven. Je voelt je zwaar vernederd: ik moest washandjes vouwen en de vieze in een container doen . Nou weet niet wie dit fantastische systeem bedacht heeft maar die snapt er echt niks van en heeft geen gevoelssprieten. Mensen die echt het pad kwijt zijn en echt aan de afgrond van de samenleving staan zou het ergens nog kunnen motiveren. Maar ik heb altijd gewerkt op de administratie en dan vier weken washandjes vouwen of schuimrubber knippen om aan een uitkering te komen . Het voelt of je een misdadiger bent. Weet diegene wel hoe vernederend het is om een uitkering aan te vragen? Ben huilend naar huis gereden je voelt je niemand meer. Zou graag contact met Machteld willen om het hier eens over te hebben Hoop dat dit systeem snel veranderd wordt, zou hier zelfs wel aan mee willen werken om dit te herzien.

Leeuwarden, maart 2013.

FSU.

cultuur middenstanders zakelijk