We missen een Hendrik Algra en Eddy Evenhuis

Liefde voor de provincie Fryslân.

Landsdelen nu en in 1973.

(Van een speciale correspondent)

In de nieuwjaarstoespraken van de FNP braken voorzitter Beetstra en fractievoorzitter Toering de staf over de nieuwe aanslagen op de positie van de provincie Fryslân. Het Haagse centralisme – tot uiting komend in de plannen van het nieuwe kabinet voor vorming van landsdelen en supergemeenten – wordt fel veroordeeld. En Beetstra verzucht: “Dit kabinet VVD-PvdA is in ramp foar Fryslân. En wêr bliuwe dan de Lutz Jacobi’s en de Aukje de Vriezen?”

Terecht

Terecht, de Friese Kamerleden van de regeringspartijen zwijgen tot nu toe in alle talen. Gevoelig onderwerp blijkbaar. Terwijl toch de vroegere gedeputeerde Bertus Mulder (PvdA) in een sterke  beschouwing over het regeer-akkoord met deze voornemens de vloer aan heeft geveegd. Dat schreeuwt, zou je denken, om ondersteunende reacties, maar ze blijven uit.

Provincie Brabant gaf goede voorbeeld

Overigens moet gezegd, dat – los van de genoemde toespraken – de daadwerkelijke  acties van de FNP nog niet uit de verf komen. Speelt daar mee het coalitie-verband, waarin de FNP provinciaal met de PvdA  opereert? Een coalitie, die van incident naar incident krukt. En zodoende de provincie Fryslân – als bestuurlijk geheel – een slechte dienst bewijst. Op bezoek bij minister Plasterk zou de provincie op dit moment weinig furore kunnen maken. Deze provincie is bezig zich zelf uit de markt te prijzen. Kort geleden manifesteerde Brabant zich in de Volkskrant met een gezamenlijk optreden van de CdK en een aantal  gemeentelijke bestuurders, waaronder PvdA-ers. Ze namen geen blad voor de mond in hun gezamenlijke afwijzing van de Haagse voorkeuren voor bureaucratisch centralisme. Hoe armoedig steekt daarbij de  fletsheid van de Friese bestuurders af.

Marco Florijn lijkt last te hebben van selectieve schrik

Een onopgelost raadsel is nog steeds, hoe de plannen voor vorming van vijf landsdelen in het regeer-akkoord terecht zijn gekomen. Wat heeft met name de PvdA bezield met deze inzet. Bij de aanvang van zijn eigen campagne binnen de PvdA voor het lijsttrekkerschap viel  Samsom nog het grootschaligheidsdenken in het onderwijs aan. De PvdA  had hier ernstige fouten gemaakt en was veel te veel meegegaan met modieuze denkbeelden. Op het vlak van het binnenlands bestuur gaat de PvdA nu weer precies de andere kant op.

Tijd

In het verkiezingsprogramma van de PvdA viel niets te vinden over dit verlangen naar “opschaling”. Dat zou ook vreemd zijn geweest. De commissie , die het programma opstelde, stond onder voorzitterschap van de Rotterdamse wethouder Marco Florijn. Knap, hoe een wethouder van een ingewikkelde grote gemeente tussendoor tijd weet te vinden voor partij-activiteiten op landelijk niveau. In januari 2010 trad Florijn nog samen met Diederik Samsom op in Leeuwarden. Florijn hekelde het beleid van andere partijen. Bijvoorbeeld D’66 zou een kosmopolitisch denkbeeld omarmen, dat “ver van de Schepenbuurt en Heechterp” af staat. En: “Ik schrik van D’66 die de provincie Friesland wil afschaffen”.

Prachtig

Prachtig, die liefde voor de provincie. Maar Florijn moet dan op zijn minst ook  ernstig  zijn geschrokken van de plannen van het kabinet Rutte II, waarin Plasterk diezelfde provincie de das om wil doen. Alleen heeft Florijn dit nog nergens gemeld. Van een  man, die de weg naar de publiciteit gewoonlijk goed weet te vinden, valt dat tegen.

De Gaay Fortman en Vellenga

In 1973 was het ook al mis. Minister de Gaay Fortman kwam met plannen voor een  nieuwe indeling van Nederland. Vijf provincies, en 35 gewesten, was de bedoeling. Volgens Frysk en Frij van zaterdag 24 november 1973 was de PvdA groot voorstander van het nieuwe denken. Kamerlid Vellenga vond dat de nieuwe bestuurlijke indeling van bovenaf diende te komen. Anders duurde het hem te lang.

Algra en Evenhuis

De hoofdredacteur van het Friesch Dagblad, Hendrik Algra, werd “pûrrazend” over de Haagse arrogantie. Hij pleitte in een commentaar voor een nieuw Kneppelfreed, waarbij vergeleken de schermutselingen op het Zaailand in 1952 maar “een onbetekenend relletje” zouden zijn. En Evenhuis luchtte in de LC zijn journalistieke hart welsprekend. Hij meende, dat de gewesten die de Gaay Fortman in het hoofd had, “bureaucratische bastions zouden worden, waar de democratie niet meer functioneert.” Het “met de botte bijl“ veranderen van de kaart van Nederland gaf volgens Evenhuis blijk van “napoleontische gedachten”, waartegen een “uitbarsting van saamhorigheid” vanuit de regio’s geboden was.

Vriend

Wat missen we nu de Algra’s en Evenhuizen. En zit Lutz Jacobi op de lijn van Plasterk, zoals Vellenga achter De Gaay Fortman aanliep? Jacobi kan op zijn minst eens bij vriend Marco Florijn langsgaan om te vragen, wat er is gebeurd tussen januari 2010 en het aantreden van het kabinet Rutte-Samsom.  Misschien wil het duo  Marco en Lutz met een gezamenlijke verklaring komen. En Peter de Haan , voormalig PvdA-campagneleider, lijkt de aangewezen man om binnen de PvdA-Fryslân een petitie op touw te zetten tegen het Haags centralisme.

cultuur middenstanders zakelijk